Яшел Үзән

Үрнәк алыгыз, буйдаклар!

Ачык хат көннәрендә авыл халкы белән очрашуларда һәр авыл тормышының үзенчәлекле яклары ачыла. Әмма авылда яшәүчеләрнең көндәлек тормышларына кагылышлы уртак мәсьәләләр дә байтак икән. Быел да мин күп кенә авыл җирлекләрендә үткәрелгән җыеннарда катнашытым һәм шунда гаҗәп бер проблема белеп аптырап калдым. Район авылларында, нигездә, өлкәннәр яшәве мәгълүм инде. Яшьләрнең...

Ачык хат көннәрендә авыл халкы белән очрашуларда һәр авыл тормышының үзенчәлекле яклары ачыла. Әмма авылда яшәүчеләрнең көндәлек тормышларына кагылышлы уртак мәсьәләләр дә байтак икән. Быел да мин күп кенә авыл җирлекләрендә үткәрелгән җыеннарда катнашытым һәм шунда гаҗәп бер проблема белеп аптырап калдым.
Район авылларында, нигездә, өлкәннәр яшәве мәгълүм инде. Яшьләрнең авылда калмавын да беләбез. Сала картая. Шул ук вакытта анда өйләнмәгән ир-егетләр бихисап тупланган икән. Берничә авылдан алган мәгълүмат белән раслыйм сүземне. Күгәй авылы җирлегендә - ун, Акъегет авылы җирлегендә - утыз, Олы Ачасыр җирлегендә - илле, Мулла Иле авылы җирлегендә җитмешкә якын буйдак бар. Бу исемлекне дәвам итүдә мәгънә юктыр, чөнки башкаларында да килен булырдай кызларга кытлык. Менә дигән ир-егетләр башлы-күзле була алмый ялгыз яшәргә мәҗбүр. Нишләп болай соң әле бу?
Бу хәлне абайлагач, мин төрле авылларда яшәүче төрле кешеләргә шушы сорауны биреп карадым. Җаваплары бер төрле булды:
- Авылда эш юк, шуңа күрә кызларның авылда гаилә корасылары килми. Авылда тусалар да, тизрәк калага таю ягын карыйлар!
Чыннан да, алар хаклы сыман. Кешегә, гаилә коргач, тормышны алып барырга эше дә кирәк. Элекке колхозлар юк инде. Тик, хезмәт белән тәэмин ителмәүне сылтап, авылга бөтенләй кул селтәргә дә ашыкмас идем. Дәүләт эше булмаса, кеше хәзер үзенең шәхси эшен, әйтик, фермер хуҗалыгын оештыра ала бит. Һәм үрнәккә дә ерак йөрисе юк - һәр авылда диярлек бар андый уңганнар. Әллә соң кызларыбыз, авылда туып-үссәләр дә, эштән курка башладылармы?
Биредә мин Олы Ачасыр җирлеге башлыгы Равил Кадыйров сүзен китерәсем килә.
- Ул буйдакларга кәләш таба алмый тәмам аптыраган инде. Ачуым бер килмәгәе, Кытайдан килсәләр дә алып калыр идек! - дигән иде ул җавапка.
Уенын-чынын бергә әйтеп, хаклы рәвештә кисәтә дә кебек авыл башлыгы.Кытайның ничек алга китүен бөтенебез дә чамалый булыр: кая карама, аның товары. Хәтта Идел буенда авыл хуҗалыгы продукциясе җитештереп базар кишәрлекләрен яулый башлады инде алар. Әлбәттә, тырышлык белән алдыра кытайлылар. Хезмәттән куркып, кызларыбыз авылдан китәләр икән алар урыны буш тормавы бик мөмкин. Дөнья хәлен белеп булмый, кем әйтмешли...
Шулаен шулай да, тик минем сүз башым башка иде бит әле. «Бәхетле булыгыз!» дип, нәкъ менә ялгызларга үзләренең парлары насыйп булсын дип әйтүем. Һәм ул теләк, хыялга охшаса да, тормышка аша торган хыял икәнлеген дә әйтим. Тормышка чыгарга теләүче кызларыбыз җитәрлек безнең. Алар белән танышырга да була. Очраклы рәвештә түгел, ә оешкан төстә. Казанда гаилә төзү үзәкләре шөгыльләнә бу эш белән. Мисалга Сөләйман мәчетендәге үзәктә танышкан парны китерәсем килә. Безнең районда яши ул бәхетле пар. Чулпан һәм Рамил Исмәгыйлевлар турында сүзем. Алар үзләрен таныштырган Мәликә апаларына бүген дә рәхмәт әйтәләр. Әйе, мин Исмәгыйлевлар гаиләсендә булып, аларның тормышларын үз күзем белән күрдем.
Беләсезме, моңа кадәр күрмәгән-белмәгән кеше өенә барганда, шулай да, кыенсындыра. Һәркемнең үз тормышы, үз мәшәкате, дигәндәй, аларга комачау­лавың да бар ич. Ә инде, Исмәгыйлевлар кебек кечкенәләре күп булган ишле гаиләләрнең мәшәкатьләре баштан ашкан булуы ихтимал. Телефоннан сөйләшкәндә биш бала үстерүләрен әйткәннәр иде.
Ни гаҗәп, Рамил белән Чулпан ачык йөз белән каршы алдылар мине. Өй хуҗасы:
- Әссәламегаләйкем! - дип, ике куллап күреште.
Өс киемен салып, олы бүлмәгә кергәч, балалар белән дә танышып чыктым. Ике кыз, өч малай үстерәләр Исмәгыйлевлар. Мәрьям - III сыйныфта, Исламия - I сыйныфта укыйлар. Әхмәт быел укырга керәчәк. Ә инде төпчекләр Хәсән белән Хөсәенгә өч яшь тә алты ай гына әле... Әйе, игезәкләр алар. Беренче соравым үзеннән-үзе бирелде:
- Берсеннән берсе кечерәк биш бала үстерәсез икән - ничек аларны карап өлгерәсез соң? - дип кызыксындым мин.
- Һәр нәрсәне вакытында үтәп барсаң, эш өелми бит ул. Аннары балалар бер-берен карый, олылары кечерәкләрен тәрбияләүдә булышалар, - дип җавап бирде Чулпан.
- Кызларыбыз менә шулай тормышка өйрәнеп үсәләр. Коръәндә язылган бит: ата-ана кыз баласын тормышка әзерләргә, ә ир малаена гыйлем бирергә, аны һөнәргә өйрәтергә тиеш, - дип өстәде Рамил.
Күренеп тора, тормышларын уңышлы кора алаган яшь гаилә. Балалары чис­та-матур киенгән, үзләрен тәртипле тоталар. Өйләрендә дә чисталык һәм пөхтәлек хөкем сөрә...
- Рамил-Чулпан, турысын гына әйткәндә, мин сездән бер-берегездән уңдыгызмы, үкенмисезме, дип тә сорамакчы идем. Хәзер бу сорауларны биреп торуда мәгънә юклыгын күрәм. Алай гына да түгел, гаиләгезне башкаларга үрнәк итеп куярга мөмкин дип уйлыйм. Бүтәннәргә дә шулай башларга киңәш итәр идегезме?
- Үзебез кебек, дингә чын-чынлап инанган кешеләргә генә киңәш бирә алабыз без. Әгәр инде яшьләр Ходай Тәгалә кушканны үтәп яшиләр икән, үзенә насыйп булганы, һичшиксез, табылачак. Җыеп кына әйткәндә, егет белән кызның дөньяга карашлары бер булу белән бергә, икесе дә бер теләктә булулары да кирәк. Менә шул чакта тату гаилә туачак, - диделәр ирле-хатынлы Исмәгыйлевлар.
- Татулык дигәннән, тормышта төрле хәлләр килеп чыга, шул ук савыт-саба да шалтырамый тормый бит... - дип тә сорамый калмадым мин.
- Ә мөселман өч көн генә сүзгә килә ала. Ир кеше уйлый: мин гадел булырга тиеш, дип. Ә хатын-кыз: мин ирне тыңларга тиеш, дип... Шәригать кушканча яшәгәч, сүзгә килүләр озакка сузылмый. Бергә яшәгәч, нигә һаман тормышны бозарга кирәк икән?..
...Сүз дә юк, биш бала тәрбияләүче Исмәгыйлевлар тормыш мәшәкатьләрен җиңүдә шактый тәҗрибә туплап өлгергәннәр. Бусы да кызыклы һәм аны аерым язарга да була. Әмма бүген мин шул яшь гаиләгә карап: безнең заманда да гаилә корып бәхеткә ирешергә мөмкин, дип әйтәсем килә. Егетләр, инде авылыгызда кәләш булырдай кызлар юк икән, күңелегезне төшермәгез. Күргәнегезчә, аны табарга була. Бары да үзегездән тора. Бәхетле булыгыз, якташлар!
Ильяс САЛИХҖАН

Нравится
Поделиться:
Реклама
Комментарии (0)
  • 20 февраля 2018 в 14:48
    Быелгы сайлаудан нинди яңалыклар көтәргә? Үз гомерендә беренче тапкыр әлеге сәяси мөһим вакыйгада катнашучыларга сувенир бүләк итәчәкләр. Сайлауда 18 яше тулган 49 мең яшь татарстанлы катнашырга мөмкин. Аларга ТР Үзәк сайлау комиссиясе рәисе имзалаган чакыру да киләчәк.
    37
    0
    0
  • 20 февраля 2018 в 13:05
    Президент рәхмәте ​​​​​​​Күпьеллык нәтиҗәле хезмәте һәм республикада алкогольле продукциянең сыйфатына дәүләт контролен тәэмин итү  һәм кулланучылар базарында хокук бозуларны кисәтүгә зур өлеш кертүе өчен
    67
    0
    1
  • 20 февраля 2018 в 11:31
    Минтимер Шәймиевнең оныгы Россиянең иң бай хатын-кызлары исемлегендә Татарстанның беренче президенты Минтимер Шәймиевнең оныгы Камилә Шәймиева «Tatler» журналына биргән интервьюсында Forbes версиясе буенча үзенең Россиянең иң бай хатын-кызлары исемлегенә кертелгәнен белгәч, елап җибәрүе турында һәм бабасына оныкларын акча кадерен белергә өйрәткәне өчен рәхмәтле булуы турында сөйләгән. Бу хакта «Вести КАМАЗа»га сылтама белән «Мәйдан журналы» яза.
    115
    0
    0
  • 20 февраля 2018 в 10:03
    Һөнәри осталык бәйгесендә “А.М.Горький исемендәге Яшел Үзән заводы” акционерлык җәмгыятендә “Иң яхшы формовщик” һөнәрни осталык бәйгесе булды.
    42
    0
    0
  • 20 февраля 2018 в 09:02
    2017 елда Татарстанда 17 муниципаль архив ремонтланды Архивларны төзекләндерү мөһим документларның сакланышын тәэмин итә.
    34
    0
    0
  • 20 февраля 2018 в 08:35
    Мактауга лаек Мәгариф һәм балаларны, яшьләрне тәрбияләү өлкәсендә зур уңышларга ирешкәне өчен һәм юбилее уңаеннан
    83
    0
    0
  • 19 февраля 2018 в 19:54
    Миләүшә Сибгатуллина: «Улыбыз бер атна мәктәпкә бармыйча өйдә ятты, каршы килмәдем» «ТНВ» каналында «Манзара» тапшыруын алып барган (хәзер баш мөхәррире – авт.) Миләүшә Сибгатуллинаның ике улы үсә. Кәрим – VI, Хәким – II сыйныфта укый.
    160
    0
    0
  • 19 февраля 2018 в 16:49
    Күршеләрнең җирен алып буламы? – Күршеләрнең җир участокларында биш ел элек йортлары янды. Бакчаларында чүп үләне котыра, хуҗаларының килеп күренгәннәре дә юк. Аларның җирләрен алып миңа бирүләрен дәгъвалый аламмы?
    70
    0
    0
  • 19 февраля 2018 в 15:46
    Ташлама алучыларның акчасы арта 1 февральдән федераль ташлама алучыларга ай саен бирелә торган түләүләр һәм социаль хезмәтләр җыелмасы бәясе артты.
    121
    0
    0
  • 19 февраля 2018 в 14:34
    Традиция дәвам итә Һәр елдагыча, быел да кече шырданлылар якташыбыз, бөек мәгърифәтче Каюм Насыйриның рухына багышлап Коръән мәҗлесе  үткәрде.
    110
    0
    0
  • 19 февраля 2018 в 13:55
    Татарстан халкын кыска эш атнасы көтә Ватанны саклаучылар көнен бәйрәм итүгә бәйле рәвештә, республикада яшәүчеләр 23, 24 һәм 25 февральдә ял итәчәк.
    79
    0
    0
  • 19 февраля 2018 в 12:00
    Афәрин, Андрей! Узган шимбәдә Яшел Үзәннең “Маяк” трассасында үскән чаңгычы Андрей Ларьков чаңгы буенча ирләр эстафетасында  көмеш медаль  яулады.
    77
    0
    0
  • 19 февраля 2018 в 10:30
    Торф төймәләре – замана бакчачыларына хезмәттә Алар көнкүрешкә чагыштырмача күптән түгел килеп керүләренә карамастан, үзләренең өстенлекле сыйфатларын бик тиз исбатлады:
    55
    0
    0
  • 23 октября 2017 в 14:24
    Защити себя!
  • Бакырчыда Мәүлид бәйрәме
  • Яшел Үзән пассажир автотранспорт предприятиясендә ничек бәйрәм иттеләр?
  • Авыр атлетлар кабат Яшел Үзәндә
  • Бакырчыда каз өмәсе
  • Яшел Үзән полициясе бәйрәм итте (ФОТОРЕПОРТАЖ)
  • Газовикларның риск зонасына васильеволылар да эләгә
  • Безнең кораблар Гарәп диңгезен иңли башлады
  • Маякта йозлэгэн казый жыелды. Нэрсэ булган???
  • МЕТЕОРда балалар өчен оештырылган ярыш
  • Юныс Сафиуллин белән очрашу кичәсе
  • 16 февраля 2018 в 10:32
    ТРЕБУЕТСЯ - администратор-кассир 1/2. 1500, соц.пакет, вахта. Деревня Исаково.
  • 6 февраля 2018 в 15:35
    Ачкычлар табылды Столичная 2а йортының бишенче подъезды янында ачкыч табылды⚠
  • 1 ноября 2017 в 10:53
    БЕЗ СЕЗНЕ КӨТӘБЕЗ! Белдерүләрегезне 5-67-02 телефоны аша яки Гоголь ур, 23а йортына килеп калдыра аласыз.
  • 20 февраля 2018 в 16:31
    Яшел Үзән районы укучылары хәрби җыр смотрында Бүген “Авангард” спорт комплексында Ватанны саклаучылар көне уңаеннан традицион хәрби җыр смотры узды.
    233
    0
    0
  • 19 февраля 2018 в 19:54
    Миләүшә Сибгатуллина: «Улыбыз бер атна мәктәпкә бармыйча өйдә ятты, каршы килмәдем» «ТНВ» каналында «Манзара» тапшыруын алып барган (хәзер баш мөхәррире – авт.) Миләүшә Сибгатуллинаның ике улы үсә. Кәрим – VI, Хәким – II сыйныфта укый.
    160
    0
    0
  • 19 февраля 2018 в 15:46
    Ташлама алучыларның акчасы арта 1 февральдән федераль ташлама алучыларга ай саен бирелә торган түләүләр һәм социаль хезмәтләр җыелмасы бәясе артты.
    121
    0
    0
  • 20 февраля 2018 в 11:31
    Минтимер Шәймиевнең оныгы Россиянең иң бай хатын-кызлары исемлегендә Татарстанның беренче президенты Минтимер Шәймиевнең оныгы Камилә Шәймиева «Tatler» журналына биргән интервьюсында Forbes версиясе буенча үзенең Россиянең иң бай хатын-кызлары исемлегенә кертелгәнен белгәч, елап җибәрүе турында һәм бабасына оныкларын акча кадерен белергә өйрәткәне өчен рәхмәтле булуы турында сөйләгән. Бу хакта «Вести КАМАЗа»га сылтама белән «Мәйдан журналы» яза.
    115
    0
    0
  • 19 февраля 2018 в 14:34
    Традиция дәвам итә Һәр елдагыча, быел да кече шырданлылар якташыбыз, бөек мәгърифәтче Каюм Насыйриның рухына багышлап Коръән мәҗлесе  үткәрде.
    110
    0
    0
  • 18 февраля 2018 в 12:03
    Бетне керосин да җиңми, ә тән пешәргә мөмкин Күбебез бетләүне үткән заман калдыгы дип уйлый, әмма чынбарлыкта педикулез дөньяда иң таралган авыруларның берсе. Бөтендөнья Сәламәтлек саклау оешмасы мәгълүматларына караганда, ел саен миллиардлаган кеше бетлеләр белән контактта була, һәр икенче кеше кайчан да булса бу «күңелсезлекне» үзендә татып карый.
    96
    0
    0
  • 19 февраля 2018 в 08:28
    Мунчаның да паспорты булырга тиешме? – Безнең дачада мунча һәм сарай бар. Хәзер һәрбер шундый объектның техник пас­порты булырга тиеш дип, сөйлиләр. Дөресме?
    87
    0
    0
  • 20 февраля 2018 в 08:35
    Мактауга лаек Мәгариф һәм балаларны, яшьләрне тәрбияләү өлкәсендә зур уңышларга ирешкәне өчен һәм юбилее уңаеннан
    83
    0
    0