Яшел Үзән

Геройларның санын беләбезме?

2007 елның 9 декабреннән башлап илебездә Россия геройлары көне билгеләп үтелә башлады. Бу көнне илебез тарихында зур каһарманлык күрсәткән кешеләрне хөрмәтләп искә алабыз. Алар авыр сугыш чорында, тыныч тормышта фронтларда, тылда үзләрен аямыйча хезмәт куйдылар, хәтта кайберләре Ватан хакына үз-үзләрен корбан иттеләр. Алар турында меңләгән мәкаләләр язылган, йөзләгән китаплар нәшер...

2007 елның 9 декабреннән башлап илебездә Россия геройлары көне билгеләп үтелә башлады. Бу көнне илебез тарихында зур каһарманлык күрсәткән кешеләрне хөрмәтләп искә алабыз.
Алар авыр сугыш чорында, тыныч тормышта фронтларда, тылда үзләрен аямыйча хезмәт куйдылар, хәтта кайберләре Ватан хакына үз-үзләрен корбан иттеләр. Алар турында меңләгән мәкаләләр язылган, йөзләгән китаплар нәшер ителгән. Сүзем Советлар Союзы Геройлары, Социалистик Хезмәт Геройлары, Россия Геройлары турында бара. Шул ук вакытта Дан һәм Хезмәт даны орденнарының тулы кавалерлары турында да онытмыйбыз. Чөнки батырлар даны ил телендә, халык күңелендә, халык хәтерендә яши.
Якташ геройларның батырлыгын, төгәл санын беләбезме соң без?
2013 елның 28 октябрендә Татарстан республикасы Министрлар Кабинетында 1941-1945 еллардагы Бөек Ватан сугышының 70 еллыгын лаеклы каршылау буенча оештыру комитетының утырышы булган иде. Анда Президентыбыз Рөстәм Миңнеханов болай диде: «Бүген күпләр сугышта катнашкан геройларның исемнәрен белмиләр. Бу дөрес түгел. Үзебезнең тарихыбызны белмәсәк, илебез, Ватаныбыз белән горурлана алмыйбыз, ә бит ветераннар киләчәк буыннар өчен зур батырлык үрнәкләре күрсәттеләр».
Яшь буынны патриотик рухта тәрбия­ләүдә якташларыбызның батырлык үрнәкләре, аларның кылган гамәлләре бүген аеруча әһәмияткә ия.
Президентыбыз үткәргән утырышта Җиңүнең 70 еллыгын лаеклы каршылау буенча төрле тәкъдимнәр булды. Шуларның берсе - Казанның Җиңү паркында геройлар санынча 378 агач утырту планлаштырылды, чөнки Мәңгелек ут янындагы мәрмәр плитәләргә 378 герой-якташларыбыз хөрмәтенә исемнәре язылган.
Ә кемнәр соң алар якташлар? Аларның саны күпме? Кайсылары Татарстанда, кайсылары башка регионнарда туып үскән, әмма республикабызда яшәгән. Язмышлары Татарстан белән бәйләнгән.
Татар энциклопедиясендә дә бу сорауга төгәл җавап юк. Анда «Татарстанда яшәүчеләрдән 187 кеше Советлар Союзы Герое исемен йөртә, шуларның 63е - татар диелә. Социалистик Хезмәт геройлары исемендә 201 кеше санала, шуларның 93е татарлар» диелә анда.
378 саны Татарстан Фәннәр академиясе тарафыннан 2000 елда нәшер ителгән «Геройлар Китабы»ннан алынган. Әйе, анда 378 герой турында мәгълүмат бирелгән, язмышлар күрсәтелгән. Шуларның 186сы - Татарстанда, 81е чит регионнарда туып-үскән, әмма республикабызда яшәгән һәм эшләгән. 111 герой-сугышчы татар милләтеннән, Россиянең төрле регионнарыннан. Аларны якташлар дип атап буламы? Ни өчен «Геройлар китабы»на Казанда туып үскән, башкалабыздагы хәрби училищены тәмамлап, герой исемен алган 25 кеше турында мәгълүмат бар, ә хәрби училищеларны тәмамлаган 28 батыр кертелмәгән. Исемлеккә кертелмәгән 28 Советлар Союзы Герое арасында Воронеж, Мәскәү, Запорожье, һ.б. регионнардан килеп, Казанда хәрби училищеларны тәмамлаган, полк һәм дивизия командирлары, летчик-инструкторлар, танк взводы командирлары булган хәрбиләр безнең якташлар түгелмени? 28 Советлар союзы Геройлары турындагы материалларны Казан Кремлендә урнашкан Бөек Ватан сугышы мемориал-музее мөдире Михаил Черепанов ачыклады.
2012 елда тарих фәннәре докторы, профессор А.Иванов «Россия Федерациясе Геройлары» исемле китап бастырып чыгарды. Бу китапта 52 геройның исеме телгә алына, тормыш юлы сурәтләнә. Аларның 11е Татарстанда туып үскән, 19ы башка регионнардан килеп Казанда яшәгән һәм эшләгән, 22 сугышчы - татарлар.
Озын сүзнең кыскасы: Геройлар китабын тулыландырып, яңадан нәшер итәргә кирәк. Ә Җиңү паркында 378 түгел, 682 агач утырту кирәктер, минемчә. (Геройлар санынча).
Чөнки Дан һәм Хезмәт даны орденнарының тулы кавалерлары (өч дәрәҗә) батырлыгы Советлар Союзы Геройларына тиңләшә.
Әхәт Садриев,
тарихчы-эзтабар

Нравится
Поделиться:
Реклама
Комментарии (0)
  • 20 мая 2018 - 15:00
    Рөстәм һәм Ләйлә Галиевлар: «Кызлар бездән көлә» Татар эстрадасының тагын бер җырлы гаиләсе, ТМТВ премиясе лауреатлары – Рөстәм һәм Ләйлә Галиевлар зур кызлары Риананың чыгарылыш кичәсенә әзерләнә икән. Юк, шундый зур кызлары бар микән дип аптырамагыз!
    54
    0
    0
  • 20 мая 2018 - 13:14
    Виктор Колотов – футбол йолдызы Якташыбыз футболчы Виктор Колотов спорт карьерасын Юдинода һәм Яшел Үзәндә башлый һәм чын футбол йолдызына әйләнә.
    24
    0
    0
  • 20 мая 2018 - 11:59
    Банк исәп-хисапларыннан урлаулар өчен җәза көчәйтелгән Заман алга барган һәм электрон исәп-хисаплар, банк карталары киң кулланылышка кергән саен, шуларга бәйле хокук бозулар да була. Мошенниклык очраклары да арта.
    25
    0
    0
  • 20 мая 2018 - 10:48
    Күңелемдәгесен әйтәм Олы Ачасырның Татарстан урамында чүп контейнерларын көздән бирле түкмиләр, чүпкә батабыз, зинһар ярдәм итегез!
    67
    0
    0
  • 20 мая 2018 - 09:03
    Шәхси хуҗалыклар үзе өчен мал чалганда ветеринария белешмәсе кирәкми Терлекләр җирлектә махсус булдырылган урыннарда гына суелырга тиеш.
    40
    0
    0
  • 20 мая 2018 - 07:59
    Рәсемнәрдә – милли бизәкләр Яшел Үзән мөселман дөньясы киләчәк буынны тәрбияләү буенча үзеннән зур өлеш кертә. Менә апрель аенда гына шәһәр мәдрәсәсендә Коръән уку бәйгесе булып узса, хәзер район мөхтәсибәте балалар арасында «Милли бизәкләр» рәсем бәйгесе оештырды.
    43
    0
    0
  • 19 мая 2018 - 18:36
    Ачыктан-ачык: Илназ Гариповка әти булырга тәкъдим ясаганнар Популяр җырчы Илназ Гарипов белән соңгы арада әллә нинди хәлләр булып тора. Төрмәдә дә утырып чыкты, концертына памперслар да алып килделәр.
    78
    0
    0
  • 19 мая 2018 - 17:21
    «Хәзер ботымны кисеп бирәм!» дигәч, әнине кочып еладык Миңа 10 яшь. Кояшлы матур җәйге көн. Бөтен кеше бәйрәмгә, Сабан туена әзерләнә. Без, балалар да, матур күлмәкләр, яулыкларны хәзерлибез. Кинәт коточкыч хәбәр – сугыш. Аяз көнне яшен суккандай булды. Аптырау, елау... Менә шуннан башланды мәхшәр.
    85
    0
    1
  • 19 мая 2018 - 15:05
    Рәхмәт хаты Бакырчы авылында туып, хәзерге вакытта шушы авылда яшәүче, кадерле туганым, укытучым Рәхимулла кызы Рәйханә апа Зәйнуллинаның яңа гына табадан төшкән «Мин көзләргә гашыйк» һәм «Бакырчымда таңнар ата» дигән китапларын укып чыктым.
    102
    0
    1
  • 19 мая 2018 - 13:59
    Күчмә Кубок кемнәр кулында? Бөтендөнья бию көне уңаеннан Норлат мәдәният йортында зур бию бәйрәме булды: 23 авыл Күчмә кубокны алу өчен көч сынашты.
    91
    0
    0
  • 19 мая 2018 - 12:44
    Татар Наратлысы яңа һәйкәлле булды Татар Наратлысы авылы халкы быелгы язны, илебез өчен мөһим булган Бөек Җиңү көнен аеруча дулкынланып, шатланып каршы алды.
    51
    0
    0
  • 19 мая 2018 - 10:59
    Җәннәт капкалары ачык, уразада булыйк! Без, ниһаять, мөбарәк һәм рәхмәтле Рамазан аена кердек. Быел Ураза табигатьнең бик матур чорына туры килүе белән үзенчәлекле булыр.
    52
    0
    0
  • 19 мая 2018 - 09:34
    БДИны Идел аръягы мәктәбе укучылары Яшел Үзәндә тапшыра Әле генә башланган иде, уку елы кабат ахырына якынлаша. Димәк, бердәм дәүләт имтиханнарын тапшырырга да күп калмады. Укучылар, укытучылар, әти-әниләр өчен бик дулкынландыргыч һәм җаваплы чор җитә.
    66
    0
    0
Реклама
  • 23 октября 2017 - 14:24
    Защити себя!
  • Тормышыгызда нәрсәләрне үзгәртер идегез?
    Проголосовало 37 человек
  • Яшел Үзән – Җиңү язы һәркем күңеленә яшәү дәрте, рухи көч өсти
  • Мин авылны сайлыйм!
  • «Ашыгырга ярамый, без бит балаларны йөртәбез!»
  • Яшел Үзәндә төрле милләт балалары татар телендә шигырьләр укыды
  • «Дуслар чабышы» Маяк спорт комплексында узды
  • Бакырчыда Мәүлид бәйрәме
  • Яшел Үзән пассажир автотранспорт предприятиясендә ничек бәйрәм иттеләр?
  • Авыр атлетлар кабат Яшел Үзәндә
  • Бакырчыда каз өмәсе
  • Яшел Үзән полициясе бәйрәм итте (ФОТОРЕПОРТАЖ)
  • 8 мая 2018 - 10:44
    Сатам Авылда йорт сатам.
  • 8 мая 2018 - 10:27
    Сатам ЖБИ-кольца, брусчатка заводского производства.
  • 20 марта 2018 - 15:31
    Игътибар! Түбән Урысбага авыл җирлегенә сәркатип кирәк.
  • 18 мая 2018 - 07:21
    "Иң яхшы ишегалды" җәйге фотоконкурс старт ала Үзегезнең өй яны тирәсеннән фотоларыгызны җибәрегез.
    190
    0
    1
  • 19 мая 2018 - 08:02
    ЧӘЧҮ БЫЕЛ АВЫР БАРА Аграр ел, уңыш җыеп алу белән көзен тәмамлана һәм кырларга беренче трактор керерлек булгач, язын кабат башлана.
    185
    0
    0
  • 19 мая 2018 - 15:05
    Рәхмәт хаты Бакырчы авылында туып, хәзерге вакытта шушы авылда яшәүче, кадерле туганым, укытучым Рәхимулла кызы Рәйханә апа Зәйнуллинаның яңа гына табадан төшкән «Мин көзләргә гашыйк» һәм «Бакырчымда таңнар ата» дигән китапларын укып чыктым.
    102
    0
    1
  • 19 мая 2018 - 13:59
    Күчмә Кубок кемнәр кулында? Бөтендөнья бию көне уңаеннан Норлат мәдәният йортында зур бию бәйрәме булды: 23 авыл Күчмә кубокны алу өчен көч сынашты.
    91
    0
    0
  • 19 мая 2018 - 17:21
    «Хәзер ботымны кисеп бирәм!» дигәч, әнине кочып еладык Миңа 10 яшь. Кояшлы матур җәйге көн. Бөтен кеше бәйрәмгә, Сабан туена әзерләнә. Без, балалар да, матур күлмәкләр, яулыкларны хәзерлибез. Кинәт коточкыч хәбәр – сугыш. Аяз көнне яшен суккандай булды. Аптырау, елау... Менә шуннан башланды мәхшәр.
    85
    0
    1
  • 18 мая 2018 - 09:57
    Кан басымын үлчәгәндә җибәрелә торган хаталар   Йөрәк-кан тамырлары авыруларыннан Җир йөзендә бик күп кеше үлә. Һәм кан басымын  даими контрольдә тоткан очракта, үлемне кисәтеп була, диләр табиблар. Әмма тонометр белән кан басымын исәпләгәндә кеше бик күп хата лар җибәрә. Әгәр дә кан басымын дөрес үлчәсәгез, табиблар сезгә бәлки дару  да билгеләмәс. Сезнең игътибарга  Америка  йөрәк ассоциациясенең  (American Heart Association) җиде киңәшен тәкъдим итәбез.
    81
    0
    0
  • 19 мая 2018 - 18:36
    Ачыктан-ачык: Илназ Гариповка әти булырга тәкъдим ясаганнар Популяр җырчы Илназ Гарипов белән соңгы арада әллә нинди хәлләр булып тора. Төрмәдә дә утырып чыкты, концертына памперслар да алып килделәр.
    78
    0
    0
  • 18 мая 2018 - 13:45
    Бер минут эчендә йоклап китү Тиз арада бик нык йокыга талып бул икән. Бу методны үзләштерсәгез, теләсә кайсы ситуациядә йокларга була. Истә калдыру өчен гади формула : ”4-7-8”.
    75
    0
    0
Ночной режим