Яшел Үзән

ВИЧ кочаклашканда йокмый

Бүген бөтен дөньяда СПИД һәм аңа бәйле глобаль эпидемиясе – ХХ һәм хәзер инде XХI гасыр чумасының кешелеккә нинди куркыныч янавы турында күп сөйләнә.

ВИЧ-инфекция турында нәрсә белергә кирәк соң? Аннан ничек сакланырга? Гомумән, бу куркыныч авырудан котылып буламы? Бу темага ачыклык кертү максатыннан чыгып, без Яшел Үзән район үзәк дәваханәсенең эпидемиология бүлеге  табиб-эпидемиологы Тюльпан Вафинага мөрәҗәгать иттек.
– Җәмгыятьтә бу авыруны  кыска гына итеп СПИД дип атыйлар. Чынлыкта да бу аббревиатура ВИЧ-инфекциянең соңгы стадиясенә  туры килә, – дип сөйли  Тюльпан Рубиновна. – ВИЧ-инфекция – хроник йогышлы авыру. Аны кешенең иммунодефицит вирусы  китереп чыгара. ВИЧ кешедән кешегә күчеп, күбрәк иммун һәм нерв системасын  җимерә, нәтиҗәдә кеше бөтен  төрле авыруларга да бирешә башлый. Авыру кеше гомере буе башкалар өчен инфекция чыганагына әйләнә.
–ВИЧне нинди юллар белән йоктырырга була соң?
– ВИЧ кешедән кешегә өч юл белән күчәргә мөмкин. Сакланмыйча җенси мөнәсәбәтләргә керү, кан аша (күбрәк наркотикларны кан тамырына ясаганда) һәм ВИЧ инфекцияле анадан балага. Шуңа күрә тәртипсез җенси элемтәгә керүчеләр, наркотик кулланучылар  бу авыру белән ешрак авырый.  ВИЧ кул бирешкәндә, кочаклашканда, йөткергәндә, савыт-саба, сөлге, бассейн аша йога алмый.
– Яшел Үзәндә ВИЧ белән хәл ничек тора? Авыручылар күбәяме?
– Безнең районда  ВИЧ 2000 елдан теркәлә башлады. Бүгенге көндә ВИЧ диагнозы белән 456 пациент исәпләнә. ВИЧ инфекцияле аналардан 90 бала туды, шул исәптән 16 бала «ВИЧ инфекция белән перинаталь контакт» диагнозы белән исәпкә алынды. 70 бала диспансер  исәптән төшерелде. 4 бала ВИЧ-инфекция диагнозы белән исәптә тора.
– Бездә – Яшел Үзәндә  бу инфекция нигездә нинди юл белән йога?
– Авыручыларның 62 проценттан артыгы  аны җенси юл белән йоктырган. Шуларның 0,7 процентын гомосексуаль контактлар тәшкил итә. Анадан балага вертикаль юл белән – 0,9%, инъекцион наркотик кулланучылар – 36%.
Кызганычка, әлегә бу авыруны тулысы белән дәвалый алырлык дару препаратлары юк. Әмма  вирус таралуны киметеп, авыруның гомерен озайта торганнары бар. Өстәвенә, бу препаратлар  шулкадәр нәтиҗәле ки, дөрес дәваланганда организмда иммун күзәнәкләре арта, ә ВИЧнең  үзен организмда иң сизгер  ысуллар белән дә  табуы авырлаша.
– ВИЧ-инфекциядән ничек сакланырга?
– ВИЧ-инфекциядән шәхси профилактика үзенә берничә чараны кертә: сәламәт яшәү рәвеше, моногам мөнәсәбәтләр, ВИЧка тест ясату, наркотиклардан баш тарту, сак­ланган җенси элемтә, шәхси гигиена.
ВИЧ-инфекцияле белән җенси элемтәгә кергәндә бердәнбер профилактика чарасы булып презерватив тора. ВИЧ-инфекцияле анадан туган бала  гадәттә туган вакытта һәм күкрәк сөте имгәндә зарарлана. Профилактик чаралар уздырганда бу риск күпкә кими.
ВИЧ-инфекцияле кешеләр  башкалар кебек үк эшли һәм яши ала. Сәламәтлекләре дә начар булмаска мөмкин. Шуңа күрә коллективта мондый кешеләргә карата   фикерләр һәм карашлар үзгә булырга тиеш түгел. Чөнки безнең һәркайсыбызның  стигма яисә дискриминациягә эләгү куркынычы бар. Андый хәлләр ВИЧ-инфекциялеләрнең яшәешенә кире тәэсир ясый. Шулай булуга карамастан, безнең һәркайсыбызның әйбәт шартларда эшлисе һәм яшисе килә.  

 

Нравится
Поделиться:
Реклама
Комментарии (0)
  • 20 января 2018 в 20:27
    Мулла Иле егете бит ул! Узган елның декабрь ахырында Яшел Үзән шәһәре һәм районының 50 сәләтле укучысы музыка театрының колонналы залында башлык Александр Тыгин белән очрашты. Мондый бәхет республика, бөтенроссия буенча фән олимпиадаларында, иҗади бәйгеләрдә, билгеле спорт ярышларында җиңү яулаган, иҗтимагый тормышта актив катнашкан балаларга елмайды. Башкаларга үрнәк булып торган укучыларның әти-әниләре дә чакырулы иде.
    26
    0
    0
  • 20 января 2018 в 18:40
    «Бакырчымда таңнар ата» Әй, Бакырчым, минем туган җирем, Тирә-якта сиңа тиңнәр юк! Туган авылының чын патриоты, аның әле бик күп гасырлар яшәвен бар булганы белән теләп, киләчәге, язмышы өчен ихлас борчылучы шәхес, бакырчылы Рәйханә Зәйнуллинаның «Бакырчымда таңнар ата» дип тирән мәгънә салынган исем астында 287 битле китабы яңа гына табадан төшеп, дөнья күрде.
    36
    0
    0
  • 20 января 2018 в 16:59
    Рамил Әсхәдуллин: «Әти безнең белән аралашмыйча яшәсә, трагедия булыр иде» Рамил Әсхәдуллин күпләргә Гамил Әсхәдуллинның улы һәм «Мунча ташы» театрында җырлап йөрүче егет буларак таныш. Җырлаудан кала, аранжировка, көйләр язу белән дә шөгыльләнә ул. Мәктәптә укыганда егетнең каратэ белән шөгыльләнәсе килсә, Гамил абый аны оста баянчы итеп күрергә тели.
    25
    0
    0
  • 20 января 2018 в 15:26
    Күңелемдәгесен әйтәм Идел катса да, шатлык китермәде. Авылга барыбер юл кыскармады. Боз кичүе - бер якка 170 сум. Артык кыйммәт. Әйләнгечтән кайтырга туры киләчәк.
    35
    0
    0
  • 20 января 2018 в 14:05
    Аерылышкач та хатынның баласына алимент түләргәме? – Бер хатынга өйләнеп аның баласын уллыкка алырга телим. Аерылыша калсак аның алимент таләп итмәячәге турында өйләнешү килешүендә (брачный контракт) язып буламы? Баласын да, үзен дә минем торакта теркәгән очракта, шулай ук аерылыша-нитә калсак, проблемалар булмасмы икән?
    20
    0
    0
  • 20 января 2018 в 12:50
    «Яшел Үзән» остаханәсе Кыш – кошларга аеруча авыр ел фасылы. Чөнки нәкъ менә бу вакытта аларга азык табуы авырая. Һәм кошлар безнең ярдәмгә мохтаҗ. Моның өчен әйдәгез җимлекләр ясыйк. Ә аны ясау ысуллары бихисап. Без сезгә иң гадиен тәкъдим итәбез.
    25
    0
    0
  • 20 января 2018 в 11:12
    Сайлауларга бар да әзер 2018 ел сайлауларының кайчан буласы инде һәркемгә мәгълүм – бу 18 март. Шулай ук, 6 елга президентлыкка кемнәрнең кандидат булып торуларын да һәркемнең беләсе килде. 12 гыйнвар төнендә бусы да ачыкланды. Исән-имин, билгеләнгән датаны җиткереп, күңелебезгә хуш килгән ил башлыгын гына сайлыйсы калды.
    29
    0
    0
  • 20 января 2018 в 09:52
    Урамда – кыш... Чана, чаңгы шуар чак Спорт белән шөгыльләнү бүген, чынлап та, модада. Элек тә чаңгыда, тимераякта шуа, хоккей уйный идек инде, диярсез. Шулайдыр да, тик бүген авылларда, берсеннән-берсе күреп, сәламәт яшәү рәвеше алып барырга омтылучыларның көннән-көн артуы үзенә бер күңелле. Авылны һич кенә дә кышкы йокыга талган дип әйтеп булмый, җәмәгать. Киресенчә, кичен салада икенче тормыш башлана гына әле.
    40
    0
    0
  • 20 января 2018 в 08:40
    Дмитрий Рогозин: «Без сезнең эштән канәгать» А.М.Горький исемендәге Яшел Үзән заводында 22160 проектындагы патруль корабле сериясендә алтынчы корабльгә нигез салу тантанасы булды.
    22
    0
    0
  • 19 января 2018 в 19:47
    Яшел Үзәндә татар телен өйрәнергә теләүчеләр шактый җыелган Яшел Үзәндә мәчетләр оештырган татар теле курсларында тел һәм дини, милли, кыйммәтләр турында сөлиячәкбез, - ди Яшел Үзән имам-мөхтәстибе.
    63
    0
    0
  • 19 января 2018 в 16:27
    Татарстанда -25 градуска кадәр суыта Урыны белән бераз кар явачак.
    52
    0
    0
  • 19 января 2018 в 15:32
    Ялганга ышанмагыз! Татарстан Республикасында пенсионерларга Пенсия фондының биш мең сум күләмендә акча түләү белән бәйле мошенниклык очраклары күзәтелгән. Әмма бу хәбәр дөреслеккә туры килми, быел андый өстәмә түләү көтелми.
    62
    0
    0
  • 19 января 2018 в 14:22
    Иң кайнар яңалыклар Олы Яке мәктәбе укучылары бу көннәрдә тырышып җимлекләр ясый. Алардан мәктәптә күргәзмә оештырылачак. Аннан төрле номинациядә җиңүчеләр ачыкланачак. Җимлекләрне өйләренә алып кайтып элгәннән соң, укучылар күзәтүләрен проект эшендә тәкъдим итәчәк.
    92
    0
    0
Реклама
  • 23 октября 2017 в 14:24
    Защити себя!
  • Бакырчыда Мәүлид бәйрәме
  • Яшел Үзән пассажир автотранспорт предприятиясендә ничек бәйрәм иттеләр?
  • Авыр атлетлар кабат Яшел Үзәндә
  • Бакырчыда каз өмәсе
  • Яшел Үзән полициясе бәйрәм итте (ФОТОРЕПОРТАЖ)
  • Газовикларның риск зонасына васильеволылар да эләгә
  • Безнең кораблар Гарәп диңгезен иңли башлады
  • Маякта йозлэгэн казый жыелды. Нэрсэ булган???
  • МЕТЕОРда балалар өчен оештырылган ярыш
  • Юныс Сафиуллин белән очрашу кичәсе
  • 19 января 2018 в 10:17
    Яшел Үзән районыннан чыккан батырларны ил белергә тиеш
    Уважаемые читатели! Скоро наша страна будет отмечать 73-летие Великой Победы над фашистской Германией. На протянувшихся от Северного Ледовитого океана до Черного моря фронтах Великой Отечественной войны наши земляки из дер. Паново проявляли мужество и отвагу. Благодаря рассекреченным в 21 веке архивным документам можно написать о каждом солдате и офицере, участвовавшим в ВОВ. Сегодня сообщаем о героях, чьи подвиги стали нам известны. Они были призваны различными городскими и районными военкоматами Советского Союза, в том числе Нурлатским и Зеленодольским военкоматами ТАССР.
    89
    0
    0
  • 1 ноября 2017 в 10:53
    БЕЗ СЕЗНЕ КӨТӘБЕЗ! Белдерүләрегезне 5-67-02 телефоны аша яки Гоголь ур, 23а йортына килеп калдыра аласыз.
  • 18 января 2018 в 14:42
    Дөрләп янган автобус эчендә 52 кеше һәлак булган (ВИДЕО) Фаҗига Казахстанда булган. 52 кеше тереләй янып үлгән, нибары 5 кеше генә чыгып котыла алган.
    213
    0
    0
  • 17 января 2018 в 13:18
    Билгеләнү 2018 елның 9 гыйнварында Яшел Үзән РУЭСы җитәкчесе итеп Шабалдашов Владимир Николаевич билгеләнде.
    198
    0
    0
  • 17 января 2018 в 15:20
    Бәхетле дә инде Бакырчы балалары! (Фото) Чынлап та, бәхетле. Кечкенә генә авылда яшәсәләр дә, шәһәрдәге яшьтәшләреннән бер генә ким җирләре дә юк.
    196
    0
    1
  • 17 января 2018 в 11:49
    Кар машиналарын тикшерәләр ТРның Дәүләт техник күзәтчелеге идарәсе башка күзәтчелек һәм хокук саклау органнары белән берлектә 2018 елның 15 гыйнварыннан 7 мартка кадәр республика территориясендә “Кар машинасы-2018” профилактик чарасын уздыра башлады.
    133
    0
    1
  • 18 января 2018 в 16:47
    Белдерү 26 гыйнварда 10 сәгатьтә "Родина" мәдәният сарае китапханәсе уку залында Яшел Үзән муниципаль районы авылларында һәм шәһәре мәктәләрендә "Илһам чишмәсе" иҗат берләшмәсендәге шигырьгә гашыйк укытучыларның - барысын да милли-мәдәни үзәкнең киңәйтелгән утырышына чакырабыз.  
    128
    0
    0
  • 18 января 2018 в 11:28
    Чүп яндыру заводы төзелә. Кайда икән? Татарстан Экология министрлыгы сайтында «АГК-2» компаниясе көнкүреш калдыкларын яндыручы заводның Яшел Үзән районында төзелергә мөмкин дип хәбәр ителә.
    122
    0
    0
  • 17 января 2018 в 08:32
    Россиядә иң кирәкле даруларның бәясе арзанайды Бу - әлеге категориягә кергән дару бәяләрен җайга салуда дәүләт сәясәте белән бәйле, дип искәрттеләр РФ Сәламәтлек саклау министрлыгында.
    110
    0
    0
  • 17 января 2018 в 16:41
    100
    0
    0