Яшел Үзән

Кичен һәм төнен ач торуның шифасы

Бер генә көн ашауны кысып карагыз әле. Ачлык хисе бик тиз үзен сиздерер. Әмма төнлә 8-10 сәгатьлек ачлыкны сизмибез дә. Табигать безне үзе шулай көйләгән: көндез ашыйбыз, төнлә ач торабыз. Төнге ачлык - шифалы. - Ләкин замана кешесе, кагыйдә буларак, иртән берни ашамыйча, көндез аны-моны капкалый да, төнгә каршы корсак...

Бер генә көн ашауны кысып карагыз әле. Ачлык хисе бик тиз үзен сиздерер. Әмма төнлә 8-10 сәгатьлек ачлыкны сизмибез дә. Табигать безне үзе шулай көйләгән: көндез ашыйбыз, төнлә ач торабыз. Төнге ачлык - шифалы.
- Ләкин замана кешесе, кагыйдә буларак, иртән берни ашамыйча, көндез аны-моны капкалый да, төнгә каршы корсак тутыра. Нәкъ менә шуның аркасында төрледән-төрле чирләр килеп чыга - симерүдән башлап ракка кадәр, - дип сөйли Эпидемиология һәм микробиология институты галиме, медицина фәннәре кандидаты З.Белкин, үзенең «КП» газетасына биргән бер әңгәмәсендә.
Кичен соң ашау эндокрин системасына зыян китерә. Көндез кеше энергияне углеводлардан ала һәм аларны эшкәртергә ашказаны асты бизе гормон бүлеп чыгара. Ә төнлә исә, кеше ач вакытта, үсү гормоны бүленеп чыгарга тиеш. Әмма төнгә каршы күп ашау аркасында, бу бизләрнең эшчәнлеге бозыла: ризык калорияләрен яндырыр өчен инсулин төнлә дә бүленеп чыга, ә үсү гормонын исә тиешле күләмдә эшләнеп чыкмаска мәҗбүр ителә.
Бу - бик начар нәрсә. Кеше төнлә бераз ябыгырга тиеш, әмма ул ябыга алмый. Өстәвенә, үсү гормоны аз эшләнеп чыккач, бөтен системага зыян килә, кеше картая башлый.
Кеше яшь вакытта гипофиз бизе үсү гормонын күп бүлеп чыгара. Шуңа күрә балалар тиз үсә. Әмма 35 яшьтән соң ул кимеп, организм картая башлый. Кичен соң ашау - болай да кимегән гормонны тагын да киметә һәм табигый картлык процессын тизләтә. - Америка галимнәре күптән түгел зур ачыш ясады, - дип сүзен дәвам итә Зиновий Белкин. - Алар ясалма үсү гормонын синтезлап, аны кешеләрдә сынады.
60тан узып, 80 яшькә кадәр булган кешеләргә алты ай буе үсү гормоны уколы ясала. Нәтиҗәдә аларның организмы уртача 20 елга яшәрә. Диетасыз-нисез симезләре - ябыга, буйлары яшь вакыттагы кебек зифалана. Скелет мускуллары зурая һәм көчәя. Төрле чирләргә, шул ук вакытта ракка каршы тору сәләте арта. Ашказаны асты бизе, йөрәк, бавыр, баш мие эшчәнлеге яхшыра.
- Синтетик үсү гормоны бик көчле дарудыр ул. Шуңа күрә аны бары тик табиб кына билгели ала. Гормонның эшләнеп чыгуын кеше үзе көчәйтә алмыймы соң?
- Нәкъ менә шуның өчен кичен соң ашарга ярамый бит инде. Үсү гормоны эшләнеп чыгуны йокы алдыннан ач карынга бер кисәк лимон белән кечкенә бер кисәк (30 грамм тирәсе) суда пешкән ит, яки кош ите, яки балык ашап та яхшыртырга була. Әгәр кеше кичкене артык күп ашамауны да гадәткә кертсә, алда әйткән чара аңа үсү гормоны бүленеп чыгуны көчәйтергә һәм бөтен әгъзаларының эшчәнлеген яхшыртырга булышачак.
Төнгә каршы күп ашап, инсулинның күп бүленеп чыгуы - симезлек, атеросклероз, гипертония, остеопороз, панкреатит, ревматоидлы артрит, бронхиаль астма, яман шеш авырулары китереп чыгара. Инсулин тәмәкегә, алкогольгә, наркотикларга хирыслык тудыра. Кечкенә балаларга еш салкын тия, дисбактериоз, диатез, аллергия була. Бик күп фирмалар төрле ябыктыргыч препаратлар тәкъдим итә. Ә аларның составында куркыныч химик матдәләр була. Югыйсә, Американың бер галиме узган гасырның 50нче елларында ук симезлеккә каршы көрәшнең универсаль ысулын тәкъдим иткән иде: 18 сәгатьтән соң ашамаска. Бу бөтен кешегә дә ярдәм итә. Чөнки көннең икенче яртысында инсулин шактый ким эшләнеп чыга һәм аны төнлә үсү гормоны алмаштыра. Кеше төнлә, кышкы йокыдагы аю кебек, организмдагы май запасларын яндыра.
Әллә нинди диеталарсыз да тиешле формага керергә мөмкин. Соң ашауның тагын бер куркынычы бар - йокысызлык. Бу да эндокрин системаның бозылуы. Начар йоклаучы кешенең эпифиз бизе тагын бер әһәмиятле гормон - мелатонин дип аталучы йокы гормонын бик аз бүлеп чыгара.
Әле бу гына да түгел. Кичен соң ашаучы кешенең эчәклегендә дә драматик күренешләр башлана. Уникеилле эчәк, баш мие төсле үк, төнлә йоклый, әмма ашказаны эшли. Әгәр кеше соң ашап ята икән, ашказаны актив рәвештә эшләп, ризыкны эчәккә төртеп кертә һәм йокыдагы эчәк алга таба җибәрмәгәнлектән, ризык бер урында өелеп ятарга мәҗбүр. Нәтиҗәдә уникеилле эчәк кабык эчендәге сарделька төсле сузыла. Ризык эчәккә эләккән икән, сигнал бавырга, ашказаны асты бизенә барып җитеп, инсулин белән үт суы бүленеп чыга. Үт суы ризык белән тулы эчәккә үтеп керә алмыйча, үт куыгында җыелып кала һәм куык ялкынсына, ташлар барлыкка килә. Ашказаны асты бизе дә, эчәккә үтеп керә алмагач, бизгә таба кире куыла һәм панкреатит, беренче тип диабет барлыкка килә. Болар белән бергә гастрит, черек микрофлора, дисбактериоз, эчәклек аллергияләре килеп чыга.
- Кичен артыгын ашамас өчен нәрсә эшләргә соң?
- Көн дәвамында ешрак, әмма аз-азлап ашауны гадәткә кертергә кирәк. Иртән чәй белән бутерброд - ризык түгел. Иң яхшысы - солы боткасы. Эш көне тәмамлануга ашап алырга тырышыгыз. Өйгә ач карын белән кайтып кермәгез. Әгәр дә кеше аз-азлап еш ашый икән, аның ашказаны да кечерәя, туяр өчен күп ашау таләп ителми башлый.
Кофе, әгәр аны ике чокырдан арттырмасаң, баш мие эшчәнлеген яхшырта, стресстан бушата, артык күп ашау нәтиҗәсендә килеп чыга торган картлык маразмы (юләрлеге), ягъни баш миен җимерүче паркинсон һәм альцгеймер чирләреннән саклый. Әмма иң мөһиме - кичкене 18 сәгатьтән соңга калмыйча ашау. Кичке һәм төнге вакыт безгә табигать тарафыннан шифалы ач тору өчен бирелгән. Моны онытырга ярамый.

Нравится
Поделиться:
Реклама
Комментарии (0)
  • 20 января 2018 в 18:40
    «Бакырчымда таңнар ата» Әй, Бакырчым, минем туган җирем, Тирә-якта сиңа тиңнәр юк! Туган авылының чын патриоты, аның әле бик күп гасырлар яшәвен бар булганы белән теләп, киләчәге, язмышы өчен ихлас борчылучы шәхес, бакырчылы Рәйханә Зәйнуллинаның «Бакырчымда таңнар ата» дип тирән мәгънә салынган исем астында 287 битле китабы яңа гына табадан төшеп, дөнья күрде.
    15
    0
    0
  • 20 января 2018 в 16:59
    Рамил Әсхәдуллин: «Әти безнең белән аралашмыйча яшәсә, трагедия булыр иде» Рамил Әсхәдуллин күпләргә Гамил Әсхәдуллинның улы һәм «Мунча ташы» театрында җырлап йөрүче егет буларак таныш. Җырлаудан кала, аранжировка, көйләр язу белән дә шөгыльләнә ул. Мәктәптә укыганда егетнең каратэ белән шөгыльләнәсе килсә, Гамил абый аны оста баянчы итеп күрергә тели.
    15
    0
    0
  • 20 января 2018 в 15:26
    Күңелемдәгесен әйтәм Идел катса да, шатлык китермәде. Авылга барыбер юл кыскармады. Боз кичүе - бер якка 170 сум. Артык кыйммәт. Әйләнгечтән кайтырга туры киләчәк.
    28
    0
    0
  • 20 января 2018 в 14:05
    Аерылышкач та хатынның баласына алимент түләргәме? – Бер хатынга өйләнеп аның баласын уллыкка алырга телим. Аерылыша калсак аның алимент таләп итмәячәге турында өйләнешү килешүендә (брачный контракт) язып буламы? Баласын да, үзен дә минем торакта теркәгән очракта, шулай ук аерылыша-нитә калсак, проблемалар булмасмы икән?
    13
    0
    0
  • 20 января 2018 в 12:50
    «Яшел Үзән» остаханәсе Кыш – кошларга аеруча авыр ел фасылы. Чөнки нәкъ менә бу вакытта аларга азык табуы авырая. Һәм кошлар безнең ярдәмгә мохтаҗ. Моның өчен әйдәгез җимлекләр ясыйк. Ә аны ясау ысуллары бихисап. Без сезгә иң гадиен тәкъдим итәбез.
    23
    0
    0
  • 20 января 2018 в 11:12
    Сайлауларга бар да әзер 2018 ел сайлауларының кайчан буласы инде һәркемгә мәгълүм – бу 18 март. Шулай ук, 6 елга президентлыкка кемнәрнең кандидат булып торуларын да һәркемнең беләсе килде. 12 гыйнвар төнендә бусы да ачыкланды. Исән-имин, билгеләнгән датаны җиткереп, күңелебезгә хуш килгән ил башлыгын гына сайлыйсы калды.
    29
    0
    0
  • 20 января 2018 в 09:52
    Урамда – кыш... Чана, чаңгы шуар чак Спорт белән шөгыльләнү бүген, чынлап та, модада. Элек тә чаңгыда, тимераякта шуа, хоккей уйный идек инде, диярсез. Шулайдыр да, тик бүген авылларда, берсеннән-берсе күреп, сәламәт яшәү рәвеше алып барырга омтылучыларның көннән-көн артуы үзенә бер күңелле. Авылны һич кенә дә кышкы йокыга талган дип әйтеп булмый, җәмәгать. Киресенчә, кичен салада икенче тормыш башлана гына әле.
    34
    0
    0
  • 20 января 2018 в 08:40
    Дмитрий Рогозин: «Без сезнең эштән канәгать» А.М.Горький исемендәге Яшел Үзән заводында 22160 проектындагы патруль корабле сериясендә алтынчы корабльгә нигез салу тантанасы булды.
    20
    0
    0
  • 19 января 2018 в 19:47
    Яшел Үзәндә татар телен өйрәнергә теләүчеләр шактый җыелган Яшел Үзәндә мәчетләр оештырган татар теле курсларында тел һәм дини, милли, кыйммәтләр турында сөлиячәкбез, - ди Яшел Үзән имам-мөхтәстибе.
    59
    0
    0
  • 19 января 2018 в 16:27
    Татарстанда -25 градуска кадәр суыта Урыны белән бераз кар явачак.
    50
    0
    0
  • 19 января 2018 в 15:32
    Ялганга ышанмагыз! Татарстан Республикасында пенсионерларга Пенсия фондының биш мең сум күләмендә акча түләү белән бәйле мошенниклык очраклары күзәтелгән. Әмма бу хәбәр дөреслеккә туры килми, быел андый өстәмә түләү көтелми.
    61
    0
    0
  • 19 января 2018 в 14:22
    Иң кайнар яңалыклар Олы Яке мәктәбе укучылары бу көннәрдә тырышып җимлекләр ясый. Алардан мәктәптә күргәзмә оештырылачак. Аннан төрле номинациядә җиңүчеләр ачыкланачак. Җимлекләрне өйләренә алып кайтып элгәннән соң, укучылар күзәтүләрен проект эшендә тәкъдим итәчәк.
    86
    0
    0
  • 19 января 2018 в 13:25
    Яшел Үзәндә хач мануга әзерлек Районыбыз күпмилләтле һәм бездә төрле дингә табынучылар үзара дус, тату яши, шөкер. Бер-беребезнең йолаларына, гореф-гадәтләренә хөрмәт белән карыйбыз.
    48
    0
    1
Реклама
  • 23 октября 2017 в 14:24
    Защити себя!
  • Бакырчыда Мәүлид бәйрәме
  • Яшел Үзән пассажир автотранспорт предприятиясендә ничек бәйрәм иттеләр?
  • Авыр атлетлар кабат Яшел Үзәндә
  • Бакырчыда каз өмәсе
  • Яшел Үзән полициясе бәйрәм итте (ФОТОРЕПОРТАЖ)
  • Газовикларның риск зонасына васильеволылар да эләгә
  • Безнең кораблар Гарәп диңгезен иңли башлады
  • Маякта йозлэгэн казый жыелды. Нэрсэ булган???
  • МЕТЕОРда балалар өчен оештырылган ярыш
  • Юныс Сафиуллин белән очрашу кичәсе
  • 19 января 2018 в 10:17
    Яшел Үзән районыннан чыккан батырларны ил белергә тиеш
    Уважаемые читатели! Скоро наша страна будет отмечать 73-летие Великой Победы над фашистской Германией. На протянувшихся от Северного Ледовитого океана до Черного моря фронтах Великой Отечественной войны наши земляки из дер. Паново проявляли мужество и отвагу. Благодаря рассекреченным в 21 веке архивным документам можно написать о каждом солдате и офицере, участвовавшим в ВОВ. Сегодня сообщаем о героях, чьи подвиги стали нам известны. Они были призваны различными городскими и районными военкоматами Советского Союза, в том числе Нурлатским и Зеленодольским военкоматами ТАССР.
    83
    0
    0
  • 1 ноября 2017 в 10:53
    БЕЗ СЕЗНЕ КӨТӘБЕЗ! Белдерүләрегезне 5-67-02 телефоны аша яки Гоголь ур, 23а йортына килеп калдыра аласыз.
  • 18 января 2018 в 14:42
    Дөрләп янган автобус эчендә 52 кеше һәлак булган (ВИДЕО) Фаҗига Казахстанда булган. 52 кеше тереләй янып үлгән, нибары 5 кеше генә чыгып котыла алган.
    212
    0
    0
  • 17 января 2018 в 13:18
    Билгеләнү 2018 елның 9 гыйнварында Яшел Үзән РУЭСы җитәкчесе итеп Шабалдашов Владимир Николаевич билгеләнде.
    196
    0
    0
  • 17 января 2018 в 15:20
    Бәхетле дә инде Бакырчы балалары! (Фото) Чынлап та, бәхетле. Кечкенә генә авылда яшәсәләр дә, шәһәрдәге яшьтәшләреннән бер генә ким җирләре дә юк.
    193
    0
    1
  • 17 января 2018 в 11:49
    Кар машиналарын тикшерәләр ТРның Дәүләт техник күзәтчелеге идарәсе башка күзәтчелек һәм хокук саклау органнары белән берлектә 2018 елның 15 гыйнварыннан 7 мартка кадәр республика территориясендә “Кар машинасы-2018” профилактик чарасын уздыра башлады.
    132
    0
    1
  • 18 января 2018 в 16:47
    Белдерү 26 гыйнварда 10 сәгатьтә "Родина" мәдәният сарае китапханәсе уку залында Яшел Үзән муниципаль районы авылларында һәм шәһәре мәктәләрендә "Илһам чишмәсе" иҗат берләшмәсендәге шигырьгә гашыйк укытучыларның - барысын да милли-мәдәни үзәкнең киңәйтелгән утырышына чакырабыз.  
    124
    0
    0
  • 18 января 2018 в 11:28
    Чүп яндыру заводы төзелә. Кайда икән? Татарстан Экология министрлыгы сайтында «АГК-2» компаниясе көнкүреш калдыкларын яндыручы заводның Яшел Үзән районында төзелергә мөмкин дип хәбәр ителә.
    119
    0
    0
  • 17 января 2018 в 08:32
    Россиядә иң кирәкле даруларның бәясе арзанайды Бу - әлеге категориягә кергән дару бәяләрен җайга салуда дәүләт сәясәте белән бәйле, дип искәрттеләр РФ Сәламәтлек саклау министрлыгында.
    110
    0
    0
  • 17 января 2018 в 16:41
    99
    0
    0