Яшел Үзән

Хәсрәт эчендә, уйда мин...

Хәсрәт-кайгыларны вакыт дәвалый, диләр. Бәлки, шулайдыр да. Кайбер очракларда көннәр, айлар, еллар үткән саен җәрәхәтләр ачыла гына бара икән. Күңелне төшенкелек баса, башка төрле уйлар килә. Фәйзерахман абыем 28 яшендә Бөек Ватан сугышына китеп, хәбәрсез югалды. Ул сугышка киткәндә 9 айлык малае калды. Ризван абыем исә, сугышта берничә тапкыр яраланып,...


Хәсрәт-кайгыларны вакыт дәвалый, диләр. Бәлки, шулайдыр да. Кайбер очракларда көннәр, айлар, еллар үткән саен җәрәхәтләр ачыла гына бара икән. Күңелне төшенкелек баса, башка төрле уйлар килә.

Фәйзерахман абыем 28 яшендә Бөек Ватан сугышына китеп, хәбәрсез югалды. Ул сугышка киткәндә 9 айлык малае калды.
Ризван абыем исә, сугышта берничә тапкыр яраланып, инвалид булып кайтты. Больницаларда күп ятты, санаторийларда да дәвалануына карамастан, 44 яшендә гүр иясе булды. Аны авыл зиратына җирләдек. Сугыш бик күп кешеләрне алып китте, безнекеләр генә үлмәде бит дип, Ходайдан сабырлык сорадык, сабыр итәргә тырыштык. Инде иң соңгысы - иң кечесе Касыйм үлгән хәбәрен алгач, әти-әни акылдан язар хәлгә җитте. Йөзләренә сары сукты, ашау-эчүдән калдылар.
Алар Касыймны, зур өметләр баглап, картаймыш көннәрендә таяныч, терәк булыр, дип үстерделәр бит. Аның бит әле чәчәк кебек чагы иде. 21 яшендә, яши дә башламаган...
Камчаткада, Тын океанда хәрби хезмәттә, 1950 елның декабрь аенда давылда, катерлары белән капланып, суга батып үлделәр.
Бу хәлләрдән соң 63 ел вакыт узып китсә дә, бергә үскән, җитәкләшеп йөргән чакларыбыз хәзер дә, кичә генә булган кебек, күз алдында. Безне, үсеп эшли башлагач та, игезәкләр кебек, дип әйтәләр иде.
Касыймны армиягә озатканда мин Казанда бер айлык пропагандистлар курсында укый идем. Татвоенкоматка көн саен бардым. Биш көн тордылар. Алтынчы көнне, мин барганда, аларны чыгарып җибәргәннәр иде. Тимер юл вокзалына ашыктым. Анда бер товар составы тора. Вагон ишеген азрак кына ачканнар, аннан яшь егетләр карап тора. Вагоннар буйлап «Касыйм! Касыйм!» - дип кычкырып чабам. Ишетте, вагоннан сикереп төште, сөйләштек. Ул да каушады, мин дә әйтәсе сүземне оныттым. Касыймны вагонда старший итеп куйганнар, ахры, егетләр төшеп менәргә сорый башлады. Касыйм берсен дә төшермәде. Аларны алып китә торган паровоз, озын итеп гудок бирде дә, акрын гына кузгалып китте, лап-лоп итеп чыгарган төтеннәрен болытларга әйләндереп, күздән дә югалды. «Касыйм, юлларың уң булсын, үзеңне Аллаһ хәвеф-хәтәрләрдән сакласын, яңадан исән-сау күрешергә язсын, хатларыңны ешрак яз!» - дип пышылдадым. Касыйм, әлбәттә, мине ишетмәде. Алар еракта иде инде.
Бөтен тәнем буйлап йөргән ярсуны баса алмыйча, озак басып тордым. Ахырдан яшем беткәнче тыныч кына, тавышсыз-тынсыз гына еладым. Тормышта беренче мәртәбә кеше йөрәгенең ни дәрәҗәдә авыртуын аңладым. Соңгы мәртәбә күрешүебез, саубуллашуыбыз булганын йөрәк сизендеме... Озатып кайту бик авыр булды. Менә безнең очрашу да, мәңгегә хушлашу да шунда тәмамланды. Үткән гомерләр, хатирәләр генә калды.
Хатирәләр, хатирәләр...
Касыйм бик тәртипле, акыллы бала булып үсте. Укыганда да гел «5»легә генә укыды. Әти-әнигә, башка кешеләргә карата да бик шәфкатьле булды. Солдатларга бирелә торган акчасын җыеп, берничә мәртәбә акча җибәрде. Әтине жәлләп (картайды, имеш), эшкә чыкмасын, укып бетергәч, тагын да күбрәк җибәрермен, дип яза иде.
Касыйм 12-13 яшендә сука сукалады, чәчү чәчте, иген урды, суктырды, урман эшләрендә эшләде. Армиягә китәргә повестка килде. Колхоз рәисе Шәйхетдин Сәйфетдинов «Тәтәм, бүген генә эшлә инде!» - дия-дия, авылдан чыгып китәсе көнгә кадәр иген суктырттырды. Китәсе көнне авыл егетләре белән, үзе уйнап, үзе җырлап, урамнарны әйләнде. Авылыбызның барлык кешеләре Касыймны кыр капкасына кадәр озата килде. Кәлимулла абый Фәхриевнең, халыктан бераз читкә китеп, азан әйтүе хәтердә калган...
Әти-әни күптән бакый дөньяга күчте. Китапларда көтелмәгән очрашулар язылган кебек, алар да һаман көтеп яшәде.
Миңа хәзер 86 яшь, Касыймга 83 яшь булыр иде. Тиздән күңелдәге борчулар мәңге тынар, барысы да үз урынына кайтыр...

Зөләйха Фәхретдинова.
Мулла Иле

Нравится
Поделиться:
Реклама
Комментарии (0)
  • 23 января 2018 в 19:17
    Җиңүчеләр арасында безнекеләр “А.М.Горький исемендәге Яшел Үзән заводы” АҖ 2017 елның “Россиянең иң яхшы 100 товары” программасының федераль этабы һәм “Татарстан республикасының иң яхшы товарлары һәм хезмәтләре” конкурсының төбәк этабында җиңде.
    10
    0
    0
  • 23 января 2018 в 15:50
    Депутат кабул итә 2018 елның 31 гыйнварында 13 сәгатьтә “Бердәм Россия” сәяси партиясенең Яшел Үзән районындагы җирле бүлегендә  Россия Федерациясе Дәүләт Думасы депутаты Ирек Зиннуров халыкны кабул итә.
    32
    0
    0
  • 23 января 2018 в 14:42
    Энә дә – бүләк Мулла Илендә яшәүче  Мансур Насыйбуллин озак еллар Тольяттида гомер итсә дә, район хәлләре белән кызыксынып тору өчен “Яшел Үзән”гә языла.
    47
    0
    1
  • 23 января 2018 в 13:40
    200 һәм 2000 сумлык купюраны кабул итмәгән өчен 50000 штраф түләтәчәкләр 200 һәм 2000 меңлек купюралар, сирәк булса да, халык арасына чыкты. Кайберәүләр, әлегә сирәк күренгән купюраларны интернет аша кыйбаткарак бәягә сатарга тырышалар. Ә кайбер сатучылар, киресенчә, яңа номиналлы акчаны кабул итәргә теләмиләр.
    45
    0
    0
  • 23 января 2018 в 12:06
    Гел хыянәт Яңа ел бәйрәмнәренең озын булуы берәүләрнең кунакка иркенләп йөрер­гә, берәүләргә эшсезлектән эш эзләп йөрү генә. Нигә кирәк шулкадәр ял көне?!
    71
    0
    1
  • 23 января 2018 в 10:42
    Гендиректор Техмаша Владимир Лепин посетил POZIS В рамках рабочего визита в Татарстан компанию POZIS (АО «ПОЗиС»), входящую в Госкорпорацию Ростех, посетила делегация топ-менеджмента концерна «Техмаш» во главе с генеральным директором Владимиром Лепиным. Это первое знакомство руководителя холдинга с зеленодольским заводом.
    40
    0
    0
  • 22 января 2018 в 19:57
    Татарстанда буран өч көн дәвам итәчәк Алдагы өч тәүлектә республика территориясендә урыны белән кар явачак, 23 гыйнвардан 24енә каршы төндә көчле буран көтелә.
    55
    0
    0
  • 22 января 2018 в 18:46
    “Яшел Үзән” бүләк өләшә Газетабызга 2018 елның беренче яртыеллыгына язылучылар арасында бүләкләр уйнатачакбыз дигән идек. Сүзебездә тордык. Җирәбә нәтиҗәсендә билгеләнгән җиңүчеләрнең исемлеген “Яшел Үзән”ебезнең узган җомга санында бастырып та чыгардык.
    87
    0
    0
  • 22 января 2018 в 17:22
    Яшел Үзәндә яшәүчеләрне һәм кибетләрне талаучы тотылды Видеокүзәтү камералары Яшел Үзән эчке эшләр бүлеге оперативникларына серияле талаучыны тоткарларга ярдәм итә.
    82
    0
    0
  • 22 января 2018 в 16:26
    Татарстан синоптиклары буран һәм көчле җил хакында кисәтә Буран вакытында күз күреме 1-2 чакрымга кадәр кими, дип кисәтә синоптиклар.
    65
    0
    0
  • 22 января 2018 в 15:36
    Бәйге тәмамлана Традиция буларак Яшел Үзән районы башлыгы һәм «Яшел Үзән» газетасы призына ел саен үткәрелә торган “Безнең йортта – Яңа ел” дип исемләнгән бәйге игълан иткән идек. Конкурс ахырына якынлаша.
    81
    0
    1
  • 22 января 2018 в 14:40
    Илсөя Завилейская: “ Киләчәктә дә бергә булыйк, хөрмәтле укучыларыбыз!” “Яшел Үзән” бүләкләр өләшә башлады.Ни кызганыч, бүләкләрне лоторея уйнаткан кебек кенә уйнаттык шул, газетага язылучыларның барысына да бүләк алырлык хәлебез юк. Кызганыч, күпчелек шулай аңлаган булып чыкты.
    78
    0
    1
  • 22 января 2018 в 13:32
    Бүгенгә ТНВ каналы тапшырулары вакыты Күпсанлы укучыларыбыз соравы буенча
    70
    0
    0
Реклама
  • 23 октября 2017 в 14:24
    Защити себя!
  • Бакырчыда Мәүлид бәйрәме
  • Яшел Үзән пассажир автотранспорт предприятиясендә ничек бәйрәм иттеләр?
  • Авыр атлетлар кабат Яшел Үзәндә
  • Бакырчыда каз өмәсе
  • Яшел Үзән полициясе бәйрәм итте (ФОТОРЕПОРТАЖ)
  • Газовикларның риск зонасына васильеволылар да эләгә
  • Безнең кораблар Гарәп диңгезен иңли башлады
  • Маякта йозлэгэн казый жыелды. Нэрсэ булган???
  • МЕТЕОРда балалар өчен оештырылган ярыш
  • Юныс Сафиуллин белән очрашу кичәсе
  • 1 ноября 2017 в 10:53
    БЕЗ СЕЗНЕ КӨТӘБЕЗ! Белдерүләрегезне 5-67-02 телефоны аша яки Гоголь ур, 23а йортына килеп калдыра аласыз.
  • 20 января 2018 в 20:27
    Мулла Иле егете бит ул! Узган елның декабрь ахырында Яшел Үзән шәһәре һәм районының 50 сәләтле укучысы музыка театрының колонналы залында башлык Александр Тыгин белән очрашты. Мондый бәхет республика, бөтенроссия буенча фән олимпиадаларында, иҗади бәйгеләрдә, билгеле спорт ярышларында җиңү яулаган, иҗтимагый тормышта актив катнашкан балаларга елмайды. Башкаларга үрнәк булып торган укучыларның әти-әниләре дә чакырулы иде.
    157
    0
    4
  • 22 января 2018 в 11:41
    Фаҗига артыннан фаҗига: биш бала ятим Гаиләдә бу икенче фаҗига – бер ел элек әтиләре ДТПда һәлак була.
    153
    0
    0
  • 20 января 2018 в 18:40
    «Бакырчымда таңнар ата» Әй, Бакырчым, минем туган җирем, Тирә-якта сиңа тиңнәр юк! Туган авылының чын патриоты, аның әле бик күп гасырлар яшәвен бар булганы белән теләп, киләчәге, язмышы өчен ихлас борчылучы шәхес, бакырчылы Рәйханә Зәйнуллинаның «Бакырчымда таңнар ата» дип тирән мәгънә салынган исем астында 287 битле китабы яңа гына табадан төшеп, дөнья күрде.
    138
    0
    1
  • 20 января 2018 в 15:26
    Күңелемдәгесен әйтәм Идел катса да, шатлык китермәде. Авылга барыбер юл кыскармады. Боз кичүе - бер якка 170 сум. Артык кыйммәт. Әйләнгечтән кайтырга туры киләчәк.
    130
    0
    2
  • 21 января 2018 в 17:40
    Тоташ моңнан гына тора Яшел Үзәнне җырчылар ярата, бер-бер артлы килеп кенә торалар. Берсенең дә хәтерен калдырмый райондашлар – тамашаларга ябырылып килә. Әле бер концертны да калдырмаучы тамашачыларны да беләм мин.
    119
    0
    0
  • 20 января 2018 в 09:52
    Урамда – кыш... Чана, чаңгы шуар чак Спорт белән шөгыльләнү бүген, чынлап та, модада. Элек тә чаңгыда, тимераякта шуа, хоккей уйный идек инде, диярсез. Шулайдыр да, тик бүген авылларда, берсеннән-берсе күреп, сәламәт яшәү рәвеше алып барырга омтылучыларның көннән-көн артуы үзенә бер күңелле. Авылны һич кенә дә кышкы йокыга талган дип әйтеп булмый, җәмәгать. Киресенчә, кичен салада икенче тормыш башлана гына әле.
    116
    0
    0
  • 21 января 2018 в 19:59
    Бүләкләр уйнатылды, йә, җиңүчеләр кем? Подписка бәясе артуга карамастан, быел да безнең белән яңа елга аяк баскан укучыларыбыз арасында бүләкләр уйнаттык. Бу – матур традицияләребезнең берсе. Без инде гади генә район газетасы редакциясе буларак, сезне әллә нинди зур, кыйммәтле призлар белән кызыктыра алмыйбыз. Шулай да, энә дә бүләк, дөя дә диләрме әле, эш аның кыйммәтендә түгел. Шөкер, мул тормышта яшибез, барысы да бар һәм берәүне дә берни белән дә кызыктырып булмый бүгенге көндә. Ә көтмәгәндә бүләк отып кую үзе бер күңелле һәм рәхәт бит ул.
    91
    0
    0
  • 20 января 2018 в 08:40
    Дмитрий Рогозин: «Без сезнең эштән канәгать» А.М.Горький исемендәге Яшел Үзән заводында 22160 проектындагы патруль корабле сериясендә алтынчы корабльгә нигез салу тантанасы булды.
    89
    0
    0