Тавыклар йомырка салмаса нишләргә?

Фото: Рәзилә Хәйретдинова, «ЯҮ»

1. Стресс — беренче дошман

Тавыклар — бик тәэсирчән кошлар. Алар өчен стресс китерерлек факторлар:

• эт, карчыга, киек яки башка ерткычлардан курку;
• хуҗаның кычкыруы яки кискен тавышлар;
• озак сусыз яки азыксыз тору.

Натиҗә: йомырка салу туктала һәм бер айга кадәр сузылырга мөмкин.

Нишләргә?
Тавыкларны әйләнә-тирә куркынычтан саклагыз, алар белән йомшак мөгамәләдә булыгыз, көндәлек рационга игътибар итегез. Аларны яратып, саклап тәрбияләгәндә генә мул уңыш алырсыз.

Мөһим киңәш:
Йомырка салган тавыкны көчләп астыннан йомырканы алмаска тырышыгыз. Ул йомырка салганнан соң 1–2 минут дәвамында күкәйлектән киләсе сарысы әлегә формалашып өлгермәгән була. Бу вакытта аны борчысагыз — организмдагы табигый процесс бозылырга мөмкин.

2. Җәйге эссе һава торышы

Тавыклар эсседә йомырка салырга яратмый, яки аны тезләп яшерен урыннарга сала башлый.

Нишләргә?

• кетәклекнең барлык чат-чотларын тикшерегез;
• кошларның тышта йөри торган урыннарын караштырыгыз;
• алар йомырканы мондый урыннарга салырга мөмкин:
• үлән яки кычыткан арасына;
• әрекмән яфрагы астына;
• комлыкка;
• утын-чүп арасына.

Җәен аларга салкын, җилләтмәле урын булдырырга тырышыгыз.

3. Кыш — хәрәкәтсезлек чоры

Кышын тавыклар бик аз хәрәкәт итә, нәтиҗәдә симерә һәм йомырка салу начарлана.

Чишелеш:
Атнага бер тапкыр кетәклеккә кәбес (яки башка күтәренке әйбер) асып куегыз. Тавыклар аны сикереп, хәрәкәтләнеп, формада кала. Хәрәкәт — сәламәтлек гарантиясе.

4. Пешмәгән ит яки балык бирү

Тавыкларга чи (пешмәгән) ит яки балык бирергә була, әмма:

• сирәк кенә;
• аз күләмдә;
• ашатканнан соң башлы суган бирергә кирәк.

Ни өчен?
Артык аксым организмга эләккәч, тавыкларның эче китә, арт яклары пычрана. Бу — артык аксымны организм чыгару сигналы. Әгәр суган белән ашатсагыз, аны эшкәртү җиңеләя.

5. Каты яңгырдан соң: дым һәм инфекция

Яңгырдан соң дымлы җир — авырулар өчен уңай мохит.

Профилактика:
Тавыкларга ай саен башлы суган бирергә кирәк:

• коры вакытта — 1–2 тапкыр;
• яңгырлы чорда — 2–4 тапкыр айга.

Суган — табигый антибиотик. Ул йомырка сыйфатын яхшырта, тавык сәламәтлеген ныгыта, зыянлы бактерияләрне бетерә.

Йомгак: 5 төп кагыйдә

​