Яшел Үзән

Халык белән бер дулкында

Шау-шулы, мәшәкатьле һәм катлаулы яшәү рәвешенә аз гына үзгәреш кертергә теләп, концерт-тамашага барырга уйладым. Горький исемендәге мәдәният һәм сәнгать үзәгендә Башкортстанның атказанган артисты Радик Юльякшин концерты. Менә ичмасам тамаша!

Барганыма бер дә үкенмәдем. 3 сәгать буе җыр дулкынында тибрәндем. Гаҗәпләнү, соклану, горурлануны сүзләр белән генә аңлата да алмамын кебек. Зал, алма төшәрлек тә урын юк, шыгрым тулы. Күптән, бик күптән тулы залларда булганым юк иде. Урыны җәннәттә булсын, шундый тулы залларны эстрадабызның якты йолдызы, халыкның яраткан артисткасы Хәния Фәрхи җыя иде. Концертта көмеш чәчле дәү әни, дәү әтиләр дә, яшьләр, 2-3 яшьлек балалар һәм алардан олыраклар, яшьләр килгән. Миннән берничә рәт алда утыручы Танай мәктәбе директоры, коллегам , яшьтәшем Венера Гарипова белән аралашып та алдык. Ул да ярата икән Элвин Грейны. 
Яшь егет Элвин Грей иҗатына саклык белән генә, ничектер кабул итмичә генә карый идем. Матбугатта, интернетта да күп сүзләр булды бит. Аны берәү белән дә чагыштырып булмый. Салават – Салават инде, кабатланмас шәхес. Салаватның үз тамашачысы. Ә бу яшь егет бөтенләй башкача. Халыкка, яшьләргә аның кебек җырчылар да кирәк икән! Тамашачы яшьләр үзгәрешләр көтә. Бу – тормыш таләбе. Тамашачылар чын мәгънәсендә җыр бәйрәменә килгәннәр. Иң куандырганы – зал тулы матур киемнәр, балаларның күплеге, кочак-кочак чәчәк бәйләмнәре һәм күтәренке кәеф. Сәхнәгә берәм-берәм балалар күтәрелә. Аларның, күрәсең, әти-әниләре Элвин абыйларын ярата. Шуңа күрә иртәгә балалар бакчасына, мәктәпкә барырга кирәк булса да, концертка килгәннәр. Килү генәмени әле, рәхәтләнеп җырлыйлар, бииләр. Белгән җырлары «Девочка моя...» икән. Зал җырчыга кушылып татарча, русча җырлый, бии. Аллаһка шөкер, балаларыбыз, яшь буын татарча сөйләшергә теләмәсә дә (әти-әниләре гаризасы белән), татар музыкасына бииләр икән. Димәк, без яшибез. Концерт-тамашага килүчеләр арасында үземнең укучым Әдиләне күреп, шатланып куйдым. Әнисе белән килгән. Татарча сөйләшергә дәү әнисе өйрәтә аны. Әдилә белән әле күптән түгел генә булган сөйләшү, вакыйга исемә төште. Татар теле белән бәйле ул. Әдиләләр сыйныфында бишенче ел инде татар теле һәм әдәбияты укыттым. Татар төркеме. Ноябрьдән алар миндә укымыйлар. Ата-аналар теләге буенча татар телен рус балалары Ваня, Петя, Машалар белән бергә, рус төркеме өчен булган дәреслекләр кулланып, өйрәнәләр. Гыйнвар аенда шушы төркемдә дәрес бирергә туры килде. Мин, мең дә бер сорауга җавап бирә алучы тәҗрибәле укытучы, гөнаһсыз сабый, нарасыйның соравына җавап бирергә кыенсынып калдым. Сорау рус телендә булды: «Мадина Хафизовна, почему отменили татарский язык? Мы же живем в Татарстане!» Берничә минутка югалып калдым. Тамагыма төер тыгылды, күзләремдә – яшь. Яшемне балаларга күрсәтмичә, тыныч кына: «Шулай кирәк булгандыр», – дип кенә әйтә алдым. Балаларның кәефен төшермәс өчен яраткан шигырь юлларын укуларын сорадым. 
Татар теле –туган тел, 
Безгә газиз булган тел. 
Әти-әни, әби-бабай 
Безне сөя торган тел. 
Миңа рәхәт булып китте. Һәр дәресне шушы шигырь белән башлый идек бит. Ата-аналарның «Без үзебез дә татарча белмибез, гаиләдә сөйләшмибез!» диюләре – бер бәла, балаларны татарча сөйләшүгә өйрәтүгә теләкләре булмау – иң зур бәла. Мәктәптә без, укытучылар, ни өчен куелган соң? Акча эшләү максаты белән генә түгел бит. Яшь буынга аң-белем, тәрбия бирү, гореф-гадәтләрне өйрәтү, телебез никадәр матур, гүзәл аһәңле бай икәнлеген төшендерү һәр татар теле укытучысының изге бурычы дип саныйм. Димәк, әти-әниләр белән аңлату эше җитәрлек дәрәҗәдә булмаган. Әнә Әсхәт исемле укучым кабинетыма килеп, Шәйхи Маннурның шигырен сөйләп чыгып китә. Авызын тутырып, матур итеп, яратып: 
Татарча да яхшы бел, 
Русча да яхшы бел. 
Икесе дә безнең өчен 
Иң кирәкле затлы тел. 
Тел кешене дус итә, 
Бер-берсенә беркетә. 
Бел, балам, син рус телен 
Һәм онытма үз телең. 
Гаҗәп: балалар аңлый, олыларга никтер барып җитми. 
Менә бит әле ике тел белүнең файдасы: соңгы вакытта популярлык казанган Элвин Грей концертына килеп, татарча җырлап-биеп, ял итеп кайттылар. Афәрин! 
Хөрмәтле укучым! Мин болар турында язмыйча, тыныч кына да яши алам. Әмма барыбыз да шулай битараф, тыныч кына су агымына карап яшәсәк, яшәүме инде ул? «Яшел Үзән» газетасының дуслары, аны даими алдыручылары, милли җанлы укучылар белән сөйләшкәч, миңа рәхәт, җиңел булып китә. 
Рәхмәт сезгә, дусларым!
 

Мәдинә Әдиятуллина. 
Яшел Үзән

Нравится
Поделиться:
Реклама
Комментарии (0)
  • 20 февраля 2018 в 13:05
    Президент рәхмәте ​​​​​​​Күпьеллык нәтиҗәле хезмәте һәм республикада алкогольле продукциянең сыйфатына дәүләт контролен тәэмин итү  һәм кулланучылар базарында хокук бозуларны кисәтүгә зур өлеш кертүе өчен
    30
    0
    0
  • 20 февраля 2018 в 11:31
    Минтимер Шәймиевнең оныгы Россиянең иң бай хатын-кызлары исемлегендә Татарстанның беренче президенты Минтимер Шәймиевнең оныгы Камилә Шәймиева «Tatler» журналына биргән интервьюсында Forbes версиясе буенча үзенең Россиянең иң бай хатын-кызлары исемлегенә кертелгәнен белгәч, елап җибәрүе турында һәм бабасына оныкларын акча кадерен белергә өйрәткәне өчен рәхмәтле булуы турында сөйләгән. Бу хакта «Вести КАМАЗа»га сылтама белән «Мәйдан журналы» яза.
    46
    0
    0
  • 20 февраля 2018 в 10:03
    Һөнәри осталык бәйгесендә “А.М.Горький исемендәге Яшел Үзән заводы” акционерлык җәмгыятендә “Иң яхшы формовщик” һөнәрни осталык бәйгесе булды.
    29
    0
    0
  • 20 февраля 2018 в 09:02
    2017 елда Татарстанда 17 муниципаль архив ремонтланды Архивларны төзекләндерү мөһим документларның сакланышын тәэмин итә.
    27
    0
    0
  • 19 февраля 2018 в 19:54
    Миләүшә Сибгатуллина: «Улыбыз бер атна мәктәпкә бармыйча өйдә ятты, каршы килмәдем» «ТНВ» каналында «Манзара» тапшыруын алып барган (хәзер баш мөхәррире – авт.) Миләүшә Сибгатуллинаның ике улы үсә. Кәрим – VI, Хәким – II сыйныфта укый.
    127
    0
    0
  • 19 февраля 2018 в 16:49
    Күршеләрнең җирен алып буламы? – Күршеләрнең җир участокларында биш ел элек йортлары янды. Бакчаларында чүп үләне котыра, хуҗаларының килеп күренгәннәре дә юк. Аларның җирләрен алып миңа бирүләрен дәгъвалый аламмы?
    58
    0
    0
  • 19 февраля 2018 в 15:46
    Ташлама алучыларның акчасы арта 1 февральдән федераль ташлама алучыларга ай саен бирелә торган түләүләр һәм социаль хезмәтләр җыелмасы бәясе артты.
    107
    0
    0
  • 19 февраля 2018 в 14:34
    Традиция дәвам итә Һәр елдагыча, быел да кече шырданлылар якташыбыз, бөек мәгърифәтче Каюм Насыйриның рухына багышлап Коръән мәҗлесе  үткәрде.
    101
    0
    0
  • 19 февраля 2018 в 13:55
    Татарстан халкын кыска эш атнасы көтә Ватанны саклаучылар көнен бәйрәм итүгә бәйле рәвештә, республикада яшәүчеләр 23, 24 һәм 25 февральдә ял итәчәк.
    71
    0
    0
  • 19 февраля 2018 в 12:00
    Афәрин, Андрей! Узган шимбәдә Яшел Үзәннең “Маяк” трассасында үскән чаңгычы Андрей Ларьков чаңгы буенча ирләр эстафетасында  көмеш медаль  яулады.
    64
    0
    0
  • 19 февраля 2018 в 10:30
    Торф төймәләре – замана бакчачыларына хезмәттә Алар көнкүрешкә чагыштырмача күптән түгел килеп керүләренә карамастан, үзләренең өстенлекле сыйфатларын бик тиз исбатлады:
    52
    0
    0
  • 19 февраля 2018 в 08:28
    Мунчаның да паспорты булырга тиешме? – Безнең дачада мунча һәм сарай бар. Хәзер һәрбер шундый объектның техник пас­порты булырга тиеш дип, сөйлиләр. Дөресме?
    82
    0
    0
  • 18 февраля 2018 в 13:36
    Җәмәгать судьяларының өй туе Мирный бистәсендә Комаров урамының 43нче йортында җәмәгать судьяларының өр-яңа итеп төзекләндерелгән бинасы ачылды. Биредә халыкны өч участок буенча кабул итәчәкләр. Ремонт эшләре ТР дәүләт программасы кысаларында башкарылган.
    39
    0
    0
  • 23 октября 2017 в 14:24
    Защити себя!
  • Бакырчыда Мәүлид бәйрәме
  • Яшел Үзән пассажир автотранспорт предприятиясендә ничек бәйрәм иттеләр?
  • Авыр атлетлар кабат Яшел Үзәндә
  • Бакырчыда каз өмәсе
  • Яшел Үзән полициясе бәйрәм итте (ФОТОРЕПОРТАЖ)
  • Газовикларның риск зонасына васильеволылар да эләгә
  • Безнең кораблар Гарәп диңгезен иңли башлады
  • Маякта йозлэгэн казый жыелды. Нэрсэ булган???
  • МЕТЕОРда балалар өчен оештырылган ярыш
  • Юныс Сафиуллин белән очрашу кичәсе
  • 20 февраля 2018 в 08:35
    Мактауга лаек
    Мәгариф һәм балаларны, яшьләрне тәрбияләү өлкәсендә зур уңышларга ирешкәне өчен һәм юбилее уңаеннан
    55
    0
    0
  • 16 февраля 2018 в 10:32
    ТРЕБУЕТСЯ - администратор-кассир 1/2. 1500, соц.пакет, вахта. Деревня Исаково.
  • 6 февраля 2018 в 15:35
    Ачкычлар табылды Столичная 2а йортының бишенче подъезды янында ачкыч табылды⚠
  • 1 ноября 2017 в 10:53
    БЕЗ СЕЗНЕ КӨТӘБЕЗ! Белдерүләрегезне 5-67-02 телефоны аша яки Гоголь ур, 23а йортына килеп калдыра аласыз.
  • 17 февраля 2018 в 18:00
    Бакырчы шаккатыруын дәвам итә Бакырчыда кабат зу-у-ур бәйрәм! Мондый бәйрәмнең моңа кадәр бу авылда узганы юк иде әле. Чөнки биредә шугалак әле генә барлыкка килде. Шуңа да бу чараны яше дә, карты да, бала-чагасы да, бердәм булып, шатланып көтеп алды.
    235
    0
    2
  • 17 февраля 2018 в 08:17
    Ничек түлисез, шулай яшисез! Әйшә мәдәният йортында узган җыенга килгән халыкны аз иде дип әйтеп булмый, сораулар да шактый яңгырады. Димәк, халык җирле хакимият ярдәменә өметләнә, битараф түгел. Әле ике ай гына авыл җирлеге башлыгы булып эшли башлавына карамастан, Радик Галәвиев авылдашлары алдында 2017 елга хисап тотты. Очрашуда район башлыгы Александр Тыгин да катнашты.
    128
    0
    0
  • 19 февраля 2018 в 19:54
    Миләүшә Сибгатуллина: «Улыбыз бер атна мәктәпкә бармыйча өйдә ятты, каршы килмәдем» «ТНВ» каналында «Манзара» тапшыруын алып барган (хәзер баш мөхәррире – авт.) Миләүшә Сибгатуллинаның ике улы үсә. Кәрим – VI, Хәким – II сыйныфта укый.
    127
    0
    0
  • 17 февраля 2018 в 15:54
    Күңелемдәгесен әйтәм Татар Әҗәле белән Карашәм авылы арасындагы 2-3 чакрым юл бик начар хәлдә, инде күптән ремонт күрмәгән. Кышын ярый әле, катырып, кар белән тигезләнә. Ә яз һәм көз айларында күрмәгәнне күрәбез инде – нык җәфаланабыз. Ел да халык җыенында бу сорауны күтәрәбез, әлегә файдасы юк.
    126
    0
    0
  • 17 февраля 2018 в 17:13
    Фәнис Җиһаншаны аздан гына төрмәгә утыртмый калганнар Камал театры артисты Фәнис Җиһанша шушы арада ерак сәфәрдән кайтып төште. Артист Хуҗа Насретдин образында дөньяның төрле илләрендә сәяхәтен дәвам итә. Бу юлы аның тукталышы Дубайда булган.
    121
    0
    0
  • 19 февраля 2018 в 15:46
    Ташлама алучыларның акчасы арта 1 февральдән федераль ташлама алучыларга ай саен бирелә торган түләүләр һәм социаль хезмәтләр җыелмасы бәясе артты.
    107
    0
    0
  • 19 февраля 2018 в 14:34
    Традиция дәвам итә Һәр елдагыча, быел да кече шырданлылар якташыбыз, бөек мәгърифәтче Каюм Насыйриның рухына багышлап Коръән мәҗлесе  үткәрде.
    101
    0
    0
  • 18 февраля 2018 в 12:03
    Бетне керосин да җиңми, ә тән пешәргә мөмкин Күбебез бетләүне үткән заман калдыгы дип уйлый, әмма чынбарлыкта педикулез дөньяда иң таралган авыруларның берсе. Бөтендөнья Сәламәтлек саклау оешмасы мәгълүматларына караганда, ел саен миллиардлаган кеше бетлеләр белән контактта була, һәр икенче кеше кайчан да булса бу «күңелсезлекне» үзендә татып карый.
    91
    0
    0