Гриппка каршы вакцинация: үзеңне һәм якыннарыңны сакла

Вакцина ничек эшли?

Прививка гриппны дәвалау өчен түгел. Ул организмның үз саклау көчләрен уята. Организмга үтерелгән яки зәгыйфьләнгән вирус кисәкчәләре кертелә, организм антитәнчекләр ясый. Вирус эләксә, антитәнчекләр аны зарарсызландыра — кеше авырмый яки чир җиңел уза. Антитәнчекләр 2 атнадан эшләнеп чыга, шуңа прививканы эпидемия сезонына 2–3 атна кала ясарга кирәк. Россиядә грипп сезоны ноябрь-декабрьдә башлана, иң яхшы вакыт — сентябрь-октябрь.

Һәр ел прививка ясарга кирәкме?

Әйе. Грипп вирусы тиз үзгәрә, узган елгы иммунитет быел сакламаска мөмкин. Бөтендөнья сәламәтлек саклау оешмасы (ВОЗ) һәр ел вакцина составын яңарта. 2026/27 сезонында өчвалентлы вакциналар тәкъдим ителә. Роспотребнадзор быел өч компонент составын яңартты.

Нинди вакциналар бар?

Тере (сирәк кулланыла, борынга спрей) һәм инактивацияләнгән (үтерелгән) вакциналар. Россиядә нигездә «Ультрикс Квадри», «Совигрипп», «Флю-М» кулланыла.

Кемгә прививка кирәк?

Барысына да. Бигрәк тә:

• 2 яшькә кадәр балаларга, өлкәннәргә, хроник авырулыларга;
• медицина хезмәткәрләренә, мәгариф һәм хезмәт күрсәтү өлкәсе хезмәткәрләренә;
• укучыларга, студентларга, оешкан коллективларда булучыларга.

Йөкле һәм бала имезүче хатыннарга?

Йөклеләргә инактивацияләнгән вакцина ясатырга мөмкин; карарны табиб индивидуаль кабул итә, 2–3 триместрда иминрәк. Бала имезүче әниләргә ясарга кирәк: ул әнине дә, баланы да саклый. Йөклелекне планлаштыручыларга да прививка киңәш ителә.

Каршы күрсәтмәләр:

• тавык аксымына аллергия;
• 6 айга кадәр балалар;
• элегрәк прививка компонентына реакция булу.

Вакытлыча: кискен инфекция яки хроник авыру көчәю, ОРВИ билгеләре. Онкология, йөклелек, иммунодефицит каршы күрсәтмә түгел; хроник авырулыларга вакцинация аеруча кирәк. Прививка алдыннан табиб каравы мәҗбүри.

Прививкадан соң нәрсә була?

Кайберәүләрдә урынлы реакция — авырту, кызару; температура 0,5°Cка күтәрелү, тамак кызару мөмкин. Бу 2–3 көннән уза. Вакцинадан грипп белән авырып булмый: субъединица вакциналарда вирусның РНКсы юк. Әмма прививкадан соң беренче 2 атнада вирус йоктырырга мөмкин — саклау әле өлгермәгән. Шулай ук вакцина грипптан гына саклый, ОРВИдан түгел.

Кайда һәм ничек?

Вакцина милли профилактик прививкалар календарына керә, ОМС буенча бушлай ясала. Поликлиникада, мәктәп/балалар бакчасы медкабинетында, предприятиеләрдә, хастаханәләрдә, коммерция медүзәкләрендә мөмкин. Үзең белән паспорт һәм ОМС полисы кирәк, табиб каравы һәм ризалык тутырыла.

Исегездә тотыгыз: регионнарда халыкның 60 %ка кадәр өлешен гриппка каршы вакцинацияләү тәкъдим ителә. Көз көне ОРВИ, грипп, РСВ кушылуы балалар һәм өлкәннәр өчен аеруча куркыныч. Үзеңне һәм якыннарыңны сакла — прививка ясат!

Валерия Феоктистова, Яшел Үзән медицина профилактикасы үзәге табибы