Яшел Үзән

Җил җыламый, ә җир, ил җылый (Клара Филиппова иҗаты)

Г.Тукайның апасы яшәгән Бәчек авылына барганда (27.11.2013) Түбән Урысбага мәдәният сарае каршындагы Г.Тукай һәйкәлен күреп җаннар рәнҗесә, Түбән Урысбага мәктәбенең ишек тоткасын күргәч һәм ишеген ачканда шактый физик көч кирәклегенә дә төшенгәч, Түбән Урысбага җирлеге башлыгына күрсәтеп:

- Менә бу ишекне ачып кергән бала туган авылын, мәктәбен җылы итеп искә алыр микән, - дип, кинаялы сорау биреп куйдым.

Дөрес кинаямы соң бу? Һәрхәлдә, бүгенге көн авыл җирлеге җитәкчелегенең мәктәпне, мәдәният йортларын һ.б. социаль мәсьәләләрне халык соравынча тәэмин итәрлек акчасы да юк, төзелеш оешмалары да таркатылды, гипербайлар кулына күчте. Ә шулай да берничә ай арасында авыл халкының тырышлыгы белән (22.04. 2014) Г.Тукайның тууына 128 ел тулу уңаеннан Түбән Урысбага авыл җирлеге, мәктәп директоры һәм мәдәният хезмәткәрләре укытучылар ярдәме белән "Тукай безнең йөрәкләрдә мәңгелек" фестиваленең йомгаклау өлешен зур профессиональ югарылыкта хәзерләп оештырганнар һәм мәктәп ишегенә, коридорына матурлап ремонт та ясаганнар иде.

Г.Тукайның 129 еллыгы якынлашкан көннәрдә (20.04.2015) ТНВ каналында бара торган "Мәдәният дөньясында" тапшыруының журналисты Гүзәл Сәгыйтова "Клара апа, 20 апрельдә Бәчек авылына барабыз", - дип шалтыраткач, юлга кузгалдым. Бәчеккә барганда тагын Түбән Урысбага авылындагы Г.Тукай һәйкәле белән күрешеп чыгасы иттек. Ләкин ике ел аралыгында Кызыл Шәрыкъ җитәкчеләренә табыш китерә алмаганлыктан, җимерелеп килә торган Г.Тукай һәйкәле, мәктәп, клуб һ.б. социаль объектларны халык ташламый. Бәчек авылында Бибисаҗидә яшәгән ихатага да бәчеклеләр битарафлык күрсәтми, әмма акча юклыктан сквер-парклар төзү, мәктәпне ремонтлау, пенсионерлар акчасына башкарып чыгу мөмкин эш түгел. "ТНВ" журналистлары матур планнар белән килсә дә, бөтен дөнья шатланырлык, МАТУР тапшыруны оештырып чыгу мөмкинлеге булмады.

Авыл халкының тырышлыгы аркасында, бик авыр шартларда да, урындагы җитәкчеләр милли-мәдәни һәм социаль өлкәләрдә матур, файдалы тәрбияви хезмәт куярга тырышалар-тырмашалар. Әмма бу гына киләчәк яшь буынны канәгатьләдерерме?

Нигә соң авыл халкын авыр хәлләргә куябыз? Авыл җирлекләре халыктан алган бер сумга дүрт сум бирәбез, - дип, җитәкче белән халык арасын бозабыз. Кая соң безнең миллиардлар туплаган инвесторлар?

Ташлы җирнең йомшаклыгын, җылысын тоймаган, җир хуҗасының рухын, күңелен аңламаган каты бәгырьле акча "патша"сына синең балаларың укый торган мәктәп, кичләрен күңел ачарлык якты, матур һәм бүгенге көн тәлабенә туры килә торган җиһазлар белән мәдәният йортлары, төзек юллар, халыкның сәламәтлеген онытмыйча дәвалану урыннары кирәклеген аңлыйлармы соң?

Шушы юлларны язып утырганда, кулыма ике татарча басмадагы гәҗитләре игътибарымны үзләренә тартып, фикеремне тирәнәйтеп җибәрде.: Җөмһүриятебездә нәшер ителүче "Мәдәни җомга" (30.05.2014 ел, №21) һәм анда Рәдиф Сәгъдинең "Шигъри җан иҗтиһаты" дигән язмасында: "Дөресен әйтик, безнең үзебез яшәгән иксез-чиксез илдә гасырлар буе хыялланган игелекле җәмгыять төзи алганыбыз юк әле. Нәрсәдер җитми, нидер кулыбыздан да килмидер, ахры. Үзәк тә һаман бар көчен, ресурсларын бездәй милләтләрне бетерүгә сарыф итә. Шулай дәвам итсә шыксыз, куанычсыз, максатсыз тормыш көтә безне алда", - дип, шомландырса, шунда ук минем узган гасырның 70 нче елларында Апас урта мәктәбендә үк үзенең шигырь язу остасы булып танылган укучым - Гөлнур Айзатуллова (озак укытмасам да, әтисе белән, партия сафларында бергә эшләдек) кебек, җаннарын бирердәй татар телен - Тукай телен, мирасын яшь буынга тапшырып калдыру чараларын җиренә җиткереп үтәүләрен тасвирлап, күңелләрдә өмет уята, Рәдиф туган.

Ә менә "Яшел Үзән" (22.04.2015, №29) гәҗитендәге "Чын, чын әйтәмен…", - дигән язмага күзем төште. Бакырчы авылында яшәп, үз туган җиренә битараф булмаган, бик актив авыл хәбәрчесе: - авыл халкының җиргә булган җылы мөнәсәбәтен сагынып искә ала Рәйханә ханым аларның җирсез калуларына. (Болай үрсәләнүчеләр башка районнарда да чиктән ашкан.)

- Ул кырларда, басуларда сезнең эзләр, хезмәтегез, көнне-төнгә ялгап, үткәргән яшьлегегез калган бит! - дип үрсәләнсә, яңа технологияне кулланучы инвесторлар кырда 70 процент шайтан таягы, 30 процент люцерна үстерәләр, - дип тә борчыла, ветеран укытучы. Без нинди тәҗрибә күрсәтәбез, кемнәрне тәрбиялибез?!

Бик дөрес һәм аяныч күзаллаулар басу киңлекләрендә күзәтелсә, ә мәктәп һәм клубларда кемнәрне "үстерәбез" соң? Бүгенге матур йортларда яшәп, тәрбия алган мәктәпкә тәүге тапкыр атлап кергән беренче сыйныф укучысының баш түбәсенә килеп "кунаклаган" яңгыр сулары, мәктәптән соң караңгы, шыксыз мәдәният йортында "шайтан таягы" гына түгел, ә алардан да аянычлы булган спайс, норкалар тирәсендә "бәхет, "күңел көрлеге" эзләүче яшьләребезнең арта баруына ата-аналарның, халыкның җаны бәргәләнә. Мәңге терелә алмый торган сәрхушләрне дәвалау өчен акчалар түгүнең киләчәге бармы? Киләчәк кем кулында? Халык кулында түгел бит! Мәктәп директоры кулында да түгел бит!

Мәдәният учакларында тиеннәргә хезмәт күрсәтүче хезмәткәрләр кулында да түгел! Әхлаксызлар кулында шул!

Авыл кешесен җирсез, терлексез калдырган акча коллары хакында Г.Тукай 1912 нче елда "Әхлаксыз" дигән шигырендә әйткәнчә:

Гөлләр кеби сүзләр сибәбез,

Акчалы ахмакка без" - дигән шигъри юллары бүген дә бик тә актуаль яңгырый. 1966 елны Габдулла Тукайның 80 еллык юбилеена янәшә-тирә бер ничә авылны туплап Тукай исемендәге колхоз көче белән иманлы, миһербанлы авыл җитәкчеләре һәйкәлне, Түбән Урысбагада төзетеп мәдәният йортына да Тукай исемен биреп горурланып гомер кичерсәләр, ә бүгенге көндә "Кызыл Шәрыкъ" милиардерлары Г.Тукайны акча астында күмеп кадырулары бик тә кызганыч. Ә бит без гомеребездә бер көн дә Тукайсыз яши алмыйбыз. Г.Тукай я бар, я юк, ә өченчесе… Юк та юк!!! Ул безнең рух тирәнлеге, ул безнең иманыбыз.

Бәчек авылы Түбән Урысбага җирлегендә булуы белән дөньякүләм әһәмияткә ия. Шуңа инансак кына, шайтан таяклары кырда үсмәс, балаларыбыз да юлда югалмас, игелекле җәмгыять тә төзи алырбыз.

Бәчек халкының Г.Тукайның яраткан апасын һәм нәселен онытмыйча аларның рухын җылытып яшәргә омтылулары бүгенге көндә мактауга лаек. Рәхмәтләр яусын сезгә, бәчеклеләр һәм изге хезмәт башкаручы татар теле укытучылары!

Салкын җирдән, таштан җылылык эзләп, аннан яшәү көче алган Тукаебыз барда - без бәхетле халык.

Җил җыламый, ә ил, җылый, - дип язган шагыйрьгә ияреп, Җир җылый, - дип тә әйтәбез бүген. 2015 ел - Әдәбият елы буларак, Г.Тукайның нечкә лирикасы, хисләре безне йокыбыздан уятсын иде.

Яшел Үзән муниципаль районы милли-мәдәни үзәге һәм Тукай фонды филиалы җитәкчесе

К.М.Филиппова.

Яшел Үзән.

23.04.2015 ел.

Нравится
Поделиться:
Реклама
Комментарии (0)
  • 20 февраля 2018 в 14:48
    Быелгы сайлаудан нинди яңалыклар көтәргә? Үз гомерендә беренче тапкыр әлеге сәяси мөһим вакыйгада катнашучыларга сувенир бүләк итәчәкләр. Сайлауда 18 яше тулган 49 мең яшь татарстанлы катнашырга мөмкин. Аларга ТР Үзәк сайлау комиссиясе рәисе имзалаган чакыру да киләчәк.
    41
    0
    0
  • 20 февраля 2018 в 13:05
    Президент рәхмәте ​​​​​​​Күпьеллык нәтиҗәле хезмәте һәм республикада алкогольле продукциянең сыйфатына дәүләт контролен тәэмин итү  һәм кулланучылар базарында хокук бозуларны кисәтүгә зур өлеш кертүе өчен
    76
    0
    1
  • 20 февраля 2018 в 11:31
    Минтимер Шәймиевнең оныгы Россиянең иң бай хатын-кызлары исемлегендә Татарстанның беренче президенты Минтимер Шәймиевнең оныгы Камилә Шәймиева «Tatler» журналына биргән интервьюсында Forbes версиясе буенча үзенең Россиянең иң бай хатын-кызлары исемлегенә кертелгәнен белгәч, елап җибәрүе турында һәм бабасына оныкларын акча кадерен белергә өйрәткәне өчен рәхмәтле булуы турында сөйләгән. Бу хакта «Вести КАМАЗа»га сылтама белән «Мәйдан журналы» яза.
    122
    0
    0
  • 20 февраля 2018 в 10:03
    Һөнәри осталык бәйгесендә “А.М.Горький исемендәге Яшел Үзән заводы” акционерлык җәмгыятендә “Иң яхшы формовщик” һөнәрни осталык бәйгесе булды.
    47
    0
    0
  • 20 февраля 2018 в 09:02
    2017 елда Татарстанда 17 муниципаль архив ремонтланды Архивларны төзекләндерү мөһим документларның сакланышын тәэмин итә.
    36
    0
    0
  • 20 февраля 2018 в 08:35
    Мактауга лаек Мәгариф һәм балаларны, яшьләрне тәрбияләү өлкәсендә зур уңышларга ирешкәне өчен һәм юбилее уңаеннан
    89
    0
    0
  • 19 февраля 2018 в 19:54
    Миләүшә Сибгатуллина: «Улыбыз бер атна мәктәпкә бармыйча өйдә ятты, каршы килмәдем» «ТНВ» каналында «Манзара» тапшыруын алып барган (хәзер баш мөхәррире – авт.) Миләүшә Сибгатуллинаның ике улы үсә. Кәрим – VI, Хәким – II сыйныфта укый.
    163
    0
    0
  • 19 февраля 2018 в 16:49
    Күршеләрнең җирен алып буламы? – Күршеләрнең җир участокларында биш ел элек йортлары янды. Бакчаларында чүп үләне котыра, хуҗаларының килеп күренгәннәре дә юк. Аларның җирләрен алып миңа бирүләрен дәгъвалый аламмы?
    73
    0
    0
  • 19 февраля 2018 в 15:46
    Ташлама алучыларның акчасы арта 1 февральдән федераль ташлама алучыларга ай саен бирелә торган түләүләр һәм социаль хезмәтләр җыелмасы бәясе артты.
    123
    0
    0
  • 19 февраля 2018 в 14:34
    Традиция дәвам итә Һәр елдагыча, быел да кече шырданлылар якташыбыз, бөек мәгърифәтче Каюм Насыйриның рухына багышлап Коръән мәҗлесе  үткәрде.
    113
    0
    0
  • 19 февраля 2018 в 13:55
    Татарстан халкын кыска эш атнасы көтә Ватанны саклаучылар көнен бәйрәм итүгә бәйле рәвештә, республикада яшәүчеләр 23, 24 һәм 25 февральдә ял итәчәк.
    82
    0
    0
  • 19 февраля 2018 в 12:00
    Афәрин, Андрей! Узган шимбәдә Яшел Үзәннең “Маяк” трассасында үскән чаңгычы Андрей Ларьков чаңгы буенча ирләр эстафетасында  көмеш медаль  яулады.
    82
    0
    0
  • 19 февраля 2018 в 10:30
    Торф төймәләре – замана бакчачыларына хезмәттә Алар көнкүрешкә чагыштырмача күптән түгел килеп керүләренә карамастан, үзләренең өстенлекле сыйфатларын бик тиз исбатлады:
    58
    0
    0
  • 23 октября 2017 в 14:24
    Защити себя!
  • Бакырчыда Мәүлид бәйрәме
  • Яшел Үзән пассажир автотранспорт предприятиясендә ничек бәйрәм иттеләр?
  • Авыр атлетлар кабат Яшел Үзәндә
  • Бакырчыда каз өмәсе
  • Яшел Үзән полициясе бәйрәм итте (ФОТОРЕПОРТАЖ)
  • Газовикларның риск зонасына васильеволылар да эләгә
  • Безнең кораблар Гарәп диңгезен иңли башлады
  • Маякта йозлэгэн казый жыелды. Нэрсэ булган???
  • МЕТЕОРда балалар өчен оештырылган ярыш
  • Юныс Сафиуллин белән очрашу кичәсе
  • 16 февраля 2018 в 10:32
    ТРЕБУЕТСЯ - администратор-кассир 1/2. 1500, соц.пакет, вахта. Деревня Исаково.
  • 6 февраля 2018 в 15:35
    Ачкычлар табылды Столичная 2а йортының бишенче подъезды янында ачкыч табылды⚠
  • 1 ноября 2017 в 10:53
    БЕЗ СЕЗНЕ КӨТӘБЕЗ! Белдерүләрегезне 5-67-02 телефоны аша яки Гоголь ур, 23а йортына килеп калдыра аласыз.
  • 20 февраля 2018 в 16:31
    Яшел Үзән районы укучылары хәрби җыр смотрында Бүген “Авангард” спорт комплексында Ватанны саклаучылар көне уңаеннан традицион хәрби җыр смотры узды.
    248
    0
    0
  • 19 февраля 2018 в 19:54
    Миләүшә Сибгатуллина: «Улыбыз бер атна мәктәпкә бармыйча өйдә ятты, каршы килмәдем» «ТНВ» каналында «Манзара» тапшыруын алып барган (хәзер баш мөхәррире – авт.) Миләүшә Сибгатуллинаның ике улы үсә. Кәрим – VI, Хәким – II сыйныфта укый.
    163
    0
    0
  • 19 февраля 2018 в 15:46
    Ташлама алучыларның акчасы арта 1 февральдән федераль ташлама алучыларга ай саен бирелә торган түләүләр һәм социаль хезмәтләр җыелмасы бәясе артты.
    123
    0
    0
  • 20 февраля 2018 в 11:31
    Минтимер Шәймиевнең оныгы Россиянең иң бай хатын-кызлары исемлегендә Татарстанның беренче президенты Минтимер Шәймиевнең оныгы Камилә Шәймиева «Tatler» журналына биргән интервьюсында Forbes версиясе буенча үзенең Россиянең иң бай хатын-кызлары исемлегенә кертелгәнен белгәч, елап җибәрүе турында һәм бабасына оныкларын акча кадерен белергә өйрәткәне өчен рәхмәтле булуы турында сөйләгән. Бу хакта «Вести КАМАЗа»га сылтама белән «Мәйдан журналы» яза.
    122
    0
    0
  • 19 февраля 2018 в 14:34
    Традиция дәвам итә Һәр елдагыча, быел да кече шырданлылар якташыбыз, бөек мәгърифәтче Каюм Насыйриның рухына багышлап Коръән мәҗлесе  үткәрде.
    113
    0
    0
  • 18 февраля 2018 в 12:03
    Бетне керосин да җиңми, ә тән пешәргә мөмкин Күбебез бетләүне үткән заман калдыгы дип уйлый, әмма чынбарлыкта педикулез дөньяда иң таралган авыруларның берсе. Бөтендөнья Сәламәтлек саклау оешмасы мәгълүматларына караганда, ел саен миллиардлаган кеше бетлеләр белән контактта була, һәр икенче кеше кайчан да булса бу «күңелсезлекне» үзендә татып карый.
    98
    0
    0
  • 19 февраля 2018 в 08:28
    Мунчаның да паспорты булырга тиешме? – Безнең дачада мунча һәм сарай бар. Хәзер һәрбер шундый объектның техник пас­порты булырга тиеш дип, сөйлиләр. Дөресме?
    91
    0
    0
  • 20 февраля 2018 в 08:35
    Мактауга лаек Мәгариф һәм балаларны, яшьләрне тәрбияләү өлкәсендә зур уңышларга ирешкәне өчен һәм юбилее уңаеннан
    89
    0
    0