Яшел Үзән

Берне бирсәм, дүртләтә килә ярдәм

Үзсалым акчасының күләмен билгеләү һәм мин шул фәлән сумны кесәмнән чыгарып бирергә каршы түгел, дип тавыш бирү вакыты якынайганнан якыная. Җәмәгать, ә шушы системаның инде 86 ел элек гамәлдә булганлыгы турында ишеткәнегез бар идеме әле? Үзсалым – халыкның җирле хуҗалык һәм мәдәни төзелешләренә киткән чыгымнарына ирекле катнашу, ярдәм итү формасы буларак инде колхозлашу елларында ук кулланылган.

Утызынчы елларда үзсалым тәртибендәге түләнмәләр авыл хуҗалыгы салымын кабатлаган, әмма казнага тапшырылмыйча юллар, күперләр, больница, мәктәп һ.б. төзекләндерү һәм яңаларын төзү кебек җирле хаҗәтләргә тотылган. Крестьяннарның үзсалымын дәүләт күзәтүе елдан-ел көчәя бара. 1937 елда бу җыемның «ирекле» булуыннан «и» хәрефе дә калмый. Шуннан башлап «авылны культура һәм хуҗалык ягыннан күтәрү максатына» түләүне авыл советлары крестьяннарга мәҗбүри тага. Сугыштан соңгы елларда әлеге акчаны куллану исемлеге зурая. Алар хисабына авыл җирлекләрендә торак йортлар, китапханәләр, клублар салу, радио кертү рөхсәт ителә. Үзсалымга караш 1984 елда гына үзгәрә. Әлеге мәсьәлә буенча халыкка тулаем мөстәкыйльлек бирелә.
 Хәзерге вакытта гражданнарның үзсалымы, 2003 елда кабул ителгән, «РФдә җирле үзидарә органнарының гомуми принциплары турында»гы Федераль законда каралган. Халыктан кергән әлеге акча җирле бюджетны формалаштыручы чыганак буларак кына мөһим түгел. Әлеге практика биредә яшәүчеләрнең гражданлык активлыгын үстерүче этәргеч буларак та әһәмиятле. Түләргәме-юкмы икәнен һәр кеше үзе хәл итә, референдумга барып аңлы рәвештә тавыш бирә һәм аңлы рәвештә үз кесәсеннән акчасын чыгара. Шуннан соң, узып барганда авыл җирлеге башлыгының җиңеннән тотып туктата да, акчасының кая һәм күпме киткәне турында җитди рәвештә отчет таләп итә. Шулай итеп халык властьне контрольгә ала һәм соңгысы, үз чиратында, мондый күзәтү астында нәтиҗәлерәк эшләргә мәҗбүр була. Менә, мәсәлән, Акъегет авыл җирлегенә кергән авылларда быел һәр кеше 600әр сум тапшырган. 2014-2017 елларда башкарылган эшләр дә ап-ачык, һәркемнең күз алдында. Чөнки Акъегет, Сүнчәләй, Бакырчы авыллары халкы, монда минем дә өлеш бар, дип, рәхәтләнеп 35 000 сумга яктыртылган урамнарда 3 012 920,73 сумга төзекләндерелгән юллардан йөри; ишелеп төшүдән курыкмыйча
578 698,62 сумга ныгытылган һәм ремонтланган күперләр аша чыга; шул үзсалым акчасы аркасында Бөек Ватан сугышында катнашкан һәм башларын салганнар рухы алдында оят түгел – алар истәлегенә хәзер 189 900,01 сумга торгызылган яңа һәйкәлләр балкып тора; кирәк-яракка
294 941 сумлык вак таш кайтартылган. Болар гына да түгел, Сүнчәләйдә 309 999,40 сумга су торбалары урнаштырылган. Авыл эчендәге юлларга ясатылган паспорт (әйе-әйе, аларга да паспорт кирәк!)
39 989,54 сумга төшкән. Менә, уйлап карагыз инде, җәмәгать, бәгырьдән өзеп биргән кебек тапшырылган акчаларыгызга никадәр эш майтарылган! Күмәк көч тау күчерә, дип юкка гына әйтмәгәннәр шул! Яшәгән йортыгызны читтән килеп беркем дә җыештырмаган кебек, авылларны да үзегездән башка кем тәртиптә тотар икән?!
– Өч авылда да референдум алдыннан җыеннар узды, халык бик актив катнашты. Башкарылган эшләр күренеп торганлыктан, бездә яшәүчеләр үзсалымга каршы түгел. Аның суммасы 2018 елда 500 сум булыр дип билгеләнде. Җыелган акчаның күп өлеше кабат юллар төзекләндерүгә тотылачак, вак-төяк эшләр дә җитәрлек. Киләсе елда Сүнчәләйдә балалар мәйданчыгы да барлык­ка килер, дип өметләнәбез. Аңа китәчәк чыгымнарның яртысы үзсалымнан алынып, ярты өлеше район бюджетыннан финансланачак, – дип киләсе елга планнар белән уртаклашты Акъегет авыл җирлеге башлыгы Сәлимҗан Шәмсиев.              
Менә шулай итеп, үз көчебез һәм дүртләтә өстәлгән дәүләт ярдәме белән, ишелеп-ватылып барган яшәгән җирлекләребезне акрынлап тергезеп аякка бастырырбыз, иншАллаһ!

Теги:
Нравится
Поделиться:
Реклама
Комментарии (0)
  • 19 ноября 2017 в 20:34
    Ишегаллары һәр йортның йөзе ул «Ишегалды стандарты». Бу район Башкарма комитетының 2016-2026 елларда күпфатирлы йорт яны территорияләрен төзекләндерү максатыннан расланган муниципаль программасы. Әлбәттә инде төп юнәлеш – биредә яшәүчеләр өчен уңайлы шартлар тудыру.
    42
    0
    0
  • 19 ноября 2017 в 17:57
    Бүген авылыбызның киләчәген сайлый торган көн - районда референдумнар бара Олы Ачасырда 2018 елда үзсалым акчасын 300 сум итеп билгеләгәннәр.
    48
    0
    0
  • 19 ноября 2017 в 16:34
    Кибет белән сатучыларның да үз җае бар – Мин кибеткә браклы аяк киеме буенча дәгъва яздым. Нинди вакыт аралыгында алар миңа җавап бирергә тиеш? Минем нинди хокукым бар? Сатучы әйтә, акчаны кире бирмибез, ә аяк киемен йә ремонтлыйбыз, йә алмаштырабыз, ди. Бу дөресме?
    13
    0
    0
  • 19 ноября 2017 в 14:28
    Авыл халкы сайлауларда актив катнаша Быелгы лидер 3 авылны берләштергән (Акъегет, Бакырчы, Сүнчәләй) Акъегет җирлегендә хәзерге минутта 55% тавыш җыелды.
    131
    0
    1
  • 19 ноября 2017 в 13:26
    Васильево бистәсендә 11 тавыш бирү пунктлары эшли Халык гомумән алганда өйлә намазыннан соң күбрәк килә башлады.
    29
    0
    1
  • 19 ноября 2017 в 11:57
    Көндәшем көн күрсәтми Мин биш ел элек үземнән 18 яшькә өлкән кешегә кияүгә чыктым. Гаиләбездә барысы да әйбәт, бер-беребезне яратабыз, ике яшьлек уртак улыбыз бар...
    41
    0
    0
  • 19 ноября 2017 в 10:40
    Авыл халкы төзекләндерүгә ничә сум тоткан? Узган өч елда авыл җирлекләрендә халыктан җыелган үзсалым акчасына нинди эшләр башкарылуын күзәтүне дәвам итик (Акъегет, Олы Ачасыр, Күгеш авыллары буенча хисаплар газетабызның алдагы саннарында басылды).
    39
    0
    0
  • 18 ноября 2017 в 20:58
    Бакырчыларча күңел бәйрәме Менә сиңа шәһәр кызы! Шул яшькә җитеп, каз өмәсенең ничек узуын күрми яшә әле. Бер карасаң оят та, икенче яктан аңлашыла да. Ярар, үз-үземне акламыйм, гаебемне төзәттем, барысын да үз күзләрем белән күреп кайттым.
    74
    0
    1
  • 18 ноября 2017 в 18:30
    Менә шундый кеше Кайбыч төбәгендә туып үскән Вячеслав Даниловның икенче – «Хуҗа Хәсән — минем гомер бишегем» китабы дөнья күрде. Беренчесе «Хуҗа Хәсән – әби-бабайлар нигезе» дип атала иде. Авыл тарихы турында китаплар күп инде ул диярсез. Килешәм. Әмма Вячеслав Власовичныкы төрле чорда булып узган тарихи вакыйгаларны үз эченә ала, авылныкын гына түгел, шушы төбәкнең тарихын тулаем яктырта. Аларны төрле уку йортларында укучылар һәм студентлар тарих дәреслекләренә өстәмә итеп тә куллана ала. Вячеслав Власович – редакциядә дә еш кунак. «Ватаным Татарстан»ны да үз итә. Олпат, белемле шәхес буларак, киңәшләрен дә бирә, үзе дә каләмен кулыннан төшерми.
    30
    0
    0
  • 18 ноября 2017 в 16:49
    МӘХӘББӘТТӘН НӘФРӘТКӘ... Исәнмесез, хөрмәтле редакция. Хат аша шатлыгымны сезнең белән уртаклашырга булдым әле. Бәлки кемгәдер гыйбрәт булыр.
    73
    0
    0
  • 18 ноября 2017 в 15:27
    Күгәйләр үзсалым акчасына нинди эшләр башкарган? 2017 елда үзсалым суммасы – 200 сум 2014-2017 елларда җыелган акча күләме – 1 113 400 сум.
    95
    0
    0
  • 18 ноября 2017 в 14:02
    Тарихы бер гасырлык Яшел Үзән эчке эшләр бүлеге хезмәткәрләре һөнәри бәйрәмнәрен билгеләп узды. Быел ул берничә истәлекле дата белән тәңгәл килде: Совет милициясенә – 100, ә Яшел Үзән эчке эшләр бүлеге оешуга 85 ел.
    39
    0
    0
  • 18 ноября 2017 в 12:44
    Батарея салкын булганга күрше гаепле? – Кухнямда батареялар салкын. Идарә компаниясендә, 8 каттагы фатир торбасында бөке хасил булган, диделәр. Ә яшәүчеләре аны чыгармыйлар. Ниш­ләргә? Кая барып кемгә зарланырга?
    37
    0
    0
Реклама
  • 23 октября 2017 в 14:24
    Защити себя!
  • Бакырчыда каз өмәсе
  • Яшел Үзән полициясе бәйрәм итте (ФОТОРЕПОРТАЖ)
  • Газовикларның риск зонасына васильеволылар да эләгә
  • Безнең кораблар Гарәп диңгезен иңли башлады
  • Маякта йозлэгэн казый жыелды. Нэрсэ булган???
  • МЕТЕОРда балалар өчен оештырылган ярыш
  • Юныс Сафиуллин белән очрашу кичәсе
  • 1 ноября 2017 в 10:53
    БЕЗ СЕЗНЕ КӨТӘБЕЗ! Белдерүләрегезне 5-67-02 телефоны аша яки Гоголь ур, 23а йортына килеп калдыра аласыз.
  • 17 ноября 2017 в 12:05
    Яшел Үзәндә җитәкче билгеләнде Агымдагы елның 14 ноябрендә Яшел Үзәндә Россия Федерациясе Тикшерү комитеты тикшерү идарәсенең Яшел Үзән шәһәре буенча тикшерү бүлеге җитәкчесе итеп Алексей Вячеславович Парамонов билгеләнде.
    255
    0
    1
  • 17 ноября 2017 в 08:31
    Юл кырыена төшеп капланган Көз көне юлларда бик сак булырга кирәк. Машина йөртүчеләргә дә, җәяүлеләргә дә.
    184
    0
    0
  • 17 ноября 2017 в 11:07
    Бергәләп күңелле ял итик! Алсу һәм Азат Фазлыевлар яшәртү сеансларына чакыра.
    171
    0
    0
  • 17 ноября 2017 в 10:28
    Мари Элда булган юл һәлакәте корбаннарының саны унбишкә җиткән Бүген Мари Элда траур көне. Авариядә һәлак булучыларның саны унбишкә җиткән. Унтугыз кеше зыян күргән, алар арасында балалар да бар.
    161
    0
    1
  • 19 ноября 2017 в 14:28
    Авыл халкы сайлауларда актив катнаша Быелгы лидер 3 авылны берләштергән (Акъегет, Бакырчы, Сүнчәләй) Акъегет җирлегендә хәзерге минутта 55% тавыш җыелды.
    131
    0
    1
  • 18 ноября 2017 в 15:27
    Күгәйләр үзсалым акчасына нинди эшләр башкарган? 2017 елда үзсалым суммасы – 200 сум 2014-2017 елларда җыелган акча күләме – 1 113 400 сум.
    95
    0
    0
  • 18 ноября 2017 в 08:38
    Бик уңышлы, әмма тыйнак мәктәп Шәһәребезнең 5нче гимназиясендә 2016-2017 уку еллары өчен хисап җыелышында булырга туры килде. Андый чараларга без – ата-аналар, гадәттә, теләмичә генә йөрибез. Әмма бу юлы «ник килеп утырдым инде мин монда» дигән үкенү хисе тумады.
    81
    0
    0
  • 18 ноября 2017 в 20:58
    Бакырчыларча күңел бәйрәме Менә сиңа шәһәр кызы! Шул яшькә җитеп, каз өмәсенең ничек узуын күрми яшә әле. Бер карасаң оят та, икенче яктан аңлашыла да. Ярар, үз-үземне акламыйм, гаебемне төзәттем, барысын да үз күзләрем белән күреп кайттым.
    74
    0
    1