Яшел Үзән

Әтиләре сугыштан әйләнеп кайтучылардан күпсенмәгез

Хәзер матбугатта сугыш чоры балалары турында күләмле язмалар басыла. Монда без дә бар әле: 1938, 1939, 1940 елда туган сугыш чоры балалары. Минем әтием һәм сугыштан исән-сау кайткан абыйлар дошманны җиңгәнче көрәштеләр һәм Җиңү яулап кайттылар. Алар ахыргача сугышмаган булсалар, без кем кулында яшәгән булыр идек икән? Сугыштан күбесе яраланып,...

Хәзер матбугатта сугыш чоры балалары турында күләмле язмалар басыла. Монда без дә бар әле: 1938, 1939, 1940 елда туган сугыш чоры балалары.
Минем әтием һәм сугыштан исән-сау кайткан абыйлар дошманны җиңгәнче көрәштеләр һәм Җиңү яулап кайттылар. Алар ахыргача сугышмаган булсалар, без кем кулында яшәгән булыр идек икән?
Сугыштан күбесе яраланып, гарипләнеп кайтты бит. Безнең авылда исән кайтучылардан иң өлкәне әтием иде. 1898 елгы. 1926 елгы Сәлим абый Минһаҗев, Нуретдин абый Гыйләҗев, Габдрахман абый Сәгъдиевләр вафат инде.
Сугышка барып кергәнче әтием Суслонгер лагерында була. Ул андагы авыр хәлләрне сөйли иде. Ашауның каты-токы булуын, тифтан күпме кеше кырылуын, 5-6 км ераклыктан, барак төзү өчен, бүрәнәләр ташуын. Тәмам хәлдән тайдырып, сугышка озатканнар, араларында үлүчеләр дә күп булган. Әнием Мулла Илендә яшәүче Хәтимә (Көләч) белән товарный поездларга утырып, әтиемә ашарга илткән. Хәтимә апаның кызлары Хәлимә, Сәлимә апалар исән-сау. Әнием: «Салкын товарный поездларда итек эчендәге аяк бармакларыбызга кадәр оешып ката иде», - дип сөйли иде.
Әтием сугышта ике тапкыр яралана. Берсендә дошман пулясы аяк битеннән кереп, табаныннан чыга. Ул яралануында күрше Күгәй авылыннан Камалетдин абзый яралы солдатларны атка утыртып, ут эченнән алып чыга. Бу Днепр елгасы тирәсендә була, хәтерем ялгышмаса. Икенчеседә, 1945 елда, танктан сикереп төшкәндә (ул танковый частьта хезмәт иткән, пулеметчик) яралана. Пуля калак сөягенә эләгә, (чак кына күкрәгенә тими, әтием борылып кала). 5-6 ай госпитальдә ята. Авылга август аенда, урак өстендә генә кайтты. Миңа анда 6 яшь иде инде.
Тагын шуны әйтәсем килә: 1944-1945 елда сугышка алынучылар да җәннәт бакчасында, алтын бишектә ятмаганнар. Кан коеп, Ватан өчен сугышканнар.
Әти белән әни 1983 елда 12 сум пенсия алалар иде. Хөкүмәтебездән бер тиен дә сорамадык, өстенлекләр булмады. Кайсы елларда 2 тиенлек открытка да алганнары булмады.
Әйтәсе килгәнем шул: 1941-1945 елда туганнар гына түгел, 1938-1940 елларда туганнар да хөрмәтләүгә бик лаек.
Гөлфирә Маннапова.
Зур Өтәк

Нравится
Поделиться:
Реклама
Комментарии (0)
Реклама
  • 23 октября 2017 в 14:24
    Защити себя!
  • Сез үз тормышыгыз белән канәгатьме?
    Проголосовало 54 человек
  • Авыр атлетлар кабат Яшел Үзәндә
  • Бакырчыда каз өмәсе
  • Яшел Үзән полициясе бәйрәм итте (ФОТОРЕПОРТАЖ)
  • Газовикларның риск зонасына васильеволылар да эләгә
  • Безнең кораблар Гарәп диңгезен иңли башлады
  • Маякта йозлэгэн казый жыелды. Нэрсэ булган???
  • МЕТЕОРда балалар өчен оештырылган ярыш
  • Юныс Сафиуллин белән очрашу кичәсе
  • 11 декабря 2017 в 14:29
    “Полукамушкалар” – милли мирасыбыз
    ТР Мәдәният министрлыгы боерыгы нигезендә Яшел Үзәндә “Француз акционерлык җәмгыяте”  заводының 1898 – 1900 елларда төзелгән торак йортлары  РФ халыкларының  мәдәни мирасы объектлары  реестрына кертелгән.
    45
    0
    0
  • 1 ноября 2017 в 10:53
    БЕЗ СЕЗНЕ КӨТӘБЕЗ! Белдерүләрегезне 5-67-02 телефоны аша яки Гоголь ур, 23а йортына килеп калдыра аласыз.
  • 9 декабря 2017 в 18:07
    Соңарган әманәт Авылыбызның үткәне турында истәлекләр туплаганда күп кенә материалны Рабига апа Дәминовадан яздырып алган идек. Ул сугыш елында һәм соңрак та авыл Советы рәисе булып эшләгәнгә, авылның яшәешен, сулышын белгән кеше. Мәктәптәге очрашуларда аның төгәл көне-сәгате белән хәтерләп әйткән, сөйләгәннәре күз алдымда.
    282
    1
    3
  • 9 декабря 2017 в 20:22
    Әйдәгез, тормышны сайлыйк! Хәрәкәттә – бәрәкәт, диләр. Бу, чынлап та, шулайдыр. Дәү әниемнең сеңлесе 105 яшендә дөнья куйды. Шул орчык кадәр, катырак җил чыкса, очып китәрдәй карчыкның тик торганын хәтерләмим. 100 яшенә кадәр үзен-үзе карап, мунчасын ягып, тавыклар асрап яшәде. Сиксәненче дистәне ваклаучы кызын гел «утырма, йөр, йөрмәгәнгә авырта синең ул аякларың» дип тиргәр иде.
    199
    0
    0
  • 9 декабря 2017 в 15:02
    Яшел Үзән шәһәрендә истәлекле вакыйга 16 ел элек нигез салына башлаган һәм бөтен шәһәр халкы, предприятиеләр ярдәме белән төзелеп сафка баскан һәм шәһәрнең архитектура үзәгенә әверелгән үзәк мәчет - Җәмигъ мәчете рәсми ачылды.
    177
    0
    2
  • 9 декабря 2017 в 12:32
    Яшел Үзән районында “Лексус” һәм йөк машинасы “маңгайга-маңгай” бәрелешкән Юл һәлакәте Яшел Үзән районында М7 федераль трассаның 746нчы чакрымында булган.
    172
    0
    0
  • 9 декабря 2017 в 11:17
    Салават Фәтхетдинов быелгы «Татар җыры»нда катнашу турында: «Минем башка анда чыгыш ясарга теләгем юк» Былтыр узган «Татар җыры» башкалардан аерылып торды: берьюлы ике «барс» алганнар булды, мәрхүмә Хәния Фәрхигә беренче «барс»ын кабат тапшырдылар һәм... тамашада Салават Фәтхетдинов чыгыш ясамады. Ул көнне эстрадабыз мэтры Мәскәүдә сольный концертын куйды. Әлбәттә, аның булмавы күпләрне шаккатырды.
    154
    0
    0
  • 11 декабря 2017 в 11:36
    Айдар Галимов кызы Айгизәнең җырлавына ник каршы? Айгизәнең инстаграмдагы аккаунтына язылучылар, аның киенүе, җырлавы Риананыкын хәтерләткәнен белә. Чит илдә болай киенү нормаль күренеш булса, татар-башкорт мохитендә моны аңламаучылар да бар.
    106
    0
    0
  • 10 декабря 2017 в 10:09
    Яшел Үзән сандугачы «Татар моңы» җиңүчесе Казанда «Пирамида» күңел ачу үзәгенең концертлар залында IX «Татар моңы» халыкара яшь башкаручылар телевизион конкурсының гала-концерты зур күтәренкелек белән узды. Татар моңын, татар җырын яратучылар белән зал шыгрым тулы иде.
    105
    0
    1
  • 10 декабря 2017 в 13:09
    Язылмыйча булдыра алмый, ничә яшьтә булса да Хөрмәтле «Яшел Үзән» редакциясе! Сезгә Вәсилә Шакирова исеменнән аның кызы яза.
    105
    0
    0