Тәмәке тарту – йөрәк өчен катастрофа

Медицина җәмәгатьчелеге сәламәт яшәү рәвеше йөрәк-кан тамырлары авыруларын (ССЗ) профилактикалау һәм дәвалауның нигезе булып тора дигән бердәм фикердә. Ул дөрес туклануны, җитәрлек физик активлыкны, йогышлы булмаган авыруларны вакытында ачыклау максатында профилактик тикшеренүләр үткәрүне, шулай ук зарарлы гадәтләрдән баш тартуны күздә тота.

Йөрәк һәм кан тамырлары өчен иң начар куркынычлар исәбенә нәселдәнлек факторы, шулай ук тәмәке тарту, алкоголь куллану, физик активлыкның түбән булуы, симерү һәм шикәр чире керә. Профилактика начар гадәтләрдән – тәмәке тартудан һәм алкогольне чиктән тыш кулланудан башка мөмкин түгел. Тәмәке тартуны, гомумән, йөрәк өчен катастрофа дип атыйлар. Ул периферик кан тамырларының кысылуына, кан басымының күтәрелүенә, канның куеруына һәм йөрәк ритмының ешаюына китерә.

Сигаретта бик күп зыянлы матдәләр, шул исәптән, никотин, сумала, аларның янган продуктлары бар. Тәмәке тартканда сулый торган корым исе кислородны кысрыклап чыгара һәм хроник кислород ачлыгына китерә. Моннан тыш, ССЗ профилактикасы нигезендә тән массасы индексы, артериаль басым, кандагы глюкоза һәм холестерин дәрәҗәсе кебек күрсәткечләрне даими контрольдә тоту ята.

Организмның нормаль эшләве өчен олы кешегә атнага кимендә 150 минут активлык кирәк. Физкультура белән шөгыльләнү авырлыкны киметергә дә ярдәм итә. Симерү – йөрәк-кан тамырлары авыруы барлыкка килү куркынычының тагын бер җитди факторы. Форманы саклап калу сәламәт һәм рациональ туклану нигезләрен саклауны таләп итә. Тәүлеклек рационның аксымнар, майлар һәм углеводлар күләме буенча баланслы булуы, шулай ук энергетика ихтыяҗыннан артмавы мөһим. Тоз – югары басымның төп союздашларының берсе. Тоз нормасы – көнгә 5 грамм.

Диетаның төп үзенчәлекләреннән берсе – күп санда яшелчә һәм җиләк-җимеш куллану. ВОЗ көн саен 400 граммнан да ким булмаган яшелчә, җиләк-җимеш ашарга киңәш итә. Диета шулай ук кондитер эшләнмәләре һәм хайван майлары санын киметүне һәм рационга балык һәм диңгез продуктлары, үсемлек майлары, чикләвекләр өстәүне күздә тота. Бу холестеринны һәм кандагы шикәрне киметү өчен кирәк.

Басым дәрәҗәсен күзәтергә кирәк, бигрәк тә ССЗ үсешенең куркыныч факторлары булганда. Бу шулай ук хәлсезлек, баш авыртулары һәм баш әйләнүләре белән интегүчеләр өчен дә актуаль. Артериаль басымның иң объектив күрсәткечләрен алу өчен, басымны ике минутлык тәнәфестән соң кабат үлчәргә һәм урта саннарга йөз тотарга кирәк. Моннан тыш, моны иртән дә, кич тә эшләргә һәм уртача басымны иртән дә, уртача басымны кичен көндәлеккә язып куярга кирәк. Тонометр экранында 140/90 мм рт санын күрсәгез –  бу табибка мөрәҗәгать итү өчен сәбәп.

Валерия Феоктистова,

Яшел Үзән медицина профилактикасы үзәге табибы

Фото: ясалма интеллект программасыннан алынды