Хәсрәт китергән кешене ничек кичерергә өйрәнергә?

Аллаһ Тәгаләнең сүзләрен искә төшерик: «Кем сабыр итсә һәм кичерсә, дөреслектә, бу эшләр зур ихтыяр көче таләп итә торган гамәлләрдәндер». («Әш-Шура» сүрәсе, 43 нче аять)

Кичерү — «Син эшләгән нәрсә дөрес булды» дип әйтү түгел. Бу — үпкә һәм рәнҗү йөгеннән үзеңне азат итү, бәлки синең турында бөтенләй уйламаган кешегә карата эчке көрәшкә көч сарыф итүдән туктау дигән сүз.

Кайбер очракларда вакыт кирәк булырга мөмкин.

«...Мөселманга үзенең диндәге кардәше белән өч көннән артык үпкәләп йөрү рөхсәт ителми».

(Әл-Бохари, Мөслим)

Ягъни кешегә вакыт бирелә, әмма бу вакыт өч көннән артмаска тиеш.

Кешене аның гамәленнән аерып карарга тырышырга кирәк. Сиңа хәсрәт китергән кеше һәрвакытта да тулысынча «явыз» кеше дигән сүз түгел. Ул курку, көчсезлек, наданлык яки үзенең элекке җәрәхәтләре тәэсирендә шулай эшләгән булырга мөмкин. Бу аның гамәлен акламый, ләкин аны явыз зат итеп кенә түгел, ә үзенең дә авырлыклары булган тере кеше итеп күрергә ярдәм итә.

Син әле кичерү хисен тоймаска мөмкинсең, әмма кичерергә карар итә аласың. Бу — ихтыяр карары: «Мин моны инде үз эчемдә сакламаячакмын. Мин үпкәмне җибәрәм».

Үз хаталарың турында да уйланырга кирәк. Кайчандыр үзеңнең дә кемнедер рәнҗеткәнеңне һәм кичерүгә мохтаҗ булганыңны ихлас тану йөрәгеңне йомшарта.

Ислам кичерергә өйрәтә. Исламда кичерү — кешелеклелек гамәле генә түгел, ә рухи гамәл дә. Аллаһ башкаларны кичерүчеләрне кичерә. Пәйгамбәр ﷺ үзенә авырлык китергән кешеләрне кичергән.

Ләкин бу көч куллануга түзәргә яки куркыныч мөнәсәбәтләрдә калырга кирәк дигән сүз түгел. Кичерү — яңадан элекке мөнәсәбәтләргә кайту дигән сүз дә түгел. Кешене кичерергә һәм шул ук вакытта аннан еракта торырга мөмкин.

Кичергәннән соң син «изге» кешегә әйләнмисең. Син бары тик үз эчеңдә башканың авырлыгын йөртүдән туктыйсың. Бу исә тормышыңда башка нәрсәләр өчен урын калдыра: тынычлык, яңа мөнәсәбәтләр һәм шатлык өчен.

Ахырда шуны искәртәсем килә: югарыда санап үтелгән хәлләрдән сакланырга түбәндәге кагыйдә ярдәм итә ала:

Гыйлем, гамәл һәм ихласлык.

Аңлатып китим: әгәр без Аллаһ тарафыннан бирелгән кагыйдәләрне белсәк, күп кенә проблемаларга бөтенләй юлыкмаска мөмкинбез. Әмма бу кагыйдәләрне тормышта кулланмасак, алар файдасыз булып калачак. Ә аларны ихласлыксыз үтәсәк, бу да безгә чын файда китермәячәк.

Шуңа күрә безгә дини күрсәтмәләрне өйрәнергә, аларны тормышта кулланырга һәм Аллаһ Тәгаләгә тәвәккәл итәргә кирәк.

«Иман кешенең күңелендә генә түгел, аның гамәлләрендә дә чагыла»

Илдар хәзрәт белән әңгәмәдән күренгәнчә, иман – ул бары тик гыйбадәт кылу белән генә чикләнми. Ул кешенең көндәлек тормышында, гаиләсе һәм якыннары белән мөнәсәбәтләрендә, балалар тәрбиясендә, кешеләргә булган карашында чагыла. Сабырлык, шәфкатьлелек, кичерә белү, өлкәннәрне хөрмәт итү, мохтаҗларга ярдәм итү – боларның барысы да кешенең рухи дөньясын билгели.

Тормыш юлында һәркемнең үз сынавы, үз борчуы бар. Әмма нинди генә хәлдә дә яхшылыкка омтылу, күңелдә өметне саклау һәм иманны ныгыту кешегә рухи көч бирә. Күңелдә иман булганда, кеше үзенә генә түгел, ә янәшәсендәге кешеләргә дә игелек һәм җылылык өләшә ала.