Яшел Үзән

Берсе мең тәңкә...

Яңа ел бәйрәмен кем генә яратмый икән! Бу кичтә гел нәрсәдер булыр, нәрсәдер үзгәрер кебек. Югыйсә барысы да шул килеш кала: төн үтә дә, таң ата... Тик алданырга яраткан күңел барыбер ниндидер хикмәт көтә. Менә сәгать яңгыратып уникене сугар да, могҗиза тып итеп каршыңа чыгып басар төсле...

Ә бит тормышта без искәрмәгән, яисә искәрергә теләмәгән, яисә моңа ышанмаган сәер хәлләр еш очрый. Ләкин шулар турында сөйләргә тотынсаң, реаль тормышка чытырдап ябышкан «акыллылар» сине җүләргә санап көлә. Әйдә, кайсыбызның «акыл савыты» тулы кайсыбыз­ның яртылаш кына икәнлеген тикшереп, бәхәс куертмыйк әле! Гадәттә, Яңа елда туган-тумача, дус-иш бер берсенә бүләкләр бирешә. Күңелле мәрәкә, шулаймы?
Кибетләрдә еллар буе сатылмаган товар киштәләре нәкъ менә декабрьнең соңгы көннәрендә бушый.
Минем дустыма да гаҗәеп бүләк китерделәр...
Аллаһ Тәгаләнең рәхмәте киң: ул миңа шундый зур бәхет бирде, җиденче ел инде балачак дустым Вәсилә белән бер үк йорттагы, бер үк каттагы фатирда гомер кичерәм. Кыскасы, без - бер-беребезнең сулышын тоярлык дәрәҗәдә якын күршеләр! Яңа ел бәйрәмен ике гаилә туган авылыбызда каршыларга яратабыз. Шуңа күрә зурдан кубып, алдан ук хәстәренә керешәбез. Табынга нинди тәм-том куябыз, кайнар ризыклардан ниләр әзерлибез - бөтенесе дә башта ук уйланыла. Чөнки әйберләрне үзебез белән төяп кайтырга кирәк. Авылда кердем-алдым дияргә супермаркетлар салынмаган әлегә.
Беркөнне Вәсилә безгә йөгереп керде. Шатлыгы эченә сыймый.
- Безгә Кыш бабай күчтәнәчләр юллаган, әйдәле, әйдә! - ди. - Кыңгырау тавышын ишетмәгәнмендер инде, посылкасын ишек төбенә сөяп калдырган.
Күчтәнәч дигәнең тартмага салынган, «эчтәлеге» әллә каян кычкырып тора: тышына типография хәрефләре белән «ысланган ат ите, ысланган ат кабыргасы, ат итеннән казылык» дип язылган, әмма нишләптер бу сүзләр урысча, ә адресаты - татарча. «Вәсилә ханым! Сезне Яңа ел белән котлыйбыз!» диелгән. Соңгы җөмләләрне кулдан гына өстәгәннәр. Бу сәер күчтәнәч нигәдер миндә шик уятты...
Ә Вәсилә сөйләнә-сөйләнә тартманы каера:
- Быел әйбер эзләп кибетләрдә чапмыйбыз, монда дуслар кайгырткан. Моның иясе кем икән? Кама Аланыннан Илдуслар­мы, Чистайдан Гөлсем апалармы, әллә Аксубайдан Хәлилме? Минем адресны төгәл белгән кеше инде. Рәхмәт яусын инде. Хат-мазар кыстыргандыр, шәт.
Менә тартма ачылды һәм... дустым белән без баскан урыннарыбызда катып калдык. Аннары икебез берьюлы көлеп җибәрдек. Тартма эчендә бәрәңгеләр иде. Сигез данә! Әкәмәт эреләр, бер-берсе бала башы кадәр!
Тик Вәсиләнең көлүе озакка сузылмады, ул рәнҗегән тавыш белән:
- Кайсысы мыскыл итте икән? - диде. - Оятсызлар! Хәзер үк чүплеккә түгәм! - диде.
Ул елны җәен яңгыр яумады, җир кибеп ярылды, корылык аркасында бәрәңге дә уңмаган иде.
- Чү, кызма, - дидем мин. - Боларның ни гаебе, ә? - Үземнең авыз ерык. Тәгәрәп-тәгәрәп көләсе иде, ярамый: Вәсилә үпкәләр. - Үзең бит минем белән очрашуларда йөргәндә халыкны кунакка чакырасың. «Балык - бездән, бәрәңге - сездән», - дисең. Менә теләгең үтәлде.
- Тартманың тышына бөтенләй бүтәнчә язганнар ласа! - дип өзгәләнде дустым. - Ичмасам, алдамасыннар иде!
- Соң, нинди кәгазь бар, шуңа төргәннәр инде, - дидем.
- Үз гомеремдә ничәмә-ничә район-авылларны урадым, мондый үзе кара-кучкыл, үзе килбәтсез зур бәрәңгеләр күрмәдем, - диде Вәсилә, башын чайкап. - Безнең Татарстан туфрагында яралмаган бу нәстәкәйләр. Ниш­либез, пешереп карыйбызмы?
Пешердек. Ашадык. Ярмалы, бик тәмле бәрәңгеләр иде.
Бу вакыйга шуның белән онытылган дисәгез ялгышырсыз. Яңа ел җиттисә, дустым шушы «күчтәнәч»не искә төшерә һәм, гасабиланып: «Кем эше икән?» - дип сорый иде. Кем эше? Чынлап та, «күчтәнәч иясе» табышмак иде...
Бервакыт, май азаклары иде, йомыш белән бер районга бардым. Үзәктән өч чакрымда егерме ел күрешмәгән, фәкать телефоннан гына аралашкан Алия исемле танышым яши иде. Туктале, мәйтәм, ара ерак түгел, хәлләрен белешим, мәйтәм. Яз - авыл халкы өчен бакча чоры: җирен казый, яшелчәсен утыр­та. Алияләр дә шуның белән мәшгуль иде. Ишегалдында, җылы кояш нурларына кинәнеп, үрә башлаган «йомрыбашлар» тәгәрәшкән. Бәрәңге күрмәгәнмени, уз да кит бит инде! Әнә хуҗабикә дә, кадерле кунагы белән күрешкәндәй:
- Мактап кына йөрисең икән. Чәем кайнаган гына иде, әйдә өйгә керәбез, - дип, янымда бөтерелә.
Әмма мин капчык читендә яткан ике бәрәңгедән күземне алалмыйм. Әстәгъфирулла, болар без Вәсилә белән әрчеп ашаган бәрәңгеләрнең игезәкләре түгелме соң?! Үзем дә сизмәстән иелеп кулым белән төрттем. Шулар!
- Абау, ясалма дип торам, - дигән итенәм үзем.
- Чын алар, - диде Алия. - Әй, ирем җылы яктан алып кайткан иде. Колорадо коңгызына бирешми торган сорт икән. Сабак­лары бармак калынлыгы, - ди. Яфрак­лары коңгызның тешен сындырыр­лык каты, ди. - Шуның сигезен чоланнан урладылар.
Мин, тотылудан курыккандай:
- Ялгыш пешереп ашагансыңдыр, - дигән булдым.
- Ашамадым ла! Аның берсе-берсе мең тәңкә лә.
Танышымның хәсрәте йөзенә чыкты. - Илдар, агроном булгач, кайда ни-нәрсә үстерәләр, кызыксына, төпченә, командировкада чакта берәүләрнең бакчасы яныннан узып барганда түтәлдәге бәрәңгеләргә исе китә моның. Урман кебек куе ди түтәл. Хуҗасына әйтә: «Ике-өч төп казып бирче», - ди. Хуҗа ишетергә дә теләми. «Үзем дә бер бәрәңгедән үрчетә башладым, - ди. - Синең кесәң өчен кыйбат ул, юлыңда бул», - ди. Безнекенең «мин-минлеге»нә тия бабаң. Бәхәсләшергә дисәң, Илдарга куш! «Ничә сумга да алам, - ди, - казы», - ди киребеткән ир. Ике төптән ун бәрәңге чыга. «Синнән ун мең», - ди, - хәйләкәр хуҗа. Әйткән сүз - аткан ук, Илдарга чигенергә урын юк, бирә ун меңен. Без бәрәңге белән сату итәбез, бәләкәй генә бизнес инде үзебезчә. Бу ят сортны ел саен арттырып, коңгыздан котылырбыз дигән идем. Унны дүрткә ярып чәчсәң дә, мөгаен, ике капчык тирәсе җыяр идек. Аны киләсе чәчүгә орлык итеп базга салыр идек. Аның акчасы жәлкемени, туганкаем, бәрәңгесе әрәм! Ирем белән шаккатабыз инде, әллә күсе оясына ташыган микән дибез. Алай дисәң, чоланда тишек-мазар юк. Аптыраш, билләһи! Кемдер инде ул бәрәңге карагы?
«Кем?» дип, Казанда - дус­тым, «кем?» дип, авылда танышым баш вата... Ә мин бу сорауга, ниһаять, җавап таптым. Кайчакта Аллаһ Тәгалә, зиһенебезне ачып, уебызга да китермәгән мәгълүматларны ирештерә...
Вәсилә белән без бик еш газ мичендә «җир алмалары» тәгәрәтәбез. Юмарт дустым очрашуларда һаман кунак чакыра: «Балык - бездән, бәрәңге - сездән», - ди.
- Суда пешергәненә караганда тәгәрәткәне тәмлерәк бит, әйеме? - ди ул, кайнар бәрәңгене тозга манганда.
- Әйе, - дим мин, килешәм. Билгеле, тел кычыта: «Мең тәңкәлегенә җитми шу-ул», - диясе килә, бик килә...
Нәбирә Гыйматдинова

Нравится
Поделиться:
Реклама
Комментарии (0)
  • 24 февраля 2018 в 15:58
    Көнкүреш калдыклары контейнерлары торак йорттан нинди ераклыкта урнаштырылган булырга тиеш? – Калдыклар җыю өчен махсус савытлар бетон яки асфальт җәелгән, койма белән аерып куелган, янында яшел үсентеләр утыртылган мәйданчыкта урнаштырылырга тиеш.
    31
    0
    0
  • 24 февраля 2018 в 14:30
    Үсенте – бала кебек! Әгәр дә аны кечкенәдән үк дөрес карап, сыйфатлы продукт белән туендырсаң, ул сәламәт, көчле һәм катлау­лы зурлар тормышына әзер булып үсә.
    28
    0
    0
  • 24 февраля 2018 в 11:56
    Язмышларда – ил тарихы Кешеләрнең үлемсез хәтере безне михнәтле елларга, онытылмас көннәргә алып кайта. Ачлык еллары, гаепсезгә кулга алынулар, сугыш...
    59
    0
    0
  • 24 февраля 2018 в 10:09
    Европротоколны ничек төзергә? Дөнья булгач, юлларда транспорт чараларына бәйле төрле хәлләр килеп чыгарга, аларның җитдиләре дә, зур булмаган матди зыян китергәннәре дә булырга мөмкин.
    21
    0
    0
  • 24 февраля 2018 в 08:22
    Рөстәм Миңнеханов РФ Хөкүмәтеннән коры сөт әйләнешен чикләүне сорады Татарстан Республикасы Президенты Рөстәм Миңнеханов Россия Премьер-министры Дмитрий Медведевка илдә коры сөт әйләнешен чикләүне сорап мөрәҗәгать итте.
    32
    0
    0
  • 23 февраля 2018 в 20:15
    Концертларга рәхим итегез! Бу көннәрдә республика районнарында Татарстанның сәнгать йолдызлары, танылган җырчылар, бию коллективлары халыкка концерт күрсәтә.
    77
    0
    0
  • 23 февраля 2018 в 16:44
    Белә идегезме? • 23 февраль көне Кызыл Армия оешкан дата итеп очраклы алына. Чынлыкта аның декретына яңа стиль белән 28 гыйнварда кул куела.
    68
    0
    0
  • 23 февраля 2018 в 14:28
    Аякны юрганга карап суза торган вакыт Күгәйдә тырыш, эшчән һәм киләчәкне алдан күреп яши торган халык гомер итә. Йорт-җирләре төзек һәм чиста. Кышын да шулай, җәен дә. Һәр йортта мул итеп мал-туарын асрыйлар, чебешен үрчетәләр, бакчаларын гөлбакча итеп тоталар. Шулай ук аларга бердәмлек тә хас. Чөнки нинди чуалчык үзгәртеп корулар чорында да алар үз хуҗалыкларын саклап калу өчен нык торды.
    196
    0
    1
  • 23 февраля 2018 в 12:01
    «Майский» котлый үзегезне! Кадерле Ватанны саклаучылар! Хөрмәтле Бөек Ватан сугышы, Кораллы Көчләр ветераннары, сугышчы- интернационалистлар, илебезнең булачак сакчылары!
    51
    0
    0
  • 23 февраля 2018 в 10:17
    Район башлыгы яшел үзәнлеләрне бәйрәм белән тәбрикли! Кадерле яшел үзәнлеләр! Сезне чын күңелемнән Ватанны саклаучылар көне белән тәбрик итәм!
    63
    0
    0
  • 23 февраля 2018 в 08:52
    Ватанны саклау – һәркемнең изге бурычы Тагын ике көннән илебез Ватанны саклаучылар бәйрәмен билгеләп үтәчәк. Илне саклау ул – илнең иминлеген саклау, димәк, бүген ветераннар, хәрбиләр яки ил алдында изге бурычын үтәп кайтучылар гына түгел, тыныч тормышта Ватаныбыз куәтен арттыручылар бәйрәме дә, дип уйлыйбыз. Ә сезнең өчен ул нинди бәйрәм, кадерле укучылар? Менә шундый сорау белән кайберләрегезгә мөрәҗәгать иттек.
    112
    0
    0
  • 23 февраля 2018 в 07:30
    «А.М.Горький исемендәге Яшел Үзән заводы» директоры бәйрәм белән котлый! Хөрмәтле горькийлылар, яшел үзәнлеләр һәм шәһәребез кунаклары! Кадерле Хәрби Көчләр ветераннар!
    58
    0
    0
  • 22 февраля 2018 в 15:12
    Кисәтүләрсез штраф Газоннарда һәм балалар мәйданчыкларында машина куйган яшел үзәнлеләргә кисәтүләрсез генә штраф салыначак.
    80
    0
    0
  • 23 октября 2017 в 14:24
    Защити себя!
  • Бакырчыда Мәүлид бәйрәме
  • Яшел Үзән пассажир автотранспорт предприятиясендә ничек бәйрәм иттеләр?
  • Авыр атлетлар кабат Яшел Үзәндә
  • Бакырчыда каз өмәсе
  • Яшел Үзән полициясе бәйрәм итте (ФОТОРЕПОРТАЖ)
  • Газовикларның риск зонасына васильеволылар да эләгә
  • Безнең кораблар Гарәп диңгезен иңли башлады
  • Маякта йозлэгэн казый жыелды. Нэрсэ булган???
  • МЕТЕОРда балалар өчен оештырылган ярыш
  • Юныс Сафиуллин белән очрашу кичәсе
  • 16 февраля 2018 в 10:32
    ТРЕБУЕТСЯ - администратор-кассир 1/2. 1500, соц.пакет, вахта. Деревня Исаково.
  • 6 февраля 2018 в 15:35
    Ачкычлар табылды Столичная 2а йортының бишенче подъезды янында ачкыч табылды⚠
  • 1 ноября 2017 в 10:53
    БЕЗ СЕЗНЕ КӨТӘБЕЗ! Белдерүләрегезне 5-67-02 телефоны аша яки Гоголь ур, 23а йортына килеп калдыра аласыз.
  • 22 февраля 2018 в 08:30
    Норлат әфганчыларны җыйды "Әфган-йөрәк ярасы"- ел саен унбишенче февральдә Совет сугышчыларының Әфганстан җиреннән чыгарылган искә алу, хәтер көнен, шулай дип, атасак дөресрәк булыр иде.
    298
    0
    0
  • 23 февраля 2018 в 14:28
    Аякны юрганга карап суза торган вакыт Күгәйдә тырыш, эшчән һәм киләчәкне алдан күреп яши торган халык гомер итә. Йорт-җирләре төзек һәм чиста. Кышын да шулай, җәен дә. Һәр йортта мул итеп мал-туарын асрыйлар, чебешен үрчетәләр, бакчаларын гөлбакча итеп тоталар. Шулай ук аларга бердәмлек тә хас. Чөнки нинди чуалчык үзгәртеп корулар чорында да алар үз хуҗалыкларын саклап калу өчен нык торды.
    196
    0
    1
  • 22 февраля 2018 в 11:12
    Туган тел көнен норлатлылар да билгеләп узды Сандугач теледәй моңлы, Чишмәдәй чиста телем!
    172
    0
    0
  • 22 февраля 2018 в 14:08
    Васильевода укый да, ял да итә беләләр Мәктәп – белем учагы.Укыйбыз да, язабыз да, белем алабыз. Бәйрәмнәр дә үткәрәбез.
    148
    0
    0
  • 23 февраля 2018 в 08:52
    Ватанны саклау – һәркемнең изге бурычы Тагын ике көннән илебез Ватанны саклаучылар бәйрәмен билгеләп үтәчәк. Илне саклау ул – илнең иминлеген саклау, димәк, бүген ветераннар, хәрбиләр яки ил алдында изге бурычын үтәп кайтучылар гына түгел, тыныч тормышта Ватаныбыз куәтен арттыручылар бәйрәме дә, дип уйлыйбыз. Ә сезнең өчен ул нинди бәйрәм, кадерле укучылар? Менә шундый сорау белән кайберләрегезгә мөрәҗәгать иттек.
    112
    0
    0
  • 22 февраля 2018 в 12:50
    Илебез иминлеген саклаучыларны хөрмәтләп – чәчәкләр Ватанны саклаучылар көне - дан-шөһрәт, кыюлык һәм батырлыкны гәүдәләндерүче бәйрәм. Ул барлык ир-атлар тантанасы, чөнки туган җиребезне саклау аларның бурычы. Бу көнне Ватанны үзләрен аямыйча басып алучылардан саклаучыларны, бүгенге тыныч вакытта да әлеге бурычларын үтәүне дәвам итүчеләрне данлау гадәткә кергән. Хөкүмәтебез елдан-ел әлеге бәйрәмнең патриотик ягына игътибарны арттыра. Һәйкәлләрне, мемориалларны чәчәкләргә күмү күркәм традициягә әйләнде.
    100
    0
    1
  • 22 февраля 2018 в 09:28
    Мәскәү салкыннары Татарстанга килә 23-28 февральдә Россия башкаласында уртача температура нормадан 7-12 градуска кимрәк булачак.
    90
    0
    0
  • 22 февраля 2018 в 15:12
    Кисәтүләрсез штраф Газоннарда һәм балалар мәйданчыкларында машина куйган яшел үзәнлеләргә кисәтүләрсез генә штраф салыначак.
    80
    0
    0