Бөтендөнья сәламәтлек көне 2026: «Бергә сәламәтлеккә. Бергә фән белән»

Фото: ясалма интеллект

Быел бу истәлекле дата «Бергә сәламәтлеккә. Бергә фән белән» дигән девиз астында уза һәм кеше, хайван, үсемлекләр һәм планета сәламәтлеген саклау мәнфәгатьләрендә фәнни хезмәттәшлеккә багышланган еллык кампаниягә башлангыч бирә.

Кампания үзәгендә – фәнни прогресс, шулай ук фәнни мәгълүматларны практикада кулланырга мөмкинлек бирүче күпьяклы хезмәттәшлек, аеруча «Бердәм сәламәтлек» концепциясе аркасында.

2026 ел кампаниясен ике глобаль вакыйга билгеләячәк

✓ «Бердәм сәламәтлек» халыкара саммиты (7 апрель) – ВОЗ һәм «Зур җиделек» рәисе буларак Франция хөкүмәте тарафыннан оештырыла.

✓ ВОЗ хезмәттәшлек үзәкләренең беренче Глобаль форумы (7-9 апрель) – анда 80дән артык илнең 800гә якын фәнни коллективлары вәкилләре катнаша.

Бу чаралар берлектә БМО оешмасы эгидасында тарихтагы иң зур челтәр аралашу мәйданы булачак, барлык кешеләр мәнфәгатьләрендә сәламәт һәм куркынычсыз киләчәк төзү өчен фәнни партнерлыкларның потенциалын күрсәтәчәк.

Кампания максатлары

Хөкүмәтләрне, галимнәрне, медицина хезмәткәрләрен, партнерларны һәм җәмәгатьчелекне түбәндәгеләргә чакыру:

✓ сәламәтлекне саклау максатында объектив мәгълүматлар, фактлар һәм фәнни нигезләнгән тәкъдимнәр кулланып, фәнне хуплау күрсәтү;

✓ фәнгә һәм җәмәгать сәламәтлеген саклауга ышанычны торгызу;

✓ сәламәт киләчәк төзү өчен фәнни нигезләнгән чишелешләрне кертүне хуплау.

Кампаниягә кушылыгыз

Кампаниядә катнашырга теләгән һәркем чакырыла – теләсә кайсы илдә яшәвенә карамастан, фән казанышларына җәмәгатьчелек игътибарын җәлеп итәргә, үзенең фәнни грамоталылыгын арттырырга, фән аның тормышын ничек яхшыртканы турында сөйләргә, һәм #StandWithScience («Бергә фән белән») хештегы астында глобаль диалогка кушылырга теләүчеләр чакырыла.

Роспотребнадзор яшүсмерләр өчен сәламәт яшәү рәвешенең төп принциплары турында сөйли

Роспотребнадзор яшьләр арасында сәламәт гадәтләр формалаштыру буенча тәкъдимнәр бирә.

Яшүсмерлек чоры – бу тиз үсү һәм шәхес булып формалашу, шулай ук ашау һәм башка гадәтләрнең формалашу чоры. Бу вакытта яшьләр үз сәламәтлекләренә игътибарлы булырга һәм аның турында кайгыртырга тиеш.

Туклану

Иң беренче чиратта туклануга игътибар итәргә кирәк. Ул даими, төрле һәм тигезләштерелгән булырга тиеш. Рационда аксым, файдалы майлар һәм катлаулы углеводлар булырга тиеш. Шулай ук эчү режимын күзәтергә һәм суны газлы эчемлекләр яки татлы чәй белән алыштырмаска кирәк.

Көн тәртибе

Көн тәртибен үтәү дә шулкадәр мөһим. Ул уку вакытын ялдан аерырга, тулы канлы йокыны тәэмин итәргә, хоббига һәм дуслар белән аралашуга вакыт кертергә тиеш. Хәзерге дөньяда яшүсмерләргә шулай ук күз йөкләнешен контрольдә тотарга кирәк: уку вакытында дөрес яктырту тәэмин итү, мониторлар һәм экраннар янында вакытны чикләү.

Шәхси гигиена

Шәхси гигиена кагыйдәләрен үтәү мөһим: даими душ кабул итү, теш чистарту, кулларны сабын белән юу, киемнең чисталыгын күзәтү. Шәхси гигиена әйберләре һәм савыт-саба белән уртаклашу теләксез, чөнки тирә-юньдәге кешеләр төрле инфекцияләр чыганагы булырга мөмкин.

Физик активлык

Иммунитетны ныгыту өчен яшүсмерләр даими физик активлыкны онытмаска тиеш. Иртәнге зарядка, гимнастика, спорт секцияләренә йөрү, саф һавада йөрүләр сәламәтлеккә һәм халәткә уңай тәэсир итә.

Сәламәт авырлыкны саклау ачкычы – сәламәт туклану

Симерүне профилактикалау өчен өстәмә шәкәрне, татлы эчемлекләрне, фастфудны һәм ярым фабрикатларны куллануны чикләргә кирәк. Рационны яшелчәләр, җиләк-җимешләр, бөтен бөртекле продуктлар, тулы канлы аксым чыганаклары һәм үсемлек майлары белән төрләндерергә кирәк. Туклану режимын үтәргә һәм порция зурлыгын контрольдә тотарга, күп шаудан сакланырга тәкъдим ителә.

Симерүне профилактикалау чараларына шулай ук даими физик активлык һәм сәламәт йокы керә. Сәламәтлек халәтен контрольдә тоту һәм мөмкин проблемаларны вакытында күрү өчен даими медицина тикшерүләре узу кирәк.

Сәламәт булыгыз – үзегезне һәм якыннарыгызны саклагыз!

«Татарстан Республикасында гигиена һәм эпидемиология үзәге» ФБУЗның Яшел Үзән филиалы