Яшел Үзән

10ның 8е ачлыктан үлә

Тәрәз каршына килеп кунган сары түшле песнәкнең күңелле чыркылдавын тыңлап торсаң, кыш көне кошларның ачлыктан кырылуын күз алдына китерүе кыен. Балконга ясап куйган җимлектән орлык чүпләгәндә бик шат, бик күңелле кыланалар шул кошкайлар. Улларым үскәндә төрлеләрен ясап карадык без җимлекләрнең. Ә хәзер башка сабыйлар әтиләре белән тырыша-тырыша кошларга «йорт сала»,...


Тәрәз каршына килеп кунган сары түшле песнәкнең күңелле чыркылдавын тыңлап торсаң, кыш көне кошларның ачлыктан кырылуын күз алдына китерүе кыен. Балконга ясап куйган җимлектән орлык чүпләгәндә бик шат, бик күңелле кыланалар шул кошкайлар. Улларым үскәндә төрлеләрен ясап карадык без җимлекләрнең.

Ә хәзер башка сабыйлар әтиләре белән тырыша-тырыша кошларга «йорт сала», аш өстәле булдыра. Бу эштә балалар бакчалары тәрбиячеләре башлап йөрсә, А.Гайдар исемендәге балалар китапханәсе хезмәткәрләре әйдәп бара. Алар җимлекләр бәйгесе үткәрмәсә, шулкадәр төрле материалдан җимлек ясап булганын белмәгән дә булыр идем үзем, мәсәлән. Китапханәчеләр оештырган күргәзмәдә җимлекләрнең агач кайрысыннан, пластик шешәдән, фанердан, хәтта ... кашыктан ясалганнары да бар иде. Менә 20нче балалар бакчасының 8нче төркеменә йөрүче Мясников Егор җимлеген генә алыйк. Каен кайрысыннан ясалган әкияти йортка (рәсемдә) кошларның да иң матурлары гына кунар. Килеп кунып, тукланыр да, Егорга һәм аның әтисенә мең рәхмәтен укыр. Егор гына китапханәчеләр үткәргән бәйрәмгә килә алмады. Көзге әче җилләрдә кошлар җим эзләп кайгырып йөрмәсен дип, җимлек әзерләгән дә гаиләсе белән җылы диңгез буена китеп барган!
Ә кайбер кошларга Россиянең урта полосасы кыш чыгар өчен иң җылы, уңайлы җир икән. Песнәк, купшыл, урман чыпчыгы, кызылтүшләр өчен мәсәлән.
А.Гайдар исемендәге балалар китапханәсе хезмәткәрләре үткәргән Песнәк көненә багышланган кичәдә балалар бик күп мәгълүмат алды. Иң мөһиме - кыш көне генә түгел, һәрдаим кошлар турында кайгыртып яшәргә кирәклеге тагын бер кат балаларга кызыклы ысуллар белән аңлатылды.
Бүген мин дә сезне китапханә хезмәткәре Гөлшат Заһидуллина ирештергән кайбер мәгълүматлар белән таныштырам.

Кошлар календаре
15 гыйнвар - Россиядә кышлаучы кошлар көне;
1 апрель - Кошлар көне;
7 апрель - Ала карга көне (төньяктан кайталар)
19 апрель - Германиядә Кенәри кошлары көне;
4 октябрь - Бөтендөнья кошларны күзәтү көне;
12 ноябрь - Песнәк көне.

Белеп торыгыз: кошларга арыш икмәге валчыкларын ашатырга ярамый, бары тик акныкын гына.

Безнең төбәктә кошлар
5 төргә квалификацияләнә:
Даими бер урында яшәүчеләр: чыпчык, тукран, песнәк, саескан һ.б;
Күчмә кошлар: тургай, күке, карлыгач, сыерчык һ.б;
Кышлаучы: песнәк, купшыл, урман чыпчыгы, кызылтүш һ.б;
Очып баручы (пролетные) кошлар: каз, аккош, челән һ.б;
Очраклы рәвештә очып килүчеләр: пеликан, фламинго һ.б.
Гүзәл Минһаҗева

Нравится
Поделиться:
Реклама
Комментарии (0)
  • 22 апреля 2018 - 18:12
    Кушкапка уеннары УЕН кешелек белән бер яшьтә. Ул безне үстереп кенә калмый, интеллектны формалаштыра, дөньяга мөнәсәбәтне булдыра һәм мөмкин булган башка төрле күзаллаулар белән үзебезнең карашны яраклаштыра. Бу бик акыллы язылган кебек тоела, әмма уенның асылын чагылдыра.
    43
    0
    0
  • 22 апреля 2018 - 16:05
    Әтиеңә ышанып тормавың хәерле Улым әтисе белән күрешә алмаганына бик борчыла.
    22
    0
    0
  • 22 апреля 2018 - 14:50
    Сөйкемле сөяк Хөрмәтле газета укучыларыбыз, сезнең игътибарга, инде күпләрегез таныш булган Гөлнур Айзат иҗатын кабат тәкъдим итәбез. Бер сулышта укылучы әсәрләр авторы белән якыннанырак танышыгыз.
    34
    0
    0
  • 22 апреля 2018 - 13:01
    Ветеринарлар чаң суга Республика ветеринарлары чаң суга: куркыныч авырулар үтеп кермәсен өчен саклык чаралары күрергә кирәк.
    48
    0
    0
  • 22 апреля 2018 - 11:45
    Мин декрет ялында, ә мине эшемнән азат иткәннәр. Бу законлымы? – Юк, законлы түгел. Эш бирүче инициативасы белән йөкле хатын арасында хезмәт килешүе туктатылуга юл куелмый.
    21
    0
    0
  • 22 апреля 2018 - 09:59
    Тәрбия нигезе – иман Вакыт-вакыт берәр чара, бәйрәм уздырып, дер селкетеп алмасалар, Бакырчы буламыни соң инде ул?! Шунысы да мактауга лаеклы Бакырчы халкы үз казанында үзе генә кайнамыйча, тирә-як авылларда яшәүчеләрне дә җәлеп итә белә.
    84
    0
    2
  • 22 апреля 2018 - 08:45
    Мошенниклар кесәсенә 110 мең сум салганнар Яшел Үзәндә ике кеше интернет-ялган корбаны булган. Алар мошенниклар кесәсенә икесе бергә 110 мең сум акча салган.
    25
    0
    0
  • 22 апреля 2018 - 07:22
    Төзекләндерү компаниясе башлана Электр компаниясенең төп максаты – кулланучыларны ышанычлы, сыйфатлы һәм арзан электр белән тәэмин итү. Җиһазларны төзек һәм өзлексез эшләрлек халәттә тоту өчен ел саен техник хезмәт күрсәтү, төзекләндерү һәм модернизацияләү буенча планлы эшләр башкарыла.
    30
    0
    0
  • 21 апреля 2018 - 20:37
    Рафил Җәләлиев һәм Эльмира Гыйльфанова: Бу дуэтны махсус оештырмадык Гүя, язгы урманны таң калдырып, парлы сандугачлар сайрый…
    45
    0
    0
  • 21 апреля 2018 - 17:45
    Халык каршы Инде хәбәр иткәнебезчә, узган шимбәдә Осиново бистәсендә «АГК- 1» компаниясе вәкилләре халык белән очрашты.
    77
    0
    0
  • 21 апреля 2018 - 16:22
    ТОТАЛЬ ДИКТАНТ – 2018 14 апрель – гади шимбә генә түгел, «Тоталь диктант» язган көн буларак тарихка кереп калды.
    29
    0
    0
  • 21 апреля 2018 - 15:11
    Куренекле актрисанын йорэге туктады... 83 яшендэ совет халкынын ин яраткан актрисасы вафат булды.
    126
    0
    0
  • 21 апреля 2018 - 14:57
    Үзгәреш елы авырлыклары Хәзер авылларда эш булмагач яшьләр тизрәк читкә китү ягын чамалый.
    45
    0
    0
Реклама
  • 23 октября 2017 - 14:24
    Защити себя!
  • Тормышыгызда нәрсәләрне үзгәртер идегез?
    Проголосовало 5 человек
  • Мин авылны сайлыйм!
  • «Ашыгырга ярамый, без бит балаларны йөртәбез!»
  • Яшел Үзәндә төрле милләт балалары татар телендә шигырьләр укыды
  • «Дуслар чабышы» Маяк спорт комплексында узды
  • Бакырчыда Мәүлид бәйрәме
  • Яшел Үзән пассажир автотранспорт предприятиясендә ничек бәйрәм иттеләр?
  • Авыр атлетлар кабат Яшел Үзәндә
  • Бакырчыда каз өмәсе
  • Яшел Үзән полициясе бәйрәм итте (ФОТОРЕПОРТАЖ)
  • Газовикларның риск зонасына васильеволылар да эләгә
  • 19 апреля 2018 - 13:52
    Сабан туе көннәре билгеле булды
    Быел, халыкның иң яраткан һәм бүгенге көнгә килеп җиткән иң борынгы йола-бәйрәмнәренең берсе булган Сабантуй, Рамазан ае тәмамлангач булачак.
    778
    0
    2
  • 20 марта 2018 - 15:31
    Игътибар! Түбән Урысбага авыл җирлегенә сәркатип кирәк.
  • 1 ноября 2017 - 10:53
    БЕЗ СЕЗНЕ КӨТӘБЕЗ! Белдерүләрегезне 5-67-02 телефоны аша яки Гоголь ур, 23а йортына килеп калдыра аласыз.
Ночной режим