Яшел Үзән

Галим иҗатына багышланды

Июнь ахырында Мәскәүдә күренекле татар тарихчы галиме, әдип һәм педагог Газиз Салих улы Гобәйдуллинның тууына 125 ел тулу уңаеннан «Газиз Гобәйдуллин һәм 1920-1930 елларда СССРда Көнчыгыш илләрнең формалашуы» дигән исем астында фәнни конференция булып узды. Анда Мәскәү, Самара, Түбән Новгород, Казан һәм Уфа шәһәрләрендәге югары уку йортларыннан һәм фәннәр академияләреннән...


Июнь ахырында Мәскәүдә күренекле татар тарихчы галиме, әдип һәм педагог Газиз Салих улы Гобәйдуллинның тууына 125 ел тулу уңаеннан «Газиз Гобәйдуллин һәм 1920-1930 елларда СССРда Көнчыгыш илләрнең формалашуы» дигән исем астында фәнни конференция булып узды. Анда Мәскәү, Самара, Түбән Новгород, Казан һәм Уфа шәһәрләрендәге югары уку йортларыннан һәм фәннәр академияләреннән байтак галим докладлар белән чыгыш ясады.

Россия Фәннәр академиясенең Көнчыгыш илләрнең тарихын һәм культурасын өйрәнү институты, Мәрҗани фонды, Мәскәү Ислам университеты, Россия Көнчыгыш телләр җәмгыяте һәм «История и современность» журналы үткәргән ошбу конференциядә галимнең Яшел Үзән шәһәрендә яшәүче туганнары һәм оныгы да катнашты.
Газиз Гобәйдуллин исеме безнең татар укучысына яхшы таныш. Казанда хәлле гаиләдә туып үскән, затлы тәрбия һәм нигезле белем алган, фән һәм әдәбият өлкәләрендә шәхси йөзен тапкан зур шәхес ул. «Газиз Гобәйдуллинның ХХ гасыр башы татар рухи мәдәнияте, конкрет алганда, милли әдәбияты һәм тарихи фикер дөньясында тоткан урыны да мөстәкыйль кыйммәткә ия, - дип язган аның турында тарих фәннәре докторы Миркасыйм Госманов. - Шул чор татар тарихчылары арасында аның кабатланмас үз урыны бар. Әгәр аңа кадәр иҗат иткән галимнәребезнең кайберләре зур тарихның берәр конкрет мәсьәләсен өйрәнүгә беренчеләрдән булып күбрәк өлеш керткән булсалар, Газиз Гобәйдуллин халкыбыз узганын киң планда гомум яктырту буенча бәхәссез казанышка ирешкән белем иясе иде. Мәсәлән, аның «Татар тарихы» исемле китабы, һичшиксез, шундыйлардан. Шул ук вакытта, кайбер конкрет тарихи темалар буенча да аның «үзенеке» генә булган, ягъни беренчеләрдән булып ул яктырткан өлкәләр дә бар. Боларның берсе сыйфатында мин иң элек татарлардагы социаль мөнәсәбәтләргә, сыйныфлар тарихын өйрәнүгә багышланган хезмәтләрен атар идем».
Исемнәре дөньяда мәгълүм галимнәр катнашкан һәм чыгыш ясаган әлеге конференциядә Газиз Гобәйдуллин иҗатының бүгенге көндә дә актуаль булуы ассызыкланды. Аерым алганда, Түбән Новгород шәһәренең Лингвистика университеты профессоры О.Н.Сенюткинаның доклады «Газиз Гобәйдуллин иҗат мирасының актуальлеге» дип атала иде. Россия Фәннәр академиясе профессоры, фәлсәфи фәннәр докторы Ю.Н.Хәлиуллин галим иҗатын интернет белән бәйләгән һәм аны «Интернет эпохасында Көнчыгышны өйрәнүнең классик юлы» дип атаган.
Фәнни конференциядә ясаган чыгышларның күпчелеге Газиз Гобәйдуллин хезмәтләрендә татарлар тарихына багышланган иде. Аерым алганда, бу темага Идел буе (Казан) федераль университетының тарих фәннәре кандидаты Д.Галиуллина, Мәскәүнең тюркология институты профессоры А.А.Глашев, ТР Фәннәр академиясенең Тарих институтыннан Измайловлар, Россия Фәннәр акдемиясенең Көнчыгыш илләрне өйрәнү институтыннан филология фәннәре докторы А.Сибгатуллина чыгыш ясады.
Россия Фәннәр академиясенең Көнчыгышны өйрәнү институтыннан тарих фәннәре кандидатлары һәм докторлары Васильевлар, И.Зайцев, Т.Котюкованың доклады «Газиз Гобәйдуллин - Евразиянең төрки телле халыкларының тарихчысы» дигән теманы сайлап алган.
Галим һәм язучы Газиз Гобәйдуллинның тууына 125 ел тулуга багышланган конференцияне үткәрүдә аның оныгы - Эдуард Сәлмән улы Кульпин-Гобәйдуллин активлык күрсәткән. Бабасының эшен дәвам итүче Эдуард Сәлмән улы Кульпин-Гобәйдуллин турында да берничә сүз әйтү урынлы булыр. Ул тарихчы, икътисад фәннәре кандидаты, фәлсәфи фәннәр докторы, Россия фәннәр академиясенең Социология институты һәм Көнчыгышны өйрәнү институтының баш гыйльми хезмәткәре, МФТИның тарих кафедрасы мөдире, кыскасы, бабасы кебек үк, халыкка хезмәт итүче мөхтәрәм зат.
Тагын шуны да әйтергә кирәк, галим һәм язучы Газиз Гобәйдуллинның иҗатын якыннан өйрәнергә теләүчеләр өчен шәһәр китапханәләрендә шактый китап бар.
Әлифел ТАРАЗОВА

Нравится
Поделиться:
Реклама
Комментарии (0)
  • 20 января 2018 в 18:40
    «Бакырчымда таңнар ата» Әй, Бакырчым, минем туган җирем, Тирә-якта сиңа тиңнәр юк! Туган авылының чын патриоты, аның әле бик күп гасырлар яшәвен бар булганы белән теләп, киләчәге, язмышы өчен ихлас борчылучы шәхес, бакырчылы Рәйханә Зәйнуллинаның «Бакырчымда таңнар ата» дип тирән мәгънә салынган исем астында 287 битле китабы яңа гына табадан төшеп, дөнья күрде.
    15
    0
    0
  • 20 января 2018 в 16:59
    Рамил Әсхәдуллин: «Әти безнең белән аралашмыйча яшәсә, трагедия булыр иде» Рамил Әсхәдуллин күпләргә Гамил Әсхәдуллинның улы һәм «Мунча ташы» театрында җырлап йөрүче егет буларак таныш. Җырлаудан кала, аранжировка, көйләр язу белән дә шөгыльләнә ул. Мәктәптә укыганда егетнең каратэ белән шөгыльләнәсе килсә, Гамил абый аны оста баянчы итеп күрергә тели.
    15
    0
    0
  • 20 января 2018 в 15:26
    Күңелемдәгесен әйтәм Идел катса да, шатлык китермәде. Авылга барыбер юл кыскармады. Боз кичүе - бер якка 170 сум. Артык кыйммәт. Әйләнгечтән кайтырга туры киләчәк.
    29
    0
    0
  • 20 января 2018 в 14:05
    Аерылышкач та хатынның баласына алимент түләргәме? – Бер хатынга өйләнеп аның баласын уллыкка алырга телим. Аерылыша калсак аның алимент таләп итмәячәге турында өйләнешү килешүендә (брачный контракт) язып буламы? Баласын да, үзен дә минем торакта теркәгән очракта, шулай ук аерылыша-нитә калсак, проблемалар булмасмы икән?
    14
    0
    0
  • 20 января 2018 в 12:50
    «Яшел Үзән» остаханәсе Кыш – кошларга аеруча авыр ел фасылы. Чөнки нәкъ менә бу вакытта аларга азык табуы авырая. Һәм кошлар безнең ярдәмгә мохтаҗ. Моның өчен әйдәгез җимлекләр ясыйк. Ә аны ясау ысуллары бихисап. Без сезгә иң гадиен тәкъдим итәбез.
    23
    0
    0
  • 20 января 2018 в 11:12
    Сайлауларга бар да әзер 2018 ел сайлауларының кайчан буласы инде һәркемгә мәгълүм – бу 18 март. Шулай ук, 6 елга президентлыкка кемнәрнең кандидат булып торуларын да һәркемнең беләсе килде. 12 гыйнвар төнендә бусы да ачыкланды. Исән-имин, билгеләнгән датаны җиткереп, күңелебезгә хуш килгән ил башлыгын гына сайлыйсы калды.
    29
    0
    0
  • 20 января 2018 в 09:52
    Урамда – кыш... Чана, чаңгы шуар чак Спорт белән шөгыльләнү бүген, чынлап та, модада. Элек тә чаңгыда, тимераякта шуа, хоккей уйный идек инде, диярсез. Шулайдыр да, тик бүген авылларда, берсеннән-берсе күреп, сәламәт яшәү рәвеше алып барырга омтылучыларның көннән-көн артуы үзенә бер күңелле. Авылны һич кенә дә кышкы йокыга талган дип әйтеп булмый, җәмәгать. Киресенчә, кичен салада икенче тормыш башлана гына әле.
    34
    0
    0
  • 20 января 2018 в 08:40
    Дмитрий Рогозин: «Без сезнең эштән канәгать» А.М.Горький исемендәге Яшел Үзән заводында 22160 проектындагы патруль корабле сериясендә алтынчы корабльгә нигез салу тантанасы булды.
    20
    0
    0
  • 19 января 2018 в 19:47
    Яшел Үзәндә татар телен өйрәнергә теләүчеләр шактый җыелган Яшел Үзәндә мәчетләр оештырган татар теле курсларында тел һәм дини, милли, кыйммәтләр турында сөлиячәкбез, - ди Яшел Үзән имам-мөхтәстибе.
    59
    0
    0
  • 19 января 2018 в 16:27
    Татарстанда -25 градуска кадәр суыта Урыны белән бераз кар явачак.
    50
    0
    0
  • 19 января 2018 в 15:32
    Ялганга ышанмагыз! Татарстан Республикасында пенсионерларга Пенсия фондының биш мең сум күләмендә акча түләү белән бәйле мошенниклык очраклары күзәтелгән. Әмма бу хәбәр дөреслеккә туры килми, быел андый өстәмә түләү көтелми.
    61
    0
    0
  • 19 января 2018 в 14:22
    Иң кайнар яңалыклар Олы Яке мәктәбе укучылары бу көннәрдә тырышып җимлекләр ясый. Алардан мәктәптә күргәзмә оештырылачак. Аннан төрле номинациядә җиңүчеләр ачыкланачак. Җимлекләрне өйләренә алып кайтып элгәннән соң, укучылар күзәтүләрен проект эшендә тәкъдим итәчәк.
    86
    0
    0
  • 19 января 2018 в 13:25
    Яшел Үзәндә хач мануга әзерлек Районыбыз күпмилләтле һәм бездә төрле дингә табынучылар үзара дус, тату яши, шөкер. Бер-беребезнең йолаларына, гореф-гадәтләренә хөрмәт белән карыйбыз.
    48
    0
    1
Реклама
  • 23 октября 2017 в 14:24
    Защити себя!
  • Бакырчыда Мәүлид бәйрәме
  • Яшел Үзән пассажир автотранспорт предприятиясендә ничек бәйрәм иттеләр?
  • Авыр атлетлар кабат Яшел Үзәндә
  • Бакырчыда каз өмәсе
  • Яшел Үзән полициясе бәйрәм итте (ФОТОРЕПОРТАЖ)
  • Газовикларның риск зонасына васильеволылар да эләгә
  • Безнең кораблар Гарәп диңгезен иңли башлады
  • Маякта йозлэгэн казый жыелды. Нэрсэ булган???
  • МЕТЕОРда балалар өчен оештырылган ярыш
  • Юныс Сафиуллин белән очрашу кичәсе
  • 19 января 2018 в 10:17
    Яшел Үзән районыннан чыккан батырларны ил белергә тиеш
    Уважаемые читатели! Скоро наша страна будет отмечать 73-летие Великой Победы над фашистской Германией. На протянувшихся от Северного Ледовитого океана до Черного моря фронтах Великой Отечественной войны наши земляки из дер. Паново проявляли мужество и отвагу. Благодаря рассекреченным в 21 веке архивным документам можно написать о каждом солдате и офицере, участвовавшим в ВОВ. Сегодня сообщаем о героях, чьи подвиги стали нам известны. Они были призваны различными городскими и районными военкоматами Советского Союза, в том числе Нурлатским и Зеленодольским военкоматами ТАССР.
    83
    0
    0
  • 1 ноября 2017 в 10:53
    БЕЗ СЕЗНЕ КӨТӘБЕЗ! Белдерүләрегезне 5-67-02 телефоны аша яки Гоголь ур, 23а йортына килеп калдыра аласыз.
  • 18 января 2018 в 14:42
    Дөрләп янган автобус эчендә 52 кеше һәлак булган (ВИДЕО) Фаҗига Казахстанда булган. 52 кеше тереләй янып үлгән, нибары 5 кеше генә чыгып котыла алган.
    212
    0
    0
  • 17 января 2018 в 13:18
    Билгеләнү 2018 елның 9 гыйнварында Яшел Үзән РУЭСы җитәкчесе итеп Шабалдашов Владимир Николаевич билгеләнде.
    196
    0
    0
  • 17 января 2018 в 15:20
    Бәхетле дә инде Бакырчы балалары! (Фото) Чынлап та, бәхетле. Кечкенә генә авылда яшәсәләр дә, шәһәрдәге яшьтәшләреннән бер генә ким җирләре дә юк.
    193
    0
    1
  • 17 января 2018 в 11:49
    Кар машиналарын тикшерәләр ТРның Дәүләт техник күзәтчелеге идарәсе башка күзәтчелек һәм хокук саклау органнары белән берлектә 2018 елның 15 гыйнварыннан 7 мартка кадәр республика территориясендә “Кар машинасы-2018” профилактик чарасын уздыра башлады.
    132
    0
    1
  • 18 января 2018 в 16:47
    Белдерү 26 гыйнварда 10 сәгатьтә "Родина" мәдәният сарае китапханәсе уку залында Яшел Үзән муниципаль районы авылларында һәм шәһәре мәктәләрендә "Илһам чишмәсе" иҗат берләшмәсендәге шигырьгә гашыйк укытучыларның - барысын да милли-мәдәни үзәкнең киңәйтелгән утырышына чакырабыз.  
    124
    0
    0
  • 18 января 2018 в 11:28
    Чүп яндыру заводы төзелә. Кайда икән? Татарстан Экология министрлыгы сайтында «АГК-2» компаниясе көнкүреш калдыкларын яндыручы заводның Яшел Үзән районында төзелергә мөмкин дип хәбәр ителә.
    119
    0
    0
  • 17 января 2018 в 08:32
    Россиядә иң кирәкле даруларның бәясе арзанайды Бу - әлеге категориягә кергән дару бәяләрен җайга салуда дәүләт сәясәте белән бәйле, дип искәрттеләр РФ Сәламәтлек саклау министрлыгында.
    110
    0
    0
  • 17 января 2018 в 16:41
    99
    0
    0