Яшел Үзән

«Алтын» кагыйдә: никадәр иртәрәк, шуның кадәр яхшырак

29 октябрь бөтен дөньяда инсультка каршы көрәш көне буларак билгеләп үтелә. Табиблар «инсульт» дип аталган куркыныч диагнозны елдан-ел күбрәк куя. Узган елда безнең шәһәр һәм районда медиклар 920 кешене шушы авырудан коткарган. 2017 елның тугыз аенда – 843. Белгечләр кан тамырлары катастрофасын юкка чыгарып та, кисәтеп тә була дип раслый. Шушы авыруга кагылышлы сорауларны без табиб-нев­ролог, Яшел Үзән кан тамырлары авырулары үзәге мөдире Элеонора Фроловага бирдек.

– Элеонора Владимировна, табиб­лар «дәвалауга караганда кисәтү җиңелрәк» дип әйтергә ярата…
– Бу иң беренче чиратта инсультка  – баш миендә кан әйләнешенең кискен бозылуына, баш мие тамырларының тыгылуына яисә шартлавына кагыла. Начар гадәтләрдән баш тартсаң, сәламәт яшәү рәвеше алып барсаң, аннан да яхшысы юк!
– Инсультны кисәтү өчен аерым алганда нәрсә эшләргә кирәк?
– Инсульт профилактикасы берничә шартка нигезләнә. Туклану: майлы, кыздырылган, тозлы ризык искәрмә булып тора, артыгын ашарга ярамый. Әлбәттә, рационда витаминнар булырга тиеш. Гомуми сәламәтләндерү чараларын күрү, ял һәм эш режимын саклау шулай ук бик мөһим. Кешегә кандагы глюкозаны, гәүдә авырлыгын һәм кан басымын тикшереп торырга һәм нормада тотарга кирәк.
– Инсульт белән авыручылар саны хәзер артамы? 
– Хәзер кеше гомеренең озынаюын исәпкә алганда һәм диагностиканың  әйбәтләнүенә карап арта дип әйтеп була. Яшел Үзәндә 30 койкага исәп­ләнгән  кан тамырлары авырулары үзәге ачылгач (7 ел элек федераль программа буенча) авыручыларга диагноз заманча аппаратлар ярдәмендә 100 процент дәрәҗәсендә куела. Бу елның октябренә кадәр без Югары Ослан районыннан китерелгән авыруларга хезмәт күрсәтсәк, октябрьдән аларны Казанга куштылар. Үзәк ачылганчы инсульттан үлем-китемнәр 50 процент дәрәҗәсендә иде, ә хәзер ул – 12-13 процент. Медицина теле белән әйткәндә, бу – бик әйбәт күрсәткеч. Үзәк стандарт аппаратуралар белән җиһазландырылган һәм дәвалау процессы да стандарт алып барыла. Ягъни без авыруларны берничә этапта дәвалап, аларны үз-үзләренә хезмәт күрсәтерлек хәлгә китерүне максат итеп куябыз. 
– Инсульт белән авыручылар бүлеге иң авыр бүлекләрнең берсе булып санала. Белгечләр белән тәэмин ителеш ни дәрәҗәдә? 
– Бүлек бик катлаулы, мин үзем монда үзәк ачылганнан бирле эшләүче бердәнбер невролог. Китүчеләр дә күп, килүчеләр дә. Бу күренеш бездә генә түгел, бөтен кан тамырлары авырулары үзәкләрендә дә күзәтелә. Менә күптән түгел тагын ике яшь белгеч эшкә килде. Аларга ышаныч зур.
– Начар гадәтләрдән баш тарту гына кешедә инсультны булдырмауга  гарантия бирә аламы?
– Сәламәт яшәү рәвеше тулы гарантия бирмәсә дә, баш миендәге кан әйләнешендә катастрофа чыгуны күпкә киметергә мөмкин. Ә менә риск факторлары бар: кешенең яше, элек кичергән инсульт, нәселдәнлек. Риск факторларына шулай ук кан басымының күтәрелүе, аритмия, «зыянлы» холестерин дәрәҗәсенең артуы, тәмәке тарту, диабет авыруы керә. Инсультның беренче билгеләрен һәм беренче ярдәм күрсәтү кагыйдәләрен белергә кирәк. Әгәр дә инсульт булса, ашыгыч ярдәм хезмәтен тиз арада чакыртырга, кан басымын үлчәргә. Медикаментлар белән сак булырга кирәк: кан басымын кинәт төшерү баш мие ишемиясен көчәйтергә мөмкин.
Профессиональ медицина ярдәме беренче өч сәгать эчендә күрсәтелергә тиеш. «Алтын» кагыйдә: никадәр иртәрәк, шуның кадәр яхшырак.

 

 

Әлфия ЗЫЯКАЕВА, Вера Никифорова фотосы.

Теги:
Нравится
Поделиться:
Реклама
Комментарии (0)
  • 23 января 2018 в 15:50
    Депутат кабул итә 2018 елның 31 гыйнварында 13 сәгатьтә “Бердәм Россия” сәяси партиясенең Яшел Үзән районындагы җирле бүлегендә  Россия Федерациясе Дәүләт Думасы депутаты Ирек Зиннуров халыкны кабул итә.
    22
    0
    0
  • 23 января 2018 в 14:42
    Энә дә – бүләк Мулла Илендә яшәүче  Мансур Насыйбуллин озак еллар Тольяттида гомер итсә дә, район хәлләре белән кызыксынып тору өчен “Яшел Үзән”гә языла.
    30
    0
    0
  • 23 января 2018 в 13:40
    200 һәм 2000 сумлык купюраны кабул итмәгән өчен 50000 штраф түләтәчәкләр 200 һәм 2000 меңлек купюралар, сирәк булса да, халык арасына чыкты. Кайберәүләр, әлегә сирәк күренгән купюраларны интернет аша кыйбаткарак бәягә сатарга тырышалар. Ә кайбер сатучылар, киресенчә, яңа номиналлы акчаны кабул итәргә теләмиләр.
    36
    0
    0
  • 23 января 2018 в 12:06
    Гел хыянәт Яңа ел бәйрәмнәренең озын булуы берәүләрнең кунакка иркенләп йөрер­гә, берәүләргә эшсезлектән эш эзләп йөрү генә. Нигә кирәк шулкадәр ял көне?!
    52
    0
    1
  • 23 января 2018 в 10:42
    Гендиректор Техмаша Владимир Лепин посетил POZIS В рамках рабочего визита в Татарстан компанию POZIS (АО «ПОЗиС»), входящую в Госкорпорацию Ростех, посетила делегация топ-менеджмента концерна «Техмаш» во главе с генеральным директором Владимиром Лепиным. Это первое знакомство руководителя холдинга с зеленодольским заводом.
    33
    0
    0
  • 22 января 2018 в 19:57
    Татарстанда буран өч көн дәвам итәчәк Алдагы өч тәүлектә республика территориясендә урыны белән кар явачак, 23 гыйнвардан 24енә каршы төндә көчле буран көтелә.
    52
    0
    0
  • 22 января 2018 в 18:46
    “Яшел Үзән” бүләк өләшә Газетабызга 2018 елның беренче яртыеллыгына язылучылар арасында бүләкләр уйнатачакбыз дигән идек. Сүзебездә тордык. Җирәбә нәтиҗәсендә билгеләнгән җиңүчеләрнең исемлеген “Яшел Үзән”ебезнең узган җомга санында бастырып та чыгардык.
    79
    0
    0
  • 22 января 2018 в 17:22
    Яшел Үзәндә яшәүчеләрне һәм кибетләрне талаучы тотылды Видеокүзәтү камералары Яшел Үзән эчке эшләр бүлеге оперативникларына серияле талаучыны тоткарларга ярдәм итә.
    76
    0
    0
  • 22 января 2018 в 16:26
    Татарстан синоптиклары буран һәм көчле җил хакында кисәтә Буран вакытында күз күреме 1-2 чакрымга кадәр кими, дип кисәтә синоптиклар.
    59
    0
    0
  • 22 января 2018 в 15:36
    Бәйге тәмамлана Традиция буларак Яшел Үзән районы башлыгы һәм «Яшел Үзән» газетасы призына ел саен үткәрелә торган “Безнең йортта – Яңа ел” дип исемләнгән бәйге игълан иткән идек. Конкурс ахырына якынлаша.
    74
    0
    1
  • 22 января 2018 в 14:40
    Илсөя Завилейская: “ Киләчәктә дә бергә булыйк, хөрмәтле укучыларыбыз!” “Яшел Үзән” бүләкләр өләшә башлады.Ни кызганыч, бүләкләрне лоторея уйнаткан кебек кенә уйнаттык шул, газетага язылучыларның барысына да бүләк алырлык хәлебез юк. Кызганыч, күпчелек шулай аңлаган булып чыкты.
    74
    0
    1
  • 22 января 2018 в 13:32
    Бүгенгә ТНВ каналы тапшырулары вакыты Күпсанлы укучыларыбыз соравы буенча
    65
    0
    0
  • 22 января 2018 в 13:10
    КЛАРА ФИЛИППОВА: "МИН КАРШЫ ТҮГЕЛ!" Мин, һич тә, каршы түгел.  Кисен татар кызы калфакны! Зурласыннар тарихыбызны, оныттырмыйк яшьләребезне!
    66
    0
    0
Реклама
  • 23 октября 2017 в 14:24
    Защити себя!
  • Бакырчыда Мәүлид бәйрәме
  • Яшел Үзән пассажир автотранспорт предприятиясендә ничек бәйрәм иттеләр?
  • Авыр атлетлар кабат Яшел Үзәндә
  • Бакырчыда каз өмәсе
  • Яшел Үзән полициясе бәйрәм итте (ФОТОРЕПОРТАЖ)
  • Газовикларның риск зонасына васильеволылар да эләгә
  • Безнең кораблар Гарәп диңгезен иңли башлады
  • Маякта йозлэгэн казый жыелды. Нэрсэ булган???
  • МЕТЕОРда балалар өчен оештырылган ярыш
  • Юныс Сафиуллин белән очрашу кичәсе
  • 1 ноября 2017 в 10:53
    БЕЗ СЕЗНЕ КӨТӘБЕЗ! Белдерүләрегезне 5-67-02 телефоны аша яки Гоголь ур, 23а йортына килеп калдыра аласыз.
  • 20 января 2018 в 20:27
    Мулла Иле егете бит ул! Узган елның декабрь ахырында Яшел Үзән шәһәре һәм районының 50 сәләтле укучысы музыка театрының колонналы залында башлык Александр Тыгин белән очрашты. Мондый бәхет республика, бөтенроссия буенча фән олимпиадаларында, иҗади бәйгеләрдә, билгеле спорт ярышларында җиңү яулаган, иҗтимагый тормышта актив катнашкан балаларга елмайды. Башкаларга үрнәк булып торган укучыларның әти-әниләре дә чакырулы иде.
    156
    0
    4
  • 22 января 2018 в 11:41
    Фаҗига артыннан фаҗига: биш бала ятим Гаиләдә бу икенче фаҗига – бер ел элек әтиләре ДТПда һәлак була.
    145
    0
    0
  • 20 января 2018 в 18:40
    «Бакырчымда таңнар ата» Әй, Бакырчым, минем туган җирем, Тирә-якта сиңа тиңнәр юк! Туган авылының чын патриоты, аның әле бик күп гасырлар яшәвен бар булганы белән теләп, киләчәге, язмышы өчен ихлас борчылучы шәхес, бакырчылы Рәйханә Зәйнуллинаның «Бакырчымда таңнар ата» дип тирән мәгънә салынган исем астында 287 битле китабы яңа гына табадан төшеп, дөнья күрде.
    132
    0
    1
  • 20 января 2018 в 15:26
    Күңелемдәгесен әйтәм Идел катса да, шатлык китермәде. Авылга барыбер юл кыскармады. Боз кичүе - бер якка 170 сум. Артык кыйммәт. Әйләнгечтән кайтырга туры киләчәк.
    123
    0
    2
  • 20 января 2018 в 09:52
    Урамда – кыш... Чана, чаңгы шуар чак Спорт белән шөгыльләнү бүген, чынлап та, модада. Элек тә чаңгыда, тимераякта шуа, хоккей уйный идек инде, диярсез. Шулайдыр да, тик бүген авылларда, берсеннән-берсе күреп, сәламәт яшәү рәвеше алып барырга омтылучыларның көннән-көн артуы үзенә бер күңелле. Авылны һич кенә дә кышкы йокыга талган дип әйтеп булмый, җәмәгать. Киресенчә, кичен салада икенче тормыш башлана гына әле.
    112
    0
    0
  • 21 января 2018 в 17:40
    Тоташ моңнан гына тора Яшел Үзәнне җырчылар ярата, бер-бер артлы килеп кенә торалар. Берсенең дә хәтерен калдырмый райондашлар – тамашаларга ябырылып килә. Әле бер концертны да калдырмаучы тамашачыларны да беләм мин.
    107
    0
    0
  • 21 января 2018 в 19:59
    Бүләкләр уйнатылды, йә, җиңүчеләр кем? Подписка бәясе артуга карамастан, быел да безнең белән яңа елга аяк баскан укучыларыбыз арасында бүләкләр уйнаттык. Бу – матур традицияләребезнең берсе. Без инде гади генә район газетасы редакциясе буларак, сезне әллә нинди зур, кыйммәтле призлар белән кызыктыра алмыйбыз. Шулай да, энә дә бүләк, дөя дә диләрме әле, эш аның кыйммәтендә түгел. Шөкер, мул тормышта яшибез, барысы да бар һәм берәүне дә берни белән дә кызыктырып булмый бүгенге көндә. Ә көтмәгәндә бүләк отып кую үзе бер күңелле һәм рәхәт бит ул.
    87
    0
    0
  • 20 января 2018 в 08:40
    Дмитрий Рогозин: «Без сезнең эштән канәгать» А.М.Горький исемендәге Яшел Үзән заводында 22160 проектындагы патруль корабле сериясендә алтынчы корабльгә нигез салу тантанасы булды.
    85
    0
    0