Яшел Үзән

Нияз Мингалиев: «Күркәм әхлак кешеләрне бизи»

Көнчелек. Кеше көнчелек тойганда, үзенең бик үк камил булмавына үкенә. Кемдер аңа караганда яхшырак булганда, башка кешеләр уңышка ирешкәндә (ул да аңа лаек бит!) үзен бик начар хис итә.

Гадәттә, «ак» һәм «кара» көнчелек бар, диләр. Агы - көнләшкәндә башкаларның уңышларына шатланган очракта, әмма бу - көнчелекнең чын асылын аңламаудан килә. Кара көнчелек кемнеңдер өстенлеген (яхшы якларын) юк итүне максат итеп куя. Мондый яман сыйфат кешенең көчен бушка сарыф иттерә. Адәм баласы күбрәк көнләшкән саен, үзенең көчсезлегенә ныграк ышана бара.
Көнчелек - кеше холкының начар сыйфаты, ул беркайчан да бәхет китермәячәк. Ислам дине аның турында: «Ут утынны яндырып ничек юк иткән кебек, көнчелек тә кешенең яхшылык­ларын, изге гамәлләренең савабын бетерә», - ди. Үзеңнең көнчелегеңне тану - аннан котылуның яртысы дигән сүз. Гомумән, башкаларда яхшырак булган нәрсәләрдән көнләшү - зур акылсызлык һәм ахмаклык. Көндәлек тормышта бу мәсьәләгә бик күп мисаллар китерергә мөмкин, шуларның берсен, дустым сөйләгәннәрне, сезгә тәкъдим итәм.
...Хастаханәнең бер палатасында авыр хәлдә, аягында йөри алмый торган ике авыру ята. Берсенең караваты тәрәзә янында, икенчесенеке - ишек буенда.
- Тәрәзәдән ниләр күрәсең? - дип сорый ишек янында ятучысы.
- Искиткеч гүзәллек, - дип җавап бирә тәрәзә янындагысы, - зәп-зәңгәр күк йөзен, хайван сурәтенә охшаган болытларны, күлне, ерактагы урманны күрәм.
Һәр көнне тәрәзә янында ятучы авыру үзенең күршесенә тәрәзә аша ниләр күргәнен сөйләп торган. Күлдә көймәдәге балыкчыларның зур гына балык тотканын, яр буенда чыр-чу килеп уйнап йөрүче балаларны, яшь гашыйкларның бер-берсенең кулларын тотышып, күзләренә карашып торуын, барысын-барысын да тәфсилләп күршесенә җиткерә барган. Тыштагы гүзәллек турында ишетеп торганда, күршесенең күңелендә көнчелек хисе уянган, күбрәк тыңлаган саен, аның көнчелеге арта барган. «Нинди гаделсезлек, - дип уйлаган ул, ни өчен мине түгел, ә аны тәрәзә янындагы караватка салганнар? Ул рәхәтләнеп тәрәзәдән дөньяны күзәтә, хозурлана, ә мин палата ишегенең куба башлаган буявына карап ятам!»
Беркөнне кичкырын тәрәзә янында ятучы авыру бик көчле ютәлли башлаган, тыны кысылудан түзалмыйча, шәфкать туташын чакыра торган төймәгә (кнопкага) сузылган, әмма хәле начарлана бару сәбәпле, бармагы төймәгә баса алмаган. Күршесе бу хәлне күзәтеп торган. Аңа үзенең төймәсенә басып шәфкать туташын чакыру берни түгел, ләкин ул алай эшләмәгән. Күпмедер вакыттан соң, җәфаланган авыру хәрәкәтсез, тып-тын калып, үзенең ятагында сузылган.
Мәетне алып киткәннән соң, ишек янында ятучы авыру, шәфкать туташларыннан үзен тәрәзә буена күчереп салуларын сораган. Аның теләген үтәгәннәр. Урын-җирләрен тәртипкә китереп, авыруны тәрәзә буендагы ятакка салгач, шәфкать туташы аның әйберләрен авыру янындагы тумбочкага күчергән. Шулчак бу авыру гаҗәпләнгән тавыш белән:
- Болай булырга тиеш түгел! Бу тәрәзәдән каршыдагы йортның дивары (стенасы) гына күренә! Үлгән күршем миңа тәрәзәдән күл, урман, балаларның уйнаганнары күренә, дип сөйләгән иде, ә ул аларны кайдан күргән икән? - дигән тына төшеп.
Шәфкать туташы моңсу гына елмаеп:
- Ул дөм сукыр иде, бик күп еллар дөнья яктысын күрә алмады. Сезнең авыруларыгыз, сызлану-әрнүләрегез онытылып торсын өчен, изге ният белән, үзенең балачак хатирәләрен көннәр буе сөйләгәндер, - дип, акрын гына ишекне ябып, палатадан чыгып киткән...
Көнчелек «корты» күңеленә кергән авыру, үзенең күршесе авыр хәлдә калганда да, аңа ярдәм кулы сузмаган. Аның «уңайлы» караватына ятып, дөньяның гүзәллеген күзәтергә ашыккан...
Әйе, көнчелек - бик куркыныч чир. Аңардан котылу өчен кеше үзенең тырышлыгын да, ихтыяр көчен дә җигәргә тиеш. Тирә-юньдәгеләргә игътибарлы булырга, кулдан килгәнчә ярдәм итәргә тырышырга кирәк. Күркәм холыклы булуга ни җитә!

Нравится
Поделиться:
Реклама
Комментарии (0)
Реклама
  • 23 октября 2017 - 14:24
    Защити себя!
  • Тормышыгызда нәрсәләрне үзгәртер идегез?
    Проголосовало 38 человек
  • Яшел Үзән – Җиңү язы һәркем күңеленә яшәү дәрте, рухи көч өсти
  • Мин авылны сайлыйм!
  • «Ашыгырга ярамый, без бит балаларны йөртәбез!»
  • Яшел Үзәндә төрле милләт балалары татар телендә шигырьләр укыды
  • «Дуслар чабышы» Маяк спорт комплексында узды
  • Бакырчыда Мәүлид бәйрәме
  • Яшел Үзән пассажир автотранспорт предприятиясендә ничек бәйрәм иттеләр?
  • Авыр атлетлар кабат Яшел Үзәндә
  • Бакырчыда каз өмәсе
  • Яшел Үзән полициясе бәйрәм итте (ФОТОРЕПОРТАЖ)
  • 8 мая 2018 - 10:44
    Сатам Авылда йорт сатам.
  • 8 мая 2018 - 10:27
    Сатам ЖБИ-кольца, брусчатка заводского производства.
  • 20 марта 2018 - 15:31
    Игътибар! Түбән Урысбага авыл җирлегенә сәркатип кирәк.
  • 19 мая 2018 - 08:02
    ЧӘЧҮ БЫЕЛ АВЫР БАРА Аграр ел, уңыш җыеп алу белән көзен тәмамлана һәм кырларга беренче трактор керерлек булгач, язын кабат башлана.
    217
    0
    0
  • 18 мая 2018 - 07:21
    "Иң яхшы ишегалды" җәйге фотоконкурс старт ала Үзегезнең өй яны тирәсеннән фотоларыгызны җибәрегез.
    203
    0
    1
  • 21 мая 2018 - 08:35
    Яшел Үзәндә Сабан туе кайчан була? Татар халкының милли сабан туе Яшел Үзәндә 16 июньдә уздырылачак.
    121
    0
    0
  • 19 мая 2018 - 15:05
    Рәхмәт хаты Бакырчы авылында туып, хәзерге вакытта шушы авылда яшәүче, кадерле туганым, укытучым Рәхимулла кызы Рәйханә апа Зәйнуллинаның яңа гына табадан төшкән «Мин көзләргә гашыйк» һәм «Бакырчымда таңнар ата» дигән китапларын укып чыктым.
    115
    0
    1
  • 19 мая 2018 - 13:59
    Күчмә Кубок кемнәр кулында? Бөтендөнья бию көне уңаеннан Норлат мәдәният йортында зур бию бәйрәме булды: 23 авыл Күчмә кубокны алу өчен көч сынашты.
    106
    0
    0
  • 19 мая 2018 - 18:36
    Ачыктан-ачык: Илназ Гариповка әти булырга тәкъдим ясаганнар Популяр җырчы Илназ Гарипов белән соңгы арада әллә нинди хәлләр булып тора. Төрмәдә дә утырып чыкты, концертына памперслар да алып килделәр.
    94
    0
    0
  • 19 мая 2018 - 17:21
    «Хәзер ботымны кисеп бирәм!» дигәч, әнине кочып еладык Миңа 10 яшь. Кояшлы матур җәйге көн. Бөтен кеше бәйрәмгә, Сабан туена әзерләнә. Без, балалар да, матур күлмәкләр, яулыкларны хәзерлибез. Кинәт коточкыч хәбәр – сугыш. Аяз көнне яшен суккандай булды. Аптырау, елау... Менә шуннан башланды мәхшәр.
    91
    0
    1
  • 18 мая 2018 - 09:57
    Кан басымын үлчәгәндә җибәрелә торган хаталар   Йөрәк-кан тамырлары авыруларыннан Җир йөзендә бик күп кеше үлә. Һәм кан басымын  даими контрольдә тоткан очракта, үлемне кисәтеп була, диләр табиблар. Әмма тонометр белән кан басымын исәпләгәндә кеше бик күп хата лар җибәрә. Әгәр дә кан басымын дөрес үлчәсәгез, табиблар сезгә бәлки дару  да билгеләмәс. Сезнең игътибарга  Америка  йөрәк ассоциациясенең  (American Heart Association) җиде киңәшен тәкъдим итәбез.
    90
    0
    0
Ночной режим