Яшел Үзән

Соңарган әманәт

Авылыбызның үткәне турында истәлекләр туплаганда күп кенә материалны Рабига апа Дәминовадан яздырып алган идек. Ул сугыш елында һәм соңрак та авыл Советы рәисе булып эшләгәнгә, авылның яшәешен, сулышын белгән кеше. Мәктәптәге очрашуларда аның төгәл көне-сәгате белән хәтерләп әйткән, сөйләгәннәре күз алдымда.

Гыйбадулла бабай колхозлашу чорында актив кеше булган, балалары да һәр эшнең «пионерлары» булганнар. Шәйхетдине – авылга  беренче трактор алып кайтучы, тракторда эшләүче, Хәкимулласы да алдынгы карашлы, кызлары Рабига апа аңлы, кыю кыз булган күрәсең.
1924 елгы Рабига апа сугыш чорында 17-18 яшьлек кыз – авыл белән идарә итәрлек булсын әле! Димәк, кыю да, көчле дә, тәвәккәл дә, һәр нәрсәнең алдын-артын уйлап эш итүче акыллы да булган ул.
Нинди авыр чор бит! Никадәр хезмәт, җаваплылык, таләпчәнлек, кырыслык та, уйлап эш итәргә дә кирәк. Авылдашларны да рәҗетмәскә, хөкүмәт алдында да планны үтәргә кирәк. Ә авыл халкы ачлыкта, ялангачлыкта, ягарга утыны юк. Бар булганы – түләүсез таякка эшләгән хезмәт көне!
Бакырчы турында язмаларымны укыгач, җыйганны белгәч, ул мине берничә тапкыр үзенә чакырды. Авылның беребез – бер башында, ә без икенче башында  булганга, аның белән очрашу ничектер соңарды. Бер-ике төштем, керә алмадым.
Соңгы төшүемдә ул мине кызыдай каршы алды (Халидәсе белән класс­ташлар идек без). Ачуланып та алды, көттем дип. Балачагын, колхоздагы чорны, авыл Советында эшләгән вакытын түкми-чәчми, көнен-сәгатен белеп сөйләвенә гаҗәпләнерлек.  Сөйләп туя алмый, тыңла гына.  Тик без һаман ашыгабыз бит, тыңлыйсы да  тыңлыйсы калган.
Безнең Бакырчылар элек-электән һөнәрле халык бит, ирләре, читкә чыгып, кое казыган, хатын-кызлары  сарык йоныннан шәл бәйләп саткан.  Акча юк чакта акча юнәткән, дөнья көткән. (Бу турыда язмам бар иде).
– Сугыштан Хәмит аяксыз кайтты. Мин авыл Советында эшлим. Бөтен кеше шәл бәйли, шәл өлгертә дә пәнҗешәмбе иртүк (эшкә барганчы кайтып та җитәләр) Кәвәл базарына шәл сатарга бара. Әлмән-Кармышлар, шәл җыеп, Төрләмәдән үтә торган поездларда йөреп шәл саталар. Ул вакыт шәл сатучыны да «спекулянтлар» дип милиция тота, судить итә, штраф сала. Авылга бертуктаусыз районнан (Норлаттан) уполномоченныйлар килә. 10 төрле налог бар, халык түләргә тиеш. Өйләнмәгән егеткә дә, кияүгә чыкмаган кызга да «бездетный» налогы килә бит. Мин дә шәл бәйлим, акча кирәк бит. Берсендә уполномоченный Нурмиев өйгә үк килде. Безнең бакчада киергегә киереп куйган шәл тора. Моны күрде дә бу кемнеке дип сораштыра. Йомшак җәеп катыга утырт­макчы була бу мине, ул чак бер кесә иген урлаганнарны да төрмәгә яптылар бит. «Туган, сез мондагыларны җәберләмәгез, без тегендә – сугышта солдатта ач  булмадык, авыл ашатты, налогны шул шәл сатып түли бит халык. Үзе йоны, үзе бәйли, урламый бит», – диде. Тирә-як авыллар налог планын үти алмаганда да, Бакырчы үтәде, шуның өчен миңа район 20 сум премия бирде, ул акча бик күп иде. Үз гомеремдә алган премиям, – дип сөйләде Рабига апа.

Рәйханә Зәйнуллина.
Бакырчы

Тулырак газетаның җомга санында.

 

Нравится
Поделиться:
Реклама
Комментарии (1)
  • noname
    11 декабря 2017 в 12:04
    Бикмуллин Салават Бикмуллович- с нашим отцом, (отец из д.Городище Мингазетдинов Ярхамутдин), оба с -1904 года рождения, уроженцы Татарстан, Зеленодольского р-на, д.Бакырчи, прошли всю Великую Отечественную войну, рядовые, демобилизованы в 1945 году. Земляки, ( деревни были рядом) у чились в одной школе с.Нурлаты, оба окончили медресе, вернулись с фронта в соседнюю Республику Башкортостан. Жил Бикмуллин Салават в д.Шардак Татышлинского района, дожил до 103 лет, в последние годы жил в д.Кальтяево Татышлинского района и служил в мечети до своих последних дней в д.Кальтяево. На вопрос корреспондента районной газеты "Тэтешле хэбэрлэре" в связи с его долголетием: "Не показалось ли вам, что прошли очень большую и долгую жизнь?" На что он ответил: что дожив до 103 лет, он ощутил всего лишь: "Ишек тобеннэн алып, тургэ тиклем генэ узган кебек булдым". Он умел шутить. Уроженец д.Бакырчи прожил достойную жизнь совсем далеко от своей Родины, т.е. в другой соседней республике. Хорошие люди были.
  • 22 января 2018 в 19:57
    Татарстанда буран өч көн дәвам итәчәк Алдагы өч тәүлектә республика территориясендә урыны белән кар явачак, 23 гыйнвардан 24енә каршы төндә көчле буран көтелә.
    11
    0
    0
  • 22 января 2018 в 18:46
    “Яшел Үзән” бүләк өләшә Газетабызга 2018 елның беренче яртыеллыгына язылучылар арасында бүләкләр уйнатачакбыз дигән идек. Сүзебездә тордык. Җирәбә нәтиҗәсендә билгеләнгән җиңүчеләрнең исемлеген “Яшел Үзән”ебезнең узган җомга санында бастырып та чыгардык.
    19
    0
    0
  • 22 января 2018 в 17:22
    Яшел Үзәндә яшәүчеләрне һәм кибетләрне талаучы тотылды Видеокүзәтү камералары Яшел Үзән эчке эшләр бүлеге оперативникларына серияле талаучыны тоткарларга ярдәм итә.
    30
    0
    0
  • 22 января 2018 в 16:26
    Татарстан синоптиклары буран һәм көчле җил хакында кисәтә Буран вакытында күз күреме 1-2 чакрымга кадәр кими, дип кисәтә синоптиклар.
    42
    0
    0
  • 22 января 2018 в 15:36
    Бәйге тәмамлана Традиция буларак Яшел Үзән районы башлыгы һәм «Яшел Үзән» газетасы призына ел саен үткәрелә торган “Безнең йортта – Яңа ел” дип исемләнгән бәйге игълан иткән идек. Конкурс ахырына якынлаша.
    50
    0
    0
  • 22 января 2018 в 13:32
    Бүгенгә ТНВ каналы тапшырулары вакыты Күпсанлы укучыларыбыз соравы буенча
    49
    0
    0
  • 22 января 2018 в 13:10
    КЛАРА ФИЛИППОВА: "МИН КАРШЫ ТҮГЕЛ!" Мин, һич тә, каршы түгел.  Кисен татар кызы калфакны! Зурласыннар тарихыбызны, оныттырмыйк яшьләребезне!
    55
    0
    0
  • 22 января 2018 в 11:41
    Фаҗига артыннан фаҗига: биш бала ятим Гаиләдә бу икенче фаҗига – бер ел элек әтиләре ДТПда һәлак була.
    111
    0
    0
  • 22 января 2018 в 09:58
    2018 елда Татарстанда 681,4 миллион сумга 11 ресурс үзәге ремонтланачак Эш бирүчеләргә кирәкле кадрлар әзерләү өчен ресурс үзәкләрен капиталь ремонтлау программасына 2014-2017 елларда 2,7 миллиард сум акча тотылган.
    38
    0
    0
  • 22 января 2018 в 09:24
    Яшел Үзән предприятиесе «Россиянең иң яхшы 100 товары җиңүчесе» Казан ратушасында ТР Премьер-министры урынбасары Рөстәм Нигъмәтуллин катнашында “Россиянең иң яхшы 100 товары" программасының федераль этабы һәм “Татарстан Республикасының иң яхшы товарлары һәм хезмәтләре” республика конкурсы җиңүчеләрен бүләкләү тантанасы узды. 
    57
    0
    1
  • 22 января 2018 в 08:27
    Татарстанда көн дәвамында көчле кар һәм буран көтелә Көндезге һава температурасы -11 градус булачак.
    33
    0
    0
  • 21 января 2018 в 19:59
    Бүләкләр уйнатылды, йә, җиңүчеләр кем? Подписка бәясе артуга карамастан, быел да безнең белән яңа елга аяк баскан укучыларыбыз арасында бүләкләр уйнаттык. Бу – матур традицияләребезнең берсе. Без инде гади генә район газетасы редакциясе буларак, сезне әллә нинди зур, кыйммәтле призлар белән кызыктыра алмыйбыз. Шулай да, энә дә бүләк, дөя дә диләрме әле, эш аның кыйммәтендә түгел. Шөкер, мул тормышта яшибез, барысы да бар һәм берәүне дә берни белән дә кызыктырып булмый бүгенге көндә. Ә көтмәгәндә бүләк отып кую үзе бер күңелле һәм рәхәт бит ул.
    74
    0
    0
  • 21 января 2018 в 17:40
    Тоташ моңнан гына тора Яшел Үзәнне җырчылар ярата, бер-бер артлы килеп кенә торалар. Берсенең дә хәтерен калдырмый райондашлар – тамашаларга ябырылып килә. Әле бер концертны да калдырмаучы тамашачыларны да беләм мин.
    47
    0
    0
Реклама
  • 23 октября 2017 в 14:24
    Защити себя!
  • Бакырчыда Мәүлид бәйрәме
  • Яшел Үзән пассажир автотранспорт предприятиясендә ничек бәйрәм иттеләр?
  • Авыр атлетлар кабат Яшел Үзәндә
  • Бакырчыда каз өмәсе
  • Яшел Үзән полициясе бәйрәм итте (ФОТОРЕПОРТАЖ)
  • Газовикларның риск зонасына васильеволылар да эләгә
  • Безнең кораблар Гарәп диңгезен иңли башлады
  • Маякта йозлэгэн казый жыелды. Нэрсэ булган???
  • МЕТЕОРда балалар өчен оештырылган ярыш
  • Юныс Сафиуллин белән очрашу кичәсе
  • 1 ноября 2017 в 10:53
    БЕЗ СЕЗНЕ КӨТӘБЕЗ! Белдерүләрегезне 5-67-02 телефоны аша яки Гоголь ур, 23а йортына килеп калдыра аласыз.
  • 20 января 2018 в 20:27
    Мулла Иле егете бит ул! Узган елның декабрь ахырында Яшел Үзән шәһәре һәм районының 50 сәләтле укучысы музыка театрының колонналы залында башлык Александр Тыгин белән очрашты. Мондый бәхет республика, бөтенроссия буенча фән олимпиадаларында, иҗади бәйгеләрдә, билгеле спорт ярышларында җиңү яулаган, иҗтимагый тормышта актив катнашкан балаларга елмайды. Башкаларга үрнәк булып торган укучыларның әти-әниләре дә чакырулы иде.
    141
    0
    4
  • 19 января 2018 в 10:17
    Яшел Үзән районыннан чыккан батырларны ил белергә тиеш Уважаемые читатели! Скоро наша страна будет отмечать 73-летие Великой Победы над фашистской Германией. На протянувшихся от Северного Ледовитого океана до Черного моря фронтах Великой Отечественной войны наши земляки из дер. Паново проявляли мужество и отвагу. Благодаря рассекреченным в 21 веке архивным документам можно написать о каждом солдате и офицере, участвовавшим в ВОВ. Сегодня сообщаем о героях, чьи подвиги стали нам известны. Они были призваны различными городскими и районными военкоматами Советского Союза, в том числе Нурлатским и Зеленодольским военкоматами ТАССР.
    129
    0
    0
  • 19 января 2018 в 14:22
    Иң кайнар яңалыклар Олы Яке мәктәбе укучылары бу көннәрдә тырышып җимлекләр ясый. Алардан мәктәптә күргәзмә оештырылачак. Аннан төрле номинациядә җиңүчеләр ачыкланачак. Җимлекләрне өйләренә алып кайтып элгәннән соң, укучылар күзәтүләрен проект эшендә тәкъдим итәчәк.
    129
    0
    0
  • 20 января 2018 в 18:40
    «Бакырчымда таңнар ата» Әй, Бакырчым, минем туган җирем, Тирә-якта сиңа тиңнәр юк! Туган авылының чын патриоты, аның әле бик күп гасырлар яшәвен бар булганы белән теләп, киләчәге, язмышы өчен ихлас борчылучы шәхес, бакырчылы Рәйханә Зәйнуллинаның «Бакырчымда таңнар ата» дип тирән мәгънә салынган исем астында 287 битле китабы яңа гына табадан төшеп, дөнья күрде.
    121
    0
    1
  • 22 января 2018 в 11:41
    Фаҗига артыннан фаҗига: биш бала ятим Гаиләдә бу икенче фаҗига – бер ел элек әтиләре ДТПда һәлак була.
    111
    0
    0
  • 19 января 2018 в 12:10
    Редакциябез бүләкләрен кемнәр отты? Подписка бәясе артуга карамастан, быел да безнең белән яңа елга аяк баскан укучыларыбыз арасында бүләкләр уйнаттык. Бу – матур традицияләребезнең берсе.
    110
    0
    0
  • 20 января 2018 в 15:26
    Күңелемдәгесен әйтәм Идел катса да, шатлык китермәде. Авылга барыбер юл кыскармады. Боз кичүе - бер якка 170 сум. Артык кыйммәт. Әйләнгечтән кайтырга туры киләчәк.
    106
    0
    2
  • 20 января 2018 в 09:52
    Урамда – кыш... Чана, чаңгы шуар чак Спорт белән шөгыльләнү бүген, чынлап та, модада. Элек тә чаңгыда, тимераякта шуа, хоккей уйный идек инде, диярсез. Шулайдыр да, тик бүген авылларда, берсеннән-берсе күреп, сәламәт яшәү рәвеше алып барырга омтылучыларның көннән-көн артуы үзенә бер күңелле. Авылны һич кенә дә кышкы йокыга талган дип әйтеп булмый, җәмәгать. Киресенчә, кичен салада икенче тормыш башлана гына әле.
    101
    0
    0