Маркетплейслардан товар сатып алганда нәрсәгә игътибар итәргә?

Фото: Рәзилә Хәйретдинова, «ЯҮ»

Сатучылар белән кулланучылар арасындагы мөнәсәбәтләр, шул исәптән дистанцион сату очрагында, РФнең 1992 елның 7 февралендәге 2300-1 номерлы «Кулланучыларның хокукларын яклау турында» законы (алга таба – Хокукларны яклау законы) һәм РФ Хөкүмәтенең 31.12.2020 елдагы 2463нче номерлы карары белән расланган «Ваклап сатып алу-сату килешүе буенча товарлар сату кагыйдәләре» белән көйләнә.

Интернет-сәүдә чыннан да файдалы һәм куркынычсыз булсын өчен, түбәндәге мөһим моментларга игътибар итәргә кирәк.

Маркетплейс сайлау

Барыннан да элек ышанычлы сәүдә мәйданчыгын – маркетплейсны сайлау зарур. Хокукларны яклау законында аны «товарлар турында мәгълүмат агрегаторы хуҗасы» дип атыйлар. Илебездә иң танылган маркетплейслар – Вайлдберриз, Ozon, Яндекс Маркет, МегаМаркет.

Маркетплейстан кулланучыларның зарларына тиз реакция бирә торган ярдәм хезмәте бармы, сәүдә мәйданчыгын куллану кагыйдәләре, хокукый мәгълүмат, бәйләнеш өчен адреслар куелганмы, сезгә мәгълүмат эзләү уңайлымы – боларны тикшерегез.

Маркетплейс бурычлары Хокукларны яклау законының 12нче маддәсенең 2.1, 2.2, 2.3нче пунктларында күрсәтелгән. Агрегатор хуҗасы, әгәр ул товар яки сатучы турында кулланучыга дөрес булмаган яки тулы булмаган мәгълүмат бирсә, һәм шул мәгълүмат нигезендә кулланучы сатучы белән сатып алу-сату килешүе төзесә, килеп чыккан зыян өчен җавап бирә.

Товар тасвирламасы

Товарның тасвирламасын һәм техник характеристикаларын җентекләп өйрәнегез. Зурлыкка, материалларга һәм башка детальләрга игътибар итегез. Әгәр товар карточкасы тулы түгел, анда ачык каршылыклар яки төгәлсезлекләр бар икән, башка кибетләрдә охшаш, ләкин тулырак мәгълүматлы товарлар эзләгез.

Товар карточкасындагы фотоларны тикшерегез – алар тасвирламага туры килергә тиеш. Аермаларны күрсәгез, сатучыдан детальләрне сорап алыгыз.

Товарның куркынычсызлыгына игътибар итегез. Хокукларны яклау законының 7нче маддәсенең 1нче пункты буенча, кулланучы гадәти куллану, саклау, ташу һәм юкка чыгару шартларында товарның аның гомер-сәламәтлеге, әйләнә-тирә мохит өчен куркынычсыз булуын, шулай ук мөлкәтенә зыян китермәвен таләп итәргә хаклы.

Товарның төп үзлекләре, аны эффектив һәм куркынычсыз куллану кагыйдәләре һәм шартлары турында мәгълүматка, бәясенә, хезмәт итү, гарантия вакыты бармы-юкмы икәненә игътибар итегез.

Бәяне төрле сатучылардагы яки башка платформалардагы охшаш тәкъдимнәр белән чагыштырыгыз. Әгәр бәя бик түбән икән, бу сагаерга сәбәп. Ләкин контекстны да исәпкә алыгыз: сезонлы распродажалар яки пакетлау зарарланганга күрә ташлама белән сатылу мөмкин.

Сатучыдан сертификатлар, шулай ук, мәсәлән, техник регламент яки товарның энергия эффективлыгы (энергия саклау турындагы законнар буенча мондый мәгълүмат булырга тиеш булган очракта) турында мәгълүмат бирүен сорагыз. Әгәр ул баш тартса, бу продукция сыйфаты турында уйланырга сәбәп.

Караулар (фикерләр)

Рейтингка игътибар итегез – уртача бәя 5тән 4кә җитмәсә, сатып алырга ашыкмагыз. Караулар саны никадәр күбрәк, шуның кадәр объективрак күренеш. Уңай һәм тискәре фикерләрне укыгыз. Тискәре караулар күп икән, ризасызлык нәрсәдән икәнен аңларга тырышыгыз. Кулланучыларның фотосурәтләрен карагыз – алар товарның чын торышын күрсәтә. Кабатланган зарларга игътибар итегез – төрле сатып алучылар бер үк проблемаларны телгә алса, бу куркыныч сигнал булырга мөмкин. Карауларның даталарын чагыштырыгыз – әгәр барысы да кыска вакыт эчендә язылган икән, бу ясалма рәвештә арттырылган булуы мөмкин.

Сатучы

Сатучы турында мәгълүматны өйрәнегез – маркетплейслар сатучыларга юридик мәгълүматны (ИНН, ОГРН яки башка теркәү мәгълүматларын) күрсәтү мөмкинлеген бирә. Хокукларны яклау законының 9нчы маддәсенең 1.2нче пункты буенча, агрегатор хуҗасы (маркетплейс) үзе һәм сатучы турында мәгълүматны (фирманың тулы исеме, урыны (адресы), эш режимы, юридик затны теркәү номеры, шәхси эшмәкәр буларак теркәлү номеры) сайтта урнаштырырга бурычлы.

Сатучыны РФ Салым хезмәтенең рәсми мәгълүмат базалары (ЕГРИП, ЕГРЮЛ) аша тикшереп була. Сатучының товар ассортиментын бәяләгез – ышанычлы сатучылар гадәттә төрле, ачык һәм җентекле тасвирланган товарлар тәкъдим итә. Чикләнгән ассортимент яки тулы булмаган мәгълүмат ышанычсызлык турында сөйли ала. Товарны кире кайтару шартларын һәм гарантияне тикшерегез – намуслы сатучы һәрвакыт кире кайтару шартларын һәм гарантия үзләмәләрен ачык күрсәтергә тиеш. Әгәр мондый мәгълүмат булмаса яки ул тулы түгел икән, бу сагаерга сәбәп. Сатучыга турыдан-туры товар карточкасы аша сорау биреп була – профессиональ һәм намуслы сатучы һәрвакыт кирәкле мәгълүматны бирергә әзер.

Төшерү

Заказны рәсмиләштергәндә игътибарлы булыгыз – алу адресын һәм элемтә мәгълүматларын дөрес күрсәтегез. Сатып алуларны алганда тикшерегез – бу бигрәк тә кыйбат яки ватылучан товарлар өчен мөһим. Посылканы бирү пункты хезмәткәре янында яки камера алдында ачыгыз, товарның тасвирламага туры килүенә һәм зарарланмаганына инаныгыз. Әгәр кимчелекләр күрсәгез, аларны шунда ук теркәгез һәм сатучыга мөрәҗәгать итегез.

Әгәр заказ кичегә икән, детальләрне белү өчен сатучы яки төшерү хезмәте белән элемтәгә керегез. Посылка белән килгән пакетлауны һәм барлык документларны саклап калыгыз. Маркетплейс вәкиле янында посылканы ача алмасагыз, видеога төшерегез – ул бәхәс чыккан очракта дәлил булыр.

Искәртәбез: Хокукларны яклау законының 26.1нче маддәсенең 4нче пунктына ярашлы, кулланучы товар тапшырылганчы теләсә кайсы вакытта, ә тапшырылганнан соң – җиде көн эчендә  товардан баш тартырга хаклы. Бу мөмкинлектән файдаланырга онытмагыз!