Мөгаллим

Туган тел укытучысы булу — зур горурлык

Ана теле укытучысы булу-зур горурлык. Туган тел укытучысы булу-ул һөнәр генә түгел, бу бурыч, махсус миссия.

Мин көн саен мәктәп  бусагасын атлап керәм һәм үземнең каршымда укучылар гына түгел, ә телебезне, мәдәниятебезне, халкыбызның хәтерен саклаучы киләчәк буын    булуын тоям,    аларга туган сүзнең матурлыгын һәм көчен ачарга ярдәм итүче юл күрсәтүче була алуым белән горурланам.

Туган тел — аралашу чарасыннан да зуррак төшенчә. Анда тарих яши,   ата-бабалар тавышы яңгырый, бөтен бер халыкның гореф-гадәтләре һәм дөньяга карашы тупланган. Мин борынгы сүзнең мәгънәсен аңлатканда яки халык эпосы юлларын тикшергәндә, балаларның күзләрендә кызыксыну уянганын күрәм. Алар телнең буыннарны бәйли торган тере тукыма икәнен аңлый башлыйлар. Нәкъ  менә шушы мизгелләрдә мин үз эшемнең әһәмиятен аеруча кискен тоям.  

Миңа балаларның туган телне ишетергә, аның төсмерләрен һәм нечкәлекләрен аерырга өйрәнүләрен күзәтү ошый. Кемдер гади хисне тасвирлау өчен сүзләрне көч-хәл белән сайлый, ә берничә дәрестән соң инде кыю гына эссе яза, юлларга үз күңеленең бер өлешен сала. Аларның ышаныч артуын, бу телне белүләре белән горурлана башлауларын күрү — бәһасез. Бу минем хезмәтемнең төп нәтиҗәсе.

Укучыларның үзләре теләктәшлек  күрсәткән чаклары миңа аеруча кадерле: өйдән туган телдә язылган гаилә тарихларын алып киләләр,  үз гаиләләрендә  ишеткән мәкаль-әйтемнәр белән уртаклашалар. Шулай итеп, без, бергәләп,  класста ук тере традицияләр утравын булдырабыз. Бу тарихлар, грамматиканың коры кагыйдәләрен тере, сулый торган материягә  әйләндереп,   дәресләрнең бер өлешенә әверелә. Әлбәттә, укытучы булу җиңел түгел. Кайвакыт заманча чынбарлык балаларны туган телләреннән ераклаштыра кебек тоела: социаль челтәрләр, мессенджерлар, чит ил сүзләре аларның көндәлек сөйләмен тутыра. Ләкин мин нәкъ менә мәктәптә тамырлар белән элемтәне саклап калырга ярдәм итәчәк нигезне салырга мөмкин дип ышанам.

Туган тел укытучысы булу-көн саен дөньяны яңа төсмерләр белән баету дигән сүз, чөнки тел яңа офыклар ача, үзеңне һәм башкаларны яхшырак аңларга ярдәм итә. Әгәр   минем   укучым,   еллар узгач, безнең дәресне исенә төшереп: «Мин үз телемдә сөйләшүем белән горурланам», — дисә, димәк, максатка ирешелгән, миссия үтәлгән.

Сәләхова Зөлфирә Үрнәк кызы
#мөгаллим  


Нет комментариев