Гаиләләргә зур ярдәм: 2026 елдан Татарстанда яңа түләү гамәлгә керә

Фото: Рәзилә Хәйретдинова, «ЯҮ»

Бу – «Гаилә» милли проекты кысаларында тормышка ашырыла торган яңа социаль түләү. Аның төп максаты – рәсми керемле, ләкин уртача кереме түбәнрәк булган гаиләләрнең икътисади хәлен ныгыту.

Кагыйдә буларак, дәүләт ярдәме гаиләнең авыр хәленә карап билгеләнә. Ләкин бу яңа түләүнең үзенчәлеге шунда: ул, нигездә, эшләүче ата-аналарга салымнарны кабаттан исәпләү нәтиҗәсендә кире кайтарыла торган акчадан гыйбарәт. Бу хакта безгә Россия Социаль фондының Татарстан буенча бүлеге идарәчесе Эдуард Вафин сөйләде.

Кемнәр ала ала?

Түләүгә дәгъва итү өчен гаилә берничә шартны үтәргә тиеш. Беренчедән, анда ике һәм аннан да күбрәк бала булырга, аларның яше 18 яшьтән яисә көндезге уку йортында белем алган очракта 23 яшьтән ким булмаска тиеш. Икенчедән, ата-аналарның икесе дә рәсми рәвештә эшләргә, физик затлар кеременә салым (НДФЛ) түләргә һәм алимент бурычлары булмаска кирәк.

Мөһим искәрмә: үзмәшгульләр һәм махсус салым режимнарында эшләүче шәхси эшмәкәрләр бу түләүдән читтә кала.

Керемгә таләпләр нинди?

Гаиләнең җан башына уртача кереме узган елда төбәктә билгеләнгән яшәү минимумының 1,5 күләменнән артмаска тиеш. Татарстан өчен 2025 елга яшәү минимумы 15 073 сум итеп билгеләнгән. Димәк, гаиләнең бер кешесенә айлык керем 22 609 сумнан (15 073 × 1,5) артмаска тиеш.

Эдуард Вафин аңлатканча, дүрт кешелек гаилә өчен түләү алу мөмкинлеге булган максималь еллык керем 1 085 256 сум тәшкил итә. Әгәр дә ата-аналарның һәркайсы ай саен 45 219 сумнан кимрәк хезмәт хакы алса, гаилә түләүгә хокуклы. Мәсәлән, ике ата-ана да 32 000 сумнан алган дүрт кешелек гаиләнең (әйтик, әти, әни һәм ике бала) җан башына уртача кереме 16 000 сум тәшкил итәчәк, бу исә рөхсәт ителгән чиктән түбәнрәк.

Ничек исәплиләр?

Бу түләүнең механизмы гаҗәеп кенә түгел, ә бик тә үзенчәлекле. Ел дәвамында ата-аналарның хезмәт хакыннан 13% ставка белән НДФЛ тотыла. Ә ел нәтиҗәләре буенча бу салым 6% ставка буенча кабаттан исәпләнә. Нәтиҗәдә барлыкка килгән аерма гаиләгә кире кайтарыла.

Югарыдагы мисалны алсак: 32 000 сум хезмәт хакы алган ата-анадан ел эчендә 49 920 сум салым тотылган (32 000 × 12 × 0,13). Әгәр дә 6% ставкасын куллансак, салым 23 040 сум тәшкил итәр иде (32 000 × 12 × 0,06). Аерма – 26 880 сум. Менә шушы сумманы гаилә кире кайтара ала.

Мөрәҗәгать итү тәртибе

Салым артык түләнгән елдан соң килгән елның 1 июненнән 1 октябренә кадәр гариза бирергә кирәк. Ягъни 2025 ел өчен түләүне 2026 елның җәендә сорарга мөмкин булачак.

Документларны «Дәүләт хезмәтләре» порталы, күпфункцияле үзәк яисә Социаль фондның клиент хезмәтендә тапшырырга була. Белгечләр мәгълүматларның күпчелек өлешен мөстәкыйль рәвештә туплый, ләкин уку йортыннан белешмә кебек кайбер документларны үзегез дә китерергә тиеш булачаксыз.

Гариза 10-30 эш көне эчендә карала, ә уңай карар булганнан соң, акча 5 эш көне дәвамында күчерелә. Түләү елына бер тапкыр гына бирелә, һәм хокукны ел саен раслап торырга кирәк.

Белешмә өчен: Тулырак мәгълүматны Социаль фондның Татарстан буенча бүлеге сайтыннан, рәсми социаль челтәрләрдән (ВКонтакте, Одноклассники, Телеграм) алырга мөмкин. Шулай ук 8 800 100 0001 телефоны буенча бердәм контакт-үзәккә шалтыратып консультация алырга була (тәүлек буе, шалтырату бушлай).