Яшел Үзән

Татар теле кемгә кирәк?

Татар көчле, татар талантлы дип сөйләргә яратабыз, анысы. Даһиларыбыз күләгәсенә ышыкланып, күкрәк кагып йөрүне әйткән дә юк... Тик үзәккә үткән тел мәсьәләсе генә чабудан тарта. «Рус теле сакчылары» да даими рәвештә канга тоз салып торудан тартынмый. «Балаларыбызга татар теле дәресләре рус теленә караганда нигә күбрәк укытыла? Татарлар үзләре дә үзләштерергә...

Татар көчле, татар талантлы дип сөйләргә яратабыз, анысы. Даһиларыбыз күләгәсенә ышыкланып, күкрәк кагып йөрүне әйткән дә юк...

Тик үзәккә үткән тел мәсьәләсе генә чабудан тарта. «Рус теле сакчылары» да даими рәвештә канга тоз салып торудан тартынмый. «Балаларыбызга татар теле дәресләре рус теленә караганда нигә күбрәк укытыла? Татарлар үзләре дә үзләштерергә теләмәгән телне нигә безгә көчләп тагасыз?» дигән шикаять-ризасызлыкларын хәтта матбугат очрашуларында да белдерәләр. (Югары белемле журналист шулай фикер йөрткәч, башкасыннан ни көтәсең инде?)
Минем максатым рус теле сакчыларына нәрсәдер исбат итү түгел, ә үзебезне уйландыру. Хәзер чыннан да милләттәш ата-аналар балаларын, туксанынчы еллар башындагы кебек, татар мәктәпләре, татар классларына кертергә ашкынып тормый. Биргән очракта да «Татар сыйныфында балалар саны аз, балага укытучы тарафыннан игътибар күбрәк булсын дип монда бирдек әле», дигән фикерне генә ишетергә туры килә. Ләкин ул сыйныфларда да татар теле һәм әдәбиятыннан башка фәннәр рус телендә алып барылганы беркемгә дә сер түгел.
Татарларның ана телен укырга теләмәгәнлеге, ниһаять, җитәкчеләребезгә дә барып иреште булса кирәк. Премьер-министр Илдар Халиков катнашында Татарстанда телләр законы үтәлеше хакында ябык киңәшмә уздырылды.
Татарстан Республикасы фән һәм мәгариф министры Альберт Гыйльметдинов әлеге очрашуда моның киресен раслап чыгыш ясаячагын журналистларга җиткерде җиткерүен. «Ата-аналар үз телебез яшәеше өчен борчыла», - дип белдерде ул. Телне яхшырак укыту, яңа дәреслекләр эшләү кирәклеген дә инкарь итми министр. Тик ул дәреслекләр Фарис Харисов заманында кирәгеннән артык нәшер ителде бугай бит инде.
Киңрәк уйлап карасак, татар теленә зарурлыкны бәлкем бүтәннән башларга кирәктер? Балалар бакчасы, мәктәпне нигез итеп алудан бигрәк, бәлки телгә ихтыяҗны булдырудан башларгадыр. Мәсәлән, хәзер бит БДИны да рус телендә генә бирергә ярый, җәмгыятьтә исә татар теленә, Туфан Миңнуллин әйтмешли, ишек каты калды. Дәүләт структураларында, эш кәгазьләрендә телебез бит гамәлдә түгел диярлек. Искә төшерегез әле, кайсыгызның эшкә кергәндә йә киткәндә татарча гариза язганы бар?!
Киң итеп, дәүләт дәрәҗәсендә кулланышка кертелсә, иманым камил: татар телен хәтта күрше республика халкы да өйрәнә башлаячак. Игътибар иткәнегез бардыр: кыйммәтле сәүдә йортларына кереп күләмле товар сатып алырга ниятең булса, сатучы рус егет-кызлары да татарча сөйләшә башлый бит (һичьюгы, тешен кысып булса да түзә, «говори по-русски» дип чәчрәп чыкмый). Кайдан беләсең татарча дисәң, күршебез, ирем йә хатыным татар дип тә өстиләр әле.
Телне бәлкем чыннан да җитәкчеләрдән өйрәтә башларга кирәктер. Гыйбрәтле язмыш кичергән Явыз Иван, Петр Беренченең кыерсытуларын татыган ана телебезнең хәле шәптән түгел... Язмыш сынауларыннан бары үз көче белән генә сакланып калган милләт вәкилләре буларак, XXI гасырга килеп җиткән телебезне мәсхәрәләүгә юл куймыйк!
Гөлҗиһан ГӘЛЛӘМОВА.

Нравится
Поделиться:
Реклама
Комментарии (0)
  • 23 января 2018 в 15:50
    Депутат кабул итә 2018 елның 31 гыйнварында 13 сәгатьтә “Бердәм Россия” сәяси партиясенең Яшел Үзән районындагы җирле бүлегендә  Россия Федерациясе Дәүләт Думасы депутаты Ирек Зиннуров халыкны кабул итә.
    22
    0
    0
  • 23 января 2018 в 14:42
    Энә дә – бүләк Мулла Илендә яшәүче  Мансур Насыйбуллин озак еллар Тольяттида гомер итсә дә, район хәлләре белән кызыксынып тору өчен “Яшел Үзән”гә языла.
    30
    0
    0
  • 23 января 2018 в 13:40
    200 һәм 2000 сумлык купюраны кабул итмәгән өчен 50000 штраф түләтәчәкләр 200 һәм 2000 меңлек купюралар, сирәк булса да, халык арасына чыкты. Кайберәүләр, әлегә сирәк күренгән купюраларны интернет аша кыйбаткарак бәягә сатарга тырышалар. Ә кайбер сатучылар, киресенчә, яңа номиналлы акчаны кабул итәргә теләмиләр.
    36
    0
    0
  • 23 января 2018 в 12:06
    Гел хыянәт Яңа ел бәйрәмнәренең озын булуы берәүләрнең кунакка иркенләп йөрер­гә, берәүләргә эшсезлектән эш эзләп йөрү генә. Нигә кирәк шулкадәр ял көне?!
    52
    0
    1
  • 23 января 2018 в 10:42
    Гендиректор Техмаша Владимир Лепин посетил POZIS В рамках рабочего визита в Татарстан компанию POZIS (АО «ПОЗиС»), входящую в Госкорпорацию Ростех, посетила делегация топ-менеджмента концерна «Техмаш» во главе с генеральным директором Владимиром Лепиным. Это первое знакомство руководителя холдинга с зеленодольским заводом.
    33
    0
    0
  • 22 января 2018 в 19:57
    Татарстанда буран өч көн дәвам итәчәк Алдагы өч тәүлектә республика территориясендә урыны белән кар явачак, 23 гыйнвардан 24енә каршы төндә көчле буран көтелә.
    52
    0
    0
  • 22 января 2018 в 18:46
    “Яшел Үзән” бүләк өләшә Газетабызга 2018 елның беренче яртыеллыгына язылучылар арасында бүләкләр уйнатачакбыз дигән идек. Сүзебездә тордык. Җирәбә нәтиҗәсендә билгеләнгән җиңүчеләрнең исемлеген “Яшел Үзән”ебезнең узган җомга санында бастырып та чыгардык.
    79
    0
    0
  • 22 января 2018 в 17:22
    Яшел Үзәндә яшәүчеләрне һәм кибетләрне талаучы тотылды Видеокүзәтү камералары Яшел Үзән эчке эшләр бүлеге оперативникларына серияле талаучыны тоткарларга ярдәм итә.
    76
    0
    0
  • 22 января 2018 в 16:26
    Татарстан синоптиклары буран һәм көчле җил хакында кисәтә Буран вакытында күз күреме 1-2 чакрымга кадәр кими, дип кисәтә синоптиклар.
    59
    0
    0
  • 22 января 2018 в 15:36
    Бәйге тәмамлана Традиция буларак Яшел Үзән районы башлыгы һәм «Яшел Үзән» газетасы призына ел саен үткәрелә торган “Безнең йортта – Яңа ел” дип исемләнгән бәйге игълан иткән идек. Конкурс ахырына якынлаша.
    74
    0
    1
  • 22 января 2018 в 14:40
    Илсөя Завилейская: “ Киләчәктә дә бергә булыйк, хөрмәтле укучыларыбыз!” “Яшел Үзән” бүләкләр өләшә башлады.Ни кызганыч, бүләкләрне лоторея уйнаткан кебек кенә уйнаттык шул, газетага язылучыларның барысына да бүләк алырлык хәлебез юк. Кызганыч, күпчелек шулай аңлаган булып чыкты.
    74
    0
    1
  • 22 января 2018 в 13:32
    Бүгенгә ТНВ каналы тапшырулары вакыты Күпсанлы укучыларыбыз соравы буенча
    65
    0
    0
  • 22 января 2018 в 13:10
    КЛАРА ФИЛИППОВА: "МИН КАРШЫ ТҮГЕЛ!" Мин, һич тә, каршы түгел.  Кисен татар кызы калфакны! Зурласыннар тарихыбызны, оныттырмыйк яшьләребезне!
    66
    0
    0
Реклама
  • 23 октября 2017 в 14:24
    Защити себя!
  • Бакырчыда Мәүлид бәйрәме
  • Яшел Үзән пассажир автотранспорт предприятиясендә ничек бәйрәм иттеләр?
  • Авыр атлетлар кабат Яшел Үзәндә
  • Бакырчыда каз өмәсе
  • Яшел Үзән полициясе бәйрәм итте (ФОТОРЕПОРТАЖ)
  • Газовикларның риск зонасына васильеволылар да эләгә
  • Безнең кораблар Гарәп диңгезен иңли башлады
  • Маякта йозлэгэн казый жыелды. Нэрсэ булган???
  • МЕТЕОРда балалар өчен оештырылган ярыш
  • Юныс Сафиуллин белән очрашу кичәсе
  • 1 ноября 2017 в 10:53
    БЕЗ СЕЗНЕ КӨТӘБЕЗ! Белдерүләрегезне 5-67-02 телефоны аша яки Гоголь ур, 23а йортына килеп калдыра аласыз.
  • 20 января 2018 в 20:27
    Мулла Иле егете бит ул! Узган елның декабрь ахырында Яшел Үзән шәһәре һәм районының 50 сәләтле укучысы музыка театрының колонналы залында башлык Александр Тыгин белән очрашты. Мондый бәхет республика, бөтенроссия буенча фән олимпиадаларында, иҗади бәйгеләрдә, билгеле спорт ярышларында җиңү яулаган, иҗтимагый тормышта актив катнашкан балаларга елмайды. Башкаларга үрнәк булып торган укучыларның әти-әниләре дә чакырулы иде.
    156
    0
    4
  • 22 января 2018 в 11:41
    Фаҗига артыннан фаҗига: биш бала ятим Гаиләдә бу икенче фаҗига – бер ел элек әтиләре ДТПда һәлак була.
    145
    0
    0
  • 20 января 2018 в 18:40
    «Бакырчымда таңнар ата» Әй, Бакырчым, минем туган җирем, Тирә-якта сиңа тиңнәр юк! Туган авылының чын патриоты, аның әле бик күп гасырлар яшәвен бар булганы белән теләп, киләчәге, язмышы өчен ихлас борчылучы шәхес, бакырчылы Рәйханә Зәйнуллинаның «Бакырчымда таңнар ата» дип тирән мәгънә салынган исем астында 287 битле китабы яңа гына табадан төшеп, дөнья күрде.
    132
    0
    1
  • 20 января 2018 в 15:26
    Күңелемдәгесен әйтәм Идел катса да, шатлык китермәде. Авылга барыбер юл кыскармады. Боз кичүе - бер якка 170 сум. Артык кыйммәт. Әйләнгечтән кайтырга туры киләчәк.
    123
    0
    2
  • 20 января 2018 в 09:52
    Урамда – кыш... Чана, чаңгы шуар чак Спорт белән шөгыльләнү бүген, чынлап та, модада. Элек тә чаңгыда, тимераякта шуа, хоккей уйный идек инде, диярсез. Шулайдыр да, тик бүген авылларда, берсеннән-берсе күреп, сәламәт яшәү рәвеше алып барырга омтылучыларның көннән-көн артуы үзенә бер күңелле. Авылны һич кенә дә кышкы йокыга талган дип әйтеп булмый, җәмәгать. Киресенчә, кичен салада икенче тормыш башлана гына әле.
    112
    0
    0
  • 21 января 2018 в 17:40
    Тоташ моңнан гына тора Яшел Үзәнне җырчылар ярата, бер-бер артлы килеп кенә торалар. Берсенең дә хәтерен калдырмый райондашлар – тамашаларга ябырылып килә. Әле бер концертны да калдырмаучы тамашачыларны да беләм мин.
    107
    0
    0
  • 21 января 2018 в 19:59
    Бүләкләр уйнатылды, йә, җиңүчеләр кем? Подписка бәясе артуга карамастан, быел да безнең белән яңа елга аяк баскан укучыларыбыз арасында бүләкләр уйнаттык. Бу – матур традицияләребезнең берсе. Без инде гади генә район газетасы редакциясе буларак, сезне әллә нинди зур, кыйммәтле призлар белән кызыктыра алмыйбыз. Шулай да, энә дә бүләк, дөя дә диләрме әле, эш аның кыйммәтендә түгел. Шөкер, мул тормышта яшибез, барысы да бар һәм берәүне дә берни белән дә кызыктырып булмый бүгенге көндә. Ә көтмәгәндә бүләк отып кую үзе бер күңелле һәм рәхәт бит ул.
    87
    0
    0
  • 20 января 2018 в 08:40
    Дмитрий Рогозин: «Без сезнең эштән канәгать» А.М.Горький исемендәге Яшел Үзән заводында 22160 проектындагы патруль корабле сериясендә алтынчы корабльгә нигез салу тантанасы булды.
    85
    0
    0