Яшел Үзән

Чүп – чүп проблема түгел

Хәзер рәхәт, берәр тема кызыксындырса, интернетны ачып, «казын», рәхәтләнеп өйрән. Мин дә чүп түгү темасы буенча берничә язманы укып чыктым. Хәзерге каты көнкүреш калдыкларының кеше сәламәтлегенә никадәр зыянлы булуы турында укыгач, чәчләр үрә торды. Юкка гына Мәскәү, Казан кебек эре шәһәрләрдә яшәүче аңлы кешеләр, барысын да ташлап, гаиләләре белән кеше...


Хәзер рәхәт, берәр тема кызыксындырса, интернетны ачып, «казын», рәхәтләнеп өйрән. Мин дә чүп түгү темасы буенча берничә язманы укып чыктым. Хәзерге каты көнкүреш калдыкларының кеше сәламәтлегенә никадәр зыянлы булуы турында укыгач, чәчләр үрә торды. Юкка гына Мәскәү, Казан кебек эре шәһәрләрдә яшәүче аңлы кешеләр, барысын да ташлап, гаиләләре белән кеше аягы сирәк баса торган тыныч урыннарга китеп урнашмый икән. Барлык яктан да чиста экологик тормыш итә алар. Сәламәтлек, күңел тынычлыгы барысыннан да кадерлерәк шул, аны бернинди акчага да сатып алып, алмаштырып булмый.

Ә безнең авыллар тиздән, якын киләчәктә, чүп базына әйләнәчәк. Һәм без моны белеп, тыныч кына күзәтеп торабыз: акча юк бит! Ә торак пунктлардан каты көнкүреш калдыкларын түгү эше белән «Җирле үзидарәләрне оештыруның гомуми принциплары турында» 131нче федераль законга ярашлы рәвештә, җирле үзидарәләр шөгыльләнергә тиеш. Район башкарма комитетының бер тармагына караган «Экоресурс» ширкәте җыелган көнкүреш калдыклары өчен генә җавап бирә: аларны Әйшә янындагы полигонга урнаштыра, шул полигонны, булдыра алганча, санитар таләпләргә туры китерергә тырышып, тота.
Шәһәрдә каты көнкүреш калдыкларын түгү эше җайга салынган. «Төзекләндерү үзәге», «Мега плюс», «Экосервис», «Экоресурс», «Комэнерго», «Ланшафтстрой» кебек ширкәтләр шәһәрдә һәм совхоз зонасында, чүптән бизнес ясарга омтылып, эшли. Совхоз зонасындагы зур авыллардан чүп чыгарыла, дип ышандыра җитәкчеләр. Ә колхоз зонасы авылларына нишләргә соң?
Районның Идел аръягы зонасында санитар таләпләргә туры килә торган полигон юк. Дөрес, Норлатта җыелучы чүп шушы тирәдә урнашкан полигонга түгелә, әмма аның да, «Экоресурс» ширкәте директоры Наил Гарәфетдин улы Фәхретдинов белдергәнчә, лицензиясе юк. Дөрес, 2012 елдан әйләнә-тирә мохиткә негатив тәэсир иткән өчен түләнә торган (ә аны барлык предприятие-учреждениеләр, оешмалар түли) салымның күпчелек өлеше җирле бюджетларда кала. Әмма бүгенге көндә, чын полигон 50-100 млн сум торган заманда, ниндидер 10 млн сум җыелган салым проблеманы хәл итмәячәк. Димәк, Идел аръягы авылларындагы чүпне хәзер эшләп килүче полигонга ташу мәсьәләсен күтәрергә кирәк. Монда инде дәүләт ярдәменә исәп тотмыйча булмый. Безнең очракта - район хакимиятенә.
«Экоресурс» директоры сүзләренә караганда, колхоз зонасы авылларыннан чүп чыгару эшен ике чүп ташучы «КамАЗ» ярдәмендә оештырып була-булуын. Бу ширкәт белгечләре хәтта кирәкле исәпләүләр ясап, икътисадый анализ да үткәргән. Моның өчен техника, авыллар саен контейнерлар куелуы, ул контейнер куелган урамнарның асфальтланган булуы зарур. Ә мөһиме - авыл кешесенең проблеманы аңлавы кирәк. Бу инде акча дигән сүз.
Ә менә акчага килгәндә, белгечләр аны яхшы саный. 2800 кеше яши торган Идел аръягындагы бер авыл халкы җәмгысы аена 56-60 мең сум түләсә, икътисадчылар шул авылдан чүп чыгаруның чыгымнарын 150 мең сум тирәсе дип исәпли. Менә гади арифметика, ә зыянга беркемнең дә эшлисе килми. Шуңа күрә чүп чыгаруны бизнес итәргә теләүчеләр бөтенләй юк. Норлатлылар да зыянга эшли. Дөрес, Норлат бүгенге көндә иң чиста авылларның берсе. Әле аның да Әҗәл, Күгәй ягыннан килүче юлларда чүпне ташлап китү очраклары бар. Әмма кулыннан тотмагач, исемнәрен атау кыен.
Тагын шул электрон мәгълүмат чараларына кире әйләнеп кайтсак, анда һәр оешма, үзенең эшен күрсәтергә теләптер инде, башкарган хезмәтләре турында мәгълүмат урнаштыра. Безнең тема язмаларына килсәк, закон сагында торучылар аеруча тырыша. Анда һәр шәһәр, һәр район прокуратурасы бу мәсьәләне тикшерә. Ут күршеләребез - Чувашиянең бер районында закон сагында торучылар 16 авыл җирлегендә санкцияләнмәгән чүплек тапкан, аларны бетерү турында кисәткән, шуларның 15ен суд аша чүп җыю эшен оештырырга мәҗбүр иткән. Ә безнең төбәктә мондый эшләр илгә-көнгә чыгарылмый.
Ә хәзергә «Күңелемдәгесен әйтәм»гә язган укучы сыман, авылга туганнарыбыз янына кайткач, ертык галошларга кадәр капчыкка төяп китеп, күпкатлы йортыбыз янына урнаштырылган һәм һәркөн чистартылган контейнерга төяп куябыз. Дөрес эшләмәвебезне дә беләбез, оят, әмма нишләргә соң?

Гүзәл Минһаҗева

Нравится
Поделиться:
Реклама
Комментарии (0)
  • 20 января 2018 в 18:40
    «Бакырчымда таңнар ата» Әй, Бакырчым, минем туган җирем, Тирә-якта сиңа тиңнәр юк! Туган авылының чын патриоты, аның әле бик күп гасырлар яшәвен бар булганы белән теләп, киләчәге, язмышы өчен ихлас борчылучы шәхес, бакырчылы Рәйханә Зәйнуллинаның «Бакырчымда таңнар ата» дип тирән мәгънә салынган исем астында 287 битле китабы яңа гына табадан төшеп, дөнья күрде.
    15
    0
    0
  • 20 января 2018 в 16:59
    Рамил Әсхәдуллин: «Әти безнең белән аралашмыйча яшәсә, трагедия булыр иде» Рамил Әсхәдуллин күпләргә Гамил Әсхәдуллинның улы һәм «Мунча ташы» театрында җырлап йөрүче егет буларак таныш. Җырлаудан кала, аранжировка, көйләр язу белән дә шөгыльләнә ул. Мәктәптә укыганда егетнең каратэ белән шөгыльләнәсе килсә, Гамил абый аны оста баянчы итеп күрергә тели.
    15
    0
    0
  • 20 января 2018 в 15:26
    Күңелемдәгесен әйтәм Идел катса да, шатлык китермәде. Авылга барыбер юл кыскармады. Боз кичүе - бер якка 170 сум. Артык кыйммәт. Әйләнгечтән кайтырга туры киләчәк.
    28
    0
    0
  • 20 января 2018 в 14:05
    Аерылышкач та хатынның баласына алимент түләргәме? – Бер хатынга өйләнеп аның баласын уллыкка алырга телим. Аерылыша калсак аның алимент таләп итмәячәге турында өйләнешү килешүендә (брачный контракт) язып буламы? Баласын да, үзен дә минем торакта теркәгән очракта, шулай ук аерылыша-нитә калсак, проблемалар булмасмы икән?
    13
    0
    0
  • 20 января 2018 в 12:50
    «Яшел Үзән» остаханәсе Кыш – кошларга аеруча авыр ел фасылы. Чөнки нәкъ менә бу вакытта аларга азык табуы авырая. Һәм кошлар безнең ярдәмгә мохтаҗ. Моның өчен әйдәгез җимлекләр ясыйк. Ә аны ясау ысуллары бихисап. Без сезгә иң гадиен тәкъдим итәбез.
    23
    0
    0
  • 20 января 2018 в 11:12
    Сайлауларга бар да әзер 2018 ел сайлауларының кайчан буласы инде һәркемгә мәгълүм – бу 18 март. Шулай ук, 6 елга президентлыкка кемнәрнең кандидат булып торуларын да һәркемнең беләсе килде. 12 гыйнвар төнендә бусы да ачыкланды. Исән-имин, билгеләнгән датаны җиткереп, күңелебезгә хуш килгән ил башлыгын гына сайлыйсы калды.
    29
    0
    0
  • 20 января 2018 в 09:52
    Урамда – кыш... Чана, чаңгы шуар чак Спорт белән шөгыльләнү бүген, чынлап та, модада. Элек тә чаңгыда, тимераякта шуа, хоккей уйный идек инде, диярсез. Шулайдыр да, тик бүген авылларда, берсеннән-берсе күреп, сәламәт яшәү рәвеше алып барырга омтылучыларның көннән-көн артуы үзенә бер күңелле. Авылны һич кенә дә кышкы йокыга талган дип әйтеп булмый, җәмәгать. Киресенчә, кичен салада икенче тормыш башлана гына әле.
    34
    0
    0
  • 20 января 2018 в 08:40
    Дмитрий Рогозин: «Без сезнең эштән канәгать» А.М.Горький исемендәге Яшел Үзән заводында 22160 проектындагы патруль корабле сериясендә алтынчы корабльгә нигез салу тантанасы булды.
    20
    0
    0
  • 19 января 2018 в 19:47
    Яшел Үзәндә татар телен өйрәнергә теләүчеләр шактый җыелган Яшел Үзәндә мәчетләр оештырган татар теле курсларында тел һәм дини, милли, кыйммәтләр турында сөлиячәкбез, - ди Яшел Үзән имам-мөхтәстибе.
    59
    0
    0
  • 19 января 2018 в 16:27
    Татарстанда -25 градуска кадәр суыта Урыны белән бераз кар явачак.
    50
    0
    0
  • 19 января 2018 в 15:32
    Ялганга ышанмагыз! Татарстан Республикасында пенсионерларга Пенсия фондының биш мең сум күләмендә акча түләү белән бәйле мошенниклык очраклары күзәтелгән. Әмма бу хәбәр дөреслеккә туры килми, быел андый өстәмә түләү көтелми.
    61
    0
    0
  • 19 января 2018 в 14:22
    Иң кайнар яңалыклар Олы Яке мәктәбе укучылары бу көннәрдә тырышып җимлекләр ясый. Алардан мәктәптә күргәзмә оештырылачак. Аннан төрле номинациядә җиңүчеләр ачыкланачак. Җимлекләрне өйләренә алып кайтып элгәннән соң, укучылар күзәтүләрен проект эшендә тәкъдим итәчәк.
    86
    0
    0
  • 19 января 2018 в 13:25
    Яшел Үзәндә хач мануга әзерлек Районыбыз күпмилләтле һәм бездә төрле дингә табынучылар үзара дус, тату яши, шөкер. Бер-беребезнең йолаларына, гореф-гадәтләренә хөрмәт белән карыйбыз.
    48
    0
    1
Реклама
  • 23 октября 2017 в 14:24
    Защити себя!
  • Бакырчыда Мәүлид бәйрәме
  • Яшел Үзән пассажир автотранспорт предприятиясендә ничек бәйрәм иттеләр?
  • Авыр атлетлар кабат Яшел Үзәндә
  • Бакырчыда каз өмәсе
  • Яшел Үзән полициясе бәйрәм итте (ФОТОРЕПОРТАЖ)
  • Газовикларның риск зонасына васильеволылар да эләгә
  • Безнең кораблар Гарәп диңгезен иңли башлады
  • Маякта йозлэгэн казый жыелды. Нэрсэ булган???
  • МЕТЕОРда балалар өчен оештырылган ярыш
  • Юныс Сафиуллин белән очрашу кичәсе
  • 19 января 2018 в 10:17
    Яшел Үзән районыннан чыккан батырларны ил белергә тиеш
    Уважаемые читатели! Скоро наша страна будет отмечать 73-летие Великой Победы над фашистской Германией. На протянувшихся от Северного Ледовитого океана до Черного моря фронтах Великой Отечественной войны наши земляки из дер. Паново проявляли мужество и отвагу. Благодаря рассекреченным в 21 веке архивным документам можно написать о каждом солдате и офицере, участвовавшим в ВОВ. Сегодня сообщаем о героях, чьи подвиги стали нам известны. Они были призваны различными городскими и районными военкоматами Советского Союза, в том числе Нурлатским и Зеленодольским военкоматами ТАССР.
    83
    0
    0
  • 1 ноября 2017 в 10:53
    БЕЗ СЕЗНЕ КӨТӘБЕЗ! Белдерүләрегезне 5-67-02 телефоны аша яки Гоголь ур, 23а йортына килеп калдыра аласыз.
  • 18 января 2018 в 14:42
    Дөрләп янган автобус эчендә 52 кеше һәлак булган (ВИДЕО) Фаҗига Казахстанда булган. 52 кеше тереләй янып үлгән, нибары 5 кеше генә чыгып котыла алган.
    212
    0
    0
  • 17 января 2018 в 13:18
    Билгеләнү 2018 елның 9 гыйнварында Яшел Үзән РУЭСы җитәкчесе итеп Шабалдашов Владимир Николаевич билгеләнде.
    196
    0
    0
  • 17 января 2018 в 15:20
    Бәхетле дә инде Бакырчы балалары! (Фото) Чынлап та, бәхетле. Кечкенә генә авылда яшәсәләр дә, шәһәрдәге яшьтәшләреннән бер генә ким җирләре дә юк.
    193
    0
    1
  • 17 января 2018 в 11:49
    Кар машиналарын тикшерәләр ТРның Дәүләт техник күзәтчелеге идарәсе башка күзәтчелек һәм хокук саклау органнары белән берлектә 2018 елның 15 гыйнварыннан 7 мартка кадәр республика территориясендә “Кар машинасы-2018” профилактик чарасын уздыра башлады.
    132
    0
    1
  • 18 января 2018 в 16:47
    Белдерү 26 гыйнварда 10 сәгатьтә "Родина" мәдәният сарае китапханәсе уку залында Яшел Үзән муниципаль районы авылларында һәм шәһәре мәктәләрендә "Илһам чишмәсе" иҗат берләшмәсендәге шигырьгә гашыйк укытучыларның - барысын да милли-мәдәни үзәкнең киңәйтелгән утырышына чакырабыз.  
    124
    0
    0
  • 18 января 2018 в 11:28
    Чүп яндыру заводы төзелә. Кайда икән? Татарстан Экология министрлыгы сайтында «АГК-2» компаниясе көнкүреш калдыкларын яндыручы заводның Яшел Үзән районында төзелергә мөмкин дип хәбәр ителә.
    119
    0
    0
  • 17 января 2018 в 08:32
    Россиядә иң кирәкле даруларның бәясе арзанайды Бу - әлеге категориягә кергән дару бәяләрен җайга салуда дәүләт сәясәте белән бәйле, дип искәрттеләр РФ Сәламәтлек саклау министрлыгында.
    110
    0
    0
  • 17 января 2018 в 16:41
    99
    0
    0