Җәйге эсседә тавык, үрдәк һәм казларны дөрес ашату – продуктивлык һәм сәламәтлек нигезе

Фото: Рәзилә Хәйретдинова, «ЯҮ»

1. Яшел үлән – витаминнар ачкычы

Фабрика азыкларында витаминнар күп түгел, аларны саклагач та таркала.

Кош-корт өчен иң яхшы җәйге витаминлы азык – табигый яшел үләннәр. Кычыткан, клевер, люцерна, тузганак, суган кыягы – бу үләннәр ваклап яки бөтен килеш бирелгәндә, организмны түбәндәгеләр белән баета:

• А, В, С, Е, К витаминнары;
• фолий кислотасы;
• антиоксидантлар.

Кычытканны алдан кайнар су белән чайкап куегыз, аннары тавыкларга бирегез. Үрдәк, казлар кычытканны чи килеш тә ашый.

2. Яшелчә яфраклары – көзгә кадәр ярдәм итә

Тамыр азык (бәрәңге, кишер, чөгендер) җылы вакытта тиз бозыла, шуңа яфраклары күбрәк файда китерә.

Кишер яфраклары, кабак яфраклары, чөгендер яфраклары – боларны да эретеп кенә салыгыз. Алар соңгы өлгерә, ягъни август-сентябрь айларына кадәр үсә. Бу – кош-кортның яшел азыкны өзлексез алуын тәэмин итә.

Яфракларның пычрагын юыгыз, черегән, корыганнарын аерып салыгыз. Яфракларны элеваторда киптереп, кышка сакларга да мөмкин.

3. Эремчек, әчегән сөт, йомырка кабыгы – кальций һәм бактерияләр

Базардагы кальций кошлар тарафыннан начар үзләштерелә.

Рационга кертегез:

• эремчек (майлылыгы 0–9%);
• әчегән сөт;
• вакланган йомырка кабыгы (алдан 200 градуста 10–15 минут пешерегез).

Бу – табигый кальций чыганагы. Ул йомырка салучы кошлар өчен аеруча кирәк, чөнки:

• йомырка тышчасы ныгый;
• көн саен 1 тавык 150–300 мг кальций югалта;
• эремчек, әчегән сөт ашказаны микрофлорасын да төзекләндерә.

Күләме: Атнага 2–3 тапкыр 1 баш кошка 10–15 грамм эремчек яки 5 грамм кабык кертү җитә.

4. Агач көле яки ком – ашкайнату ярдәмчесе

Кош-корт эссе вакытта азыкны начар ашый, чөнки ашкайнату ферментлары кими.

Азыкка аз гына агач көле яки вак елга комы кушу ашкайнатуны 30–40% ка яхшырта. Ком кошлар мускуллы ашказанында азыкны ваклый, ә көл ашказаны кислотасын тигезли.

Искәрмә: Көлне саф, буяусыз, пластиксыз агачтан (усак, каен, имән) гына алыгыз. Көл микъдары – азыкның гомуми массасыннан 1–2% артмасын.

5. Чиста су – продуктивлыкның төп факторы

Эссе көннәрдә кош-кортка чиста, салкын су һәрвакыт булырга тиеш. Суларны көн саен алыштырыгыз, ясалма күл ясасагыз – аны кояштан бераз күләгәләгез.