Кеше тормышы һәрвакыт бертөрле генә бармый. Шатлыклы мизгелләр белән бергә сынаулар, борчулар, күңелне уйланырга мәҗбүр иткән сораулар да очрый. Кайчак кеше тормышның мәгънәсе, гаиләдәге мөнәсәбәтләр, балалар тәрбиясе, кичерә белү һәм күңел тынычлыгы турында уйлана. Нәкъ шундый чакларда ул дингә, иманга һәм рухи кыйммәтләргә мөрәҗәгать итә.
Бүгенге заманда балаларга дин турында ничек аңлатырга? Гаиләдә төрле карашлар булганда үзара хөрмәтне ничек сакларга? Күңелдә иманны ничек ныгытырга? Үпкә һәм рәнҗешләрдән ничек арынырга?
Бу һәм башка мөһим сорауларга җавапны без Яшел Үзән шәһәренең «Җәмигъ» мәчете имам-хатыйбы Илдар хәзрәт Гатауллиннан сорадык.
— Бүгенге көндә күп кенә кешеләр тормышның авыр чорларында дингә мөрәҗәгать итә. Сезнеңчә, кеше иманда нәрсә таба һәм гадәти тормышта аңа нәрсә җитми?
— Әйе, еш кына шулай була. Гадәти тормышта кеше планнарга, эшкә, мөнәсәбәтләргә, сәламәтлегенә һәм җәмгыятьтәге урынына таяна. Әмма тормышта кризис башлангач, боларның барысы да икенче планга күчә. Иман кешегә тышкы шартларга бәйле булмаган терәк бирә.
Иман сабырлыкны өйрәтә: «Мин булдыра алганның барысын да эшләдем. Калганы минем кулда түгел». Бу битарафлык яки берни эшләмәү дигән сүз түгел. Бу — авыр вакытларда еш кына кешене басып торган гаеп хисеннән һәм көчсезлек тойгысыннан азат булу.
Әт-Тирмизи тапшырган хәдистә болай диелә:
«Бел: синең белән булмый калган нәрсә синең белән булырга тиеш түгел иде, ә синең белән булган нәрсә синнән читтә калырга тиеш түгел иде. Шулай ук шуны да бел: сабырлыктан башка җиңү, югалтудан башка табыш, авырлыклардан башка җиңеллек юк».
Кризис вакытында күпләр кешеләр белән бәйләнешләрнең зәгыйфьләнүен сизә: кемдер ничек ярдәм итәргә белми, кемдер исә бөтенләй юкка чыга. Иман кешегә уртак тел, традицияләр һәм үзара ярдәм булган әзер җәмгыять бирә.
Намаз уку, ураза тоту, дини текстларны уку һәм фикер йөртү — болар барысы да эчке тәртипсезлекне җайга салырга ярдәм итүче гамәлләр. Дини практикалар тормышка ритм һәм билгеле бер тәртип кайтара.
Гадәти өмет нәтиҗәгә бәйле: «Барысы да яхшы булыр дип өметләнәм». Ә иман гарантияләр таләп итми торган өмет бирә.
Кеше терәк, мәгънә, кабул ителү, үзен бер җәмгыятьнең өлеше итеп тою, тормышта тәртип һәм өмет эзли. Иман боларның барысын да бирә. Ләкин ул авырлыклардан җиңел генә чыгу гарантиясе түгел, ә кыенлыкларны кичереп, үз-үзеңне югалтмаска ярдәм итүче юл.
«Әгәр Аллаһ сезгә ярдәм итсә, сезне беркем дә җиңә алмас. Әгәр Ул сезне ярдәмсез калдырса, Аннан башка кем сезгә ярдәм итә алыр? Мөэминнәр Аллаһка гына тәвәккәл итсеннәр».
(«Әлү Гыймран» сүрәсе, 160 нчы аять)
Ахырда мәгънәсе бик тирән булган бер хәдисне китерәсем килә.
«Бер көнне мин Пәйгамбәрнең артында атка атланып утырганда, ул миңа болай диде: „Мин сиңа берничә сүз өйрәтәм: Аллаһны истә тот, Ул сине саклар. Аллаһны истә тот, һәм син Аның һәрвакыт яныңда булуын күрерсең. Берәр нәрсә сорарга теләсәң, Аллаһтан сора. Ярдәмгә мохтаҗ булсаң, Аллаһтан ярдәм сора. Шуны бел: бөтен кешеләр сиңа файда китерү өчен бергә җыелсалар да, сиңа Аллаһ тарафыннан язылган нәрсәдән башка бернинди файда китерә алмаячаклар. Әгәр алар сиңа зыян салу өчен бергә җыелсалар да, Аллаһ тарафыннан сиңа язылган нәрсәдән башка бернинди зыян сала алмаячаклар. Чөнки каләмнәр күтәрелгән, ә сәхифәләр кипкән инде“».
Нет комментариев