Яшел Үзән

АГРОНОМЫҢ БУЛМАСА, ДӘҮЛӘТ ЯРДӘМЕН КӨТМӘ

Җәй быел ашыга, игеннәр дә атна-ун көнгә алданрак өлгерер дип өметләнелә. Хуҗалыклар урып-җыюга керешкәнче, ТР Авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек министрлыгы Актаныш җирендә бөтен республика семинар-киңәшмәсе уздырды. Бу олы җыенда районыбызның авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек идарәсе белгечләре һәм авыл җирлеге башлыклары катнашты. Алдынгылар тәҗрибәсен өйрәнү кирәкле шәй,әлбәттә. Район делегациясе белән без...


Җәй быел ашыга, игеннәр дә атна-ун көнгә алданрак өлгерер дип өметләнелә. Хуҗалыклар урып-җыюга керешкәнче, ТР Авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек министрлыгы Актаныш җирендә бөтен республика семинар-киңәшмәсе уздырды. Бу олы җыенда районыбызның авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек идарәсе белгечләре һәм авыл җирлеге башлыклары катнашты.

Алдынгылар тәҗрибәсен өйрәнү кирәкле шәй,әлбәттә. Район делегациясе белән без дә бардык семинарга. Менә шулай җае чыкканда, бүтәннәрнең ничек эшләвен үз күзең белән күрү, һичшиксез, файдалы.
Актанышта өйрәнерлек әйберләр шактый икән. Игенчелек, терлекчелек тармакларында һәм фермер хуҗалыкларын оештыруда әйбәт нәтиҗәләр биргән зур эшләр алып барыла анда. Шуларның кайбер нәтиҗәләрен китерик. Әйтик: узган елда 1 гектардан 45 центнер ашлык җыеп алынган, савым сыерлар саны 14 %ка артып 8980 башка җиткән, сөт җитештерү 5% ка арткан, сыер ите җитештерү 4% ка арткан, йөз сыердан 70 бозау алынган һәм 68 фермер хуҗалыгы оешкан... Күргәнебезчә, район үсештә.
Әйтергә кирәк, башта Актаныш үзенең матурлыгы белән таң калдырды. Авыл җирлеге башлыклары көнләшеп карады дисәк тә, арттыру булмастыр, мөгаен. Урамнары гөлләр-чәчәкләр белән бизәлгән бу калага тартым бистә беркемне дә битараф калдырмый шул. Хәер, автобусыбыз Актаныш районына җитүгә үк юл буендагы чисталык һәм тәртип игътибарыбызны җәлеп иткән иде инде.
Башлап безне Әлем авылында Радиф Исламхуҗин хуҗалыгы белән таныштырдылар. Фермер үзенең хуҗалыгын күрсәтте һәм сорауларга җавап бирде. Күренеп тора, Исламхуҗин кыю тотынган бу эшкә. Аның 24 баш савым сыеры һәм 60 гектар җире бар. Үзенең гаиләсеннән тыш ике кеше дә эшли хуҗалыгында. Фермасы яңа. Төзелешкә 3 млн. 500 мең сум, җиһазлар алырга 960 мең сум тоткан. Чыгымнарның яртысы диярлек дәүләт ярдәме. Кредитка алган акчаны үз вакытында түләячәгенә шиге юк үзенең. Киләчәгенә шулай өмет белән караучы Исламхуҗинга уңышлар теләп без бүтән хуҗалыкларга юнәлдек. Безнең районнан аермалы буларак, биредә инвесторлар юк. Элекке колхозлар урынына оешкан яңа күмәк хуҗалыклар да, фермер хуҗалыклары да уңышлы эш алып баралар анда.
Семинар-киңәшмәдә шушы район җирендә тәҗрибәләр үткәрүче төрле фәнни институт белгечләренең эш нәтиҗәләре белән дә таныштык. Бусы да барыбызны да кызыксындырды. Мисалга, белгечләр Актаныш җирендә ашлыкларның «Башкортстан» һәм «Чиләбе» сортлары яхшы уңыш бирүен ачыклаганнар. Биредә шулай ук рапсны күп итеп чәчеп әйбәт кенә табыш алалар икән. Бер гектардан кергән чиста табыш 9 мең сумнан ким түгел, диде белгечләр. Фән әһелләре, шулай ук, химик ашламалар кертү белән дә мавыкмаска киңәш итә. Кыйммәтле ашлама урынына саламны турап җиргә кертү дә зур уңыш бирә, дип сөйләде алар. Чәчү җирен уңдырышлы итү өчен, шушы район җирендә үткәргән тәҗрибәләр 1 гектарга 3 тонна салам кертелүе иң яхшы нәтиҗә күрсәткән.
Билгеле, безне бәрәңгене корткыч бөҗәкләрдән саклау мәсьәләсе дә кызыксынырды. Бәрәңгене агулагач җирне чиста калдыру өчен биоинсектицид кулланырга кушалар белгечләр. Көчле агу белән мавыкмаска киңәш итте алар. Агу кулланган очракта бәрәңгегә 3 ай тияргә дә ярамый икән. Көчле агу белән эшкәрткәндә яңа бәрәңгедән авыз итеп булмый дигән сүз бу.
Соңгы елларда республика хуҗалыкларында белгечләр саны бермә-бер кимегән. Нәтиҗәдә үз белдеклелеге белән эш итүче хуҗалыкларның табышы бик нык кимегән. Институт хезмәткәрләре ясаган анализлар бик ачык күрсәтә моны: агрономы булган хуҗалыкта 1 гектар җир 35-45 мең сум табыш бирсә, аграном хезмәтеннән баш тарткан хуҗалыкта бу күрсәткеч нибары 3-4 мең сум гына икән. Шуны истә тотып, республика хөкүмәте хәзер карар чыгарган: 2013 елдан башлап аграномын «кыскарткан» хуҗалыкларга дәүләт ярдәме тәтемиячәк.
Гомумән, җирдә белеп эшләргә кирәк. Ә инде ташландык хәленә җиткерергә бигрәк тә ярамый. Әйтерсең, игътибарсыз калуына үпкәләгәндәй, җир үзебезгә үк зыян китерә башлый. Мәсәлән, ташландык җирне яулап алучы амброзия үсемлеге кеше сулаучы һаваны агулый. Киров өлкәсендәге кайбер авылларда яшәүчеләр, шуныдый һөҗүм нәтиҗәсендә, авыллары белән күченеп китәргә мәҗбүр булганнар. Тормышыбызның мондый ачы тәҗрибәсе дә шул семинарда әйтелде.
Актаныш районында үткәрелгән чарада зур итеп авыл хуҗалыгында кирәкле техника күргәзмәсе дә оештырылган иде. Районыбыз делегациясе аларны җентекләп өйрәнде. Һичшиксез, семинар-киңәшмәдә белгән яңалыклар бездә дә уңышлы кулланылыр, дигән өметле уй белән кайттык без аннан.

Ильяс САЛИХҖАН


Нравится
Поделиться:
Реклама
Комментарии (0)
  • 22 января 2018 в 19:57
    Татарстанда буран өч көн дәвам итәчәк Алдагы өч тәүлектә республика территориясендә урыны белән кар явачак, 23 гыйнвардан 24енә каршы төндә көчле буран көтелә.
    11
    0
    0
  • 22 января 2018 в 18:46
    “Яшел Үзән” бүләк өләшә Газетабызга 2018 елның беренче яртыеллыгына язылучылар арасында бүләкләр уйнатачакбыз дигән идек. Сүзебездә тордык. Җирәбә нәтиҗәсендә билгеләнгән җиңүчеләрнең исемлеген “Яшел Үзән”ебезнең узган җомга санында бастырып та чыгардык.
    18
    0
    0
  • 22 января 2018 в 17:22
    Яшел Үзәндә яшәүчеләрне һәм кибетләрне талаучы тотылды Видеокүзәтү камералары Яшел Үзән эчке эшләр бүлеге оперативникларына серияле талаучыны тоткарларга ярдәм итә.
    28
    0
    0
  • 22 января 2018 в 16:26
    Татарстан синоптиклары буран һәм көчле җил хакында кисәтә Буран вакытында күз күреме 1-2 чакрымга кадәр кими, дип кисәтә синоптиклар.
    42
    0
    0
  • 22 января 2018 в 15:36
    Бәйге тәмамлана Традиция буларак Яшел Үзән районы башлыгы һәм «Яшел Үзән» газетасы призына ел саен үткәрелә торган “Безнең йортта – Яңа ел” дип исемләнгән бәйге игълан иткән идек. Конкурс ахырына якынлаша.
    50
    0
    0
  • 22 января 2018 в 13:32
    Бүгенгә ТНВ каналы тапшырулары вакыты Күпсанлы укучыларыбыз соравы буенча
    49
    0
    0
  • 22 января 2018 в 13:10
    КЛАРА ФИЛИППОВА: "МИН КАРШЫ ТҮГЕЛ!" Мин, һич тә, каршы түгел.  Кисен татар кызы калфакны! Зурласыннар тарихыбызны, оныттырмыйк яшьләребезне!
    55
    0
    0
  • 22 января 2018 в 11:41
    Фаҗига артыннан фаҗига: биш бала ятим Гаиләдә бу икенче фаҗига – бер ел элек әтиләре ДТПда һәлак була.
    110
    0
    0
  • 22 января 2018 в 09:58
    2018 елда Татарстанда 681,4 миллион сумга 11 ресурс үзәге ремонтланачак Эш бирүчеләргә кирәкле кадрлар әзерләү өчен ресурс үзәкләрен капиталь ремонтлау программасына 2014-2017 елларда 2,7 миллиард сум акча тотылган.
    38
    0
    0
  • 22 января 2018 в 09:24
    Яшел Үзән предприятиесе «Россиянең иң яхшы 100 товары җиңүчесе» Казан ратушасында ТР Премьер-министры урынбасары Рөстәм Нигъмәтуллин катнашында “Россиянең иң яхшы 100 товары" программасының федераль этабы һәм “Татарстан Республикасының иң яхшы товарлары һәм хезмәтләре” республика конкурсы җиңүчеләрен бүләкләү тантанасы узды. 
    57
    0
    1
  • 22 января 2018 в 08:27
    Татарстанда көн дәвамында көчле кар һәм буран көтелә Көндезге һава температурасы -11 градус булачак.
    33
    0
    0
  • 21 января 2018 в 19:59
    Бүләкләр уйнатылды, йә, җиңүчеләр кем? Подписка бәясе артуга карамастан, быел да безнең белән яңа елга аяк баскан укучыларыбыз арасында бүләкләр уйнаттык. Бу – матур традицияләребезнең берсе. Без инде гади генә район газетасы редакциясе буларак, сезне әллә нинди зур, кыйммәтле призлар белән кызыктыра алмыйбыз. Шулай да, энә дә бүләк, дөя дә диләрме әле, эш аның кыйммәтендә түгел. Шөкер, мул тормышта яшибез, барысы да бар һәм берәүне дә берни белән дә кызыктырып булмый бүгенге көндә. Ә көтмәгәндә бүләк отып кую үзе бер күңелле һәм рәхәт бит ул.
    74
    0
    0
  • 21 января 2018 в 17:40
    Тоташ моңнан гына тора Яшел Үзәнне җырчылар ярата, бер-бер артлы килеп кенә торалар. Берсенең дә хәтерен калдырмый райондашлар – тамашаларга ябырылып килә. Әле бер концертны да калдырмаучы тамашачыларны да беләм мин.
    47
    0
    0
Реклама
  • 23 октября 2017 в 14:24
    Защити себя!
  • Бакырчыда Мәүлид бәйрәме
  • Яшел Үзән пассажир автотранспорт предприятиясендә ничек бәйрәм иттеләр?
  • Авыр атлетлар кабат Яшел Үзәндә
  • Бакырчыда каз өмәсе
  • Яшел Үзән полициясе бәйрәм итте (ФОТОРЕПОРТАЖ)
  • Газовикларның риск зонасына васильеволылар да эләгә
  • Безнең кораблар Гарәп диңгезен иңли башлады
  • Маякта йозлэгэн казый жыелды. Нэрсэ булган???
  • МЕТЕОРда балалар өчен оештырылган ярыш
  • Юныс Сафиуллин белән очрашу кичәсе
  • 1 ноября 2017 в 10:53
    БЕЗ СЕЗНЕ КӨТӘБЕЗ! Белдерүләрегезне 5-67-02 телефоны аша яки Гоголь ур, 23а йортына килеп калдыра аласыз.
  • 20 января 2018 в 20:27
    Мулла Иле егете бит ул! Узган елның декабрь ахырында Яшел Үзән шәһәре һәм районының 50 сәләтле укучысы музыка театрының колонналы залында башлык Александр Тыгин белән очрашты. Мондый бәхет республика, бөтенроссия буенча фән олимпиадаларында, иҗади бәйгеләрдә, билгеле спорт ярышларында җиңү яулаган, иҗтимагый тормышта актив катнашкан балаларга елмайды. Башкаларга үрнәк булып торган укучыларның әти-әниләре дә чакырулы иде.
    141
    0
    4
  • 19 января 2018 в 10:17
    Яшел Үзән районыннан чыккан батырларны ил белергә тиеш Уважаемые читатели! Скоро наша страна будет отмечать 73-летие Великой Победы над фашистской Германией. На протянувшихся от Северного Ледовитого океана до Черного моря фронтах Великой Отечественной войны наши земляки из дер. Паново проявляли мужество и отвагу. Благодаря рассекреченным в 21 веке архивным документам можно написать о каждом солдате и офицере, участвовавшим в ВОВ. Сегодня сообщаем о героях, чьи подвиги стали нам известны. Они были призваны различными городскими и районными военкоматами Советского Союза, в том числе Нурлатским и Зеленодольским военкоматами ТАССР.
    129
    0
    0
  • 19 января 2018 в 14:22
    Иң кайнар яңалыклар Олы Яке мәктәбе укучылары бу көннәрдә тырышып җимлекләр ясый. Алардан мәктәптә күргәзмә оештырылачак. Аннан төрле номинациядә җиңүчеләр ачыкланачак. Җимлекләрне өйләренә алып кайтып элгәннән соң, укучылар күзәтүләрен проект эшендә тәкъдим итәчәк.
    129
    0
    0
  • 20 января 2018 в 18:40
    «Бакырчымда таңнар ата» Әй, Бакырчым, минем туган җирем, Тирә-якта сиңа тиңнәр юк! Туган авылының чын патриоты, аның әле бик күп гасырлар яшәвен бар булганы белән теләп, киләчәге, язмышы өчен ихлас борчылучы шәхес, бакырчылы Рәйханә Зәйнуллинаның «Бакырчымда таңнар ата» дип тирән мәгънә салынган исем астында 287 битле китабы яңа гына табадан төшеп, дөнья күрде.
    121
    0
    1
  • 22 января 2018 в 11:41
    Фаҗига артыннан фаҗига: биш бала ятим Гаиләдә бу икенче фаҗига – бер ел элек әтиләре ДТПда һәлак була.
    110
    0
    0
  • 19 января 2018 в 12:10
    Редакциябез бүләкләрен кемнәр отты? Подписка бәясе артуга карамастан, быел да безнең белән яңа елга аяк баскан укучыларыбыз арасында бүләкләр уйнаттык. Бу – матур традицияләребезнең берсе.
    109
    0
    0
  • 20 января 2018 в 15:26
    Күңелемдәгесен әйтәм Идел катса да, шатлык китермәде. Авылга барыбер юл кыскармады. Боз кичүе - бер якка 170 сум. Артык кыйммәт. Әйләнгечтән кайтырга туры киләчәк.
    106
    0
    2
  • 20 января 2018 в 09:52
    Урамда – кыш... Чана, чаңгы шуар чак Спорт белән шөгыльләнү бүген, чынлап та, модада. Элек тә чаңгыда, тимераякта шуа, хоккей уйный идек инде, диярсез. Шулайдыр да, тик бүген авылларда, берсеннән-берсе күреп, сәламәт яшәү рәвеше алып барырга омтылучыларның көннән-көн артуы үзенә бер күңелле. Авылны һич кенә дә кышкы йокыга талган дип әйтеп булмый, җәмәгать. Киресенчә, кичен салада икенче тормыш башлана гына әле.
    101
    0
    0