Яшел Үзән

Нишлибез без, авылдашлар?!

Язмамның исемен «Җан авазы» дип куйсагыз, бик яхшы булыр иде. Яратып укыла торган газетабыз аша авылдашларга әйтер сүзем бар һәм бераз гына үпкәмне дә белдерәсем килә. Сезнең аша әйтелгән сүз, авылдашларым күңеленә үтемлерәк булып барып җитәр дип ышанам. 1994-95 елларда дәүләтнең җир турында кануны кабул ителгәч, һәр кешегә (безнең авыл...


Язмамның исемен «Җан авазы» дип куйсагыз, бик яхшы булыр иде. Яратып укыла торган газетабыз аша авылдашларга әйтер сүзем бар һәм бераз гына үпкәмне дә белдерәсем килә. Сезнең аша әйтелгән сүз, авылдашларым күңеленә үтемлерәк булып барып җитәр дип ышанам.
1994-95 елларда дәүләтнең җир турында кануны кабул ителгәч, һәр кешегә (безнең авыл җирлеге карамагында ул 731 кешегә) җир кишәрлекләре бүлеп бирелде. Бер пайга 4.03 га мәйдан. Озак еллар ул «яшел кәгазьләрне» күрмәдек, белмәдек. Аннары соңгы елларда, ул пайларны без «Яшелчә-җиләк-җимеш» концернына арендага бирдек. Җирне кулланган өчен, безгә аз-маз дивиденд биргәләделәр, ә соңгы берничә елны ул турыда телгә дә алучы булмады. Әйтәсе килгән сүзем бу хакта түгел. Көннәрдән бер көнне безнең җирләргә (шәһәргә якын бит безнең хуҗалык) ят кешеләрнең күзе төште бугай, кыскасы, кайбер кешеләрнең «зур тырышлыгы» белән авылдашларым җир кишәрлекләрен сата башлады. Бу эш белән шулкадәр мавыгып китте алар, үзләре дә сизмәстән, җиң сызганып, авылны бетерергә алындылар. Ә сез, хөрмәтле авылдашларым, шуларның кармагына каптыгыз. Нәтиҗәдә, авылга терәлеп торган җирләр барысы сатылып бетте. Килешәм, 25-30 мең сум безгә кайдан килә иде, диярсез, әмма мин гомерем буе сезнең белән бергә яшим һәм барыгызның да яшәү рәвешен яхшы беләм. Гафу итегез, җир кишәрлеген сатып, теге яки бу гаилә баеп китте, дип әйтә алмыйм. Дөрес, бу акча бер тишеккә кечкенә генә ямау булгандыр, тик нәтиҗәсе аяныч, үкенсәк тә, җирләр сатылып беткән, басу-кырлар буш ята. Киләчәге нинди булыр авылымның, җирсез, билгесез. Бик-бик соң икәнлеген аңласам да: «Нишләдегез сез, авылдашларым?!» дип сезгә мөрәҗәгать итәм.
Ә авылның бүгенге көненә килсәк, «Авылдашларым, ни эшлисез сез?!» дип үпкә белдерәсем килә. Эш нәрсәдә диярсез... Аңлатам.
Бик күп язучылар, шагыйрьләр сугыш чорына багышланган әсәрләрендә фашистлар турында «илне изеп, җимереп, талап» дигән сүзләр кулландылар. Минем язмамда да шушы сүзләрне куллану урынлы булыр, мөгаен. Авыл башыннан килеп кергәндә, ярым җимерек, таланган биналар каршы ала. Бу совхозларны бетерү нәтиҗәсе. Әйе, банкрот дип игълан иттеләр дә, совхозны бетерделәр безнең. Алып китә алган әйберләрне алып киттеләр, ә күтәрә алмаганнарын җимереп, кисеп, металлга тапшырдылар. Совхоз территориясендә үле тынлык. Җан сыкрый, йөрәк елый, быел көз киләсе ел уңышына җир куенына бер генә бөртек тә салынмады. Ничек яшәр авылым, ничек көн күрер? Без бит терлек асрап көн иткән халык.
Менә шушы хәлләрдән соң, совхоз территориясендә, урыныннан куптарып ала алмаган төрле корылмалар гына калды. Һәм менә шушы байлыкларны, авылдашларым, хәзер сез ташый башладыгыз. Дөрес, бу эштә бөтен авыл халкына гаеп ташларга җыенмыйм, гаеплеләр үзләрен танырлар. Авылдашларымның бу гамәлләре өчен бик оят. Авылга кергәндә аннан киселгән, моннан куптарылган (сүз калай, профнастил складлар турында) корылмаларны күргәч, тетрәнеп китәсең. Ничек кул барырга кирәк: бу бит бөтен халык байлыгы.
1931 елдан аерым колхоз булып оешкан, ә 1965 елдан совхоз булып яшәп килгән хуҗалыкта безнең әби-бабайлар, әти-әниләребез һәм, ниһаять, үзебез шунда хезмәт куйган. Бәлки әле, кулы эш белгән, җир җанлы, авыл җанлы берәү килеп чыгар, барлык җимерекне торгызыр. Нигезне бетергәнне электән үк хуп күрмәгәннәр, бу соңгы мөлкәтне талап, изеп, җимереп, сез бит үзебезнең авыл нигезенә балта чабасыз. Әби-бабайларыбыз, әти-әниләребезнең рухын рәнҗетмик, хөрмәтле авылдашларым! Алар безгә бу җирне, бу байлыкларны, гомерләре, хезмәтләре, тырышлыклары белән яулап биргәннәр. Ә без җирнең кадерен белдекме, киләчәк буынга нинди мирас калдырабыз?!
Каты бәрелгән булсам, гафу итегез, ләкин мин дәшми кала алмадым.
Әлфинур Хөснетдинова.
Олы Карагуҗа авылы

Нравится
Поделиться:
Реклама
Комментарии (0)
  • 22 апреля 2018 - 18:12
    Кушкапка уеннары УЕН кешелек белән бер яшьтә. Ул безне үстереп кенә калмый, интеллектны формалаштыра, дөньяга мөнәсәбәтне булдыра һәм мөмкин булган башка төрле күзаллаулар белән үзебезнең карашны яраклаштыра. Бу бик акыллы язылган кебек тоела, әмма уенның асылын чагылдыра.
    45
    0
    0
  • 22 апреля 2018 - 16:05
    Әтиеңә ышанып тормавың хәерле Улым әтисе белән күрешә алмаганына бик борчыла.
    22
    0
    0
  • 22 апреля 2018 - 14:50
    Сөйкемле сөяк Хөрмәтле газета укучыларыбыз, сезнең игътибарга, инде күпләрегез таныш булган Гөлнур Айзат иҗатын кабат тәкъдим итәбез. Бер сулышта укылучы әсәрләр авторы белән якыннанырак танышыгыз.
    34
    0
    0
  • 22 апреля 2018 - 13:01
    Ветеринарлар чаң суга Республика ветеринарлары чаң суга: куркыныч авырулар үтеп кермәсен өчен саклык чаралары күрергә кирәк.
    48
    0
    0
  • 22 апреля 2018 - 11:45
    Мин декрет ялында, ә мине эшемнән азат иткәннәр. Бу законлымы? – Юк, законлы түгел. Эш бирүче инициативасы белән йөкле хатын арасында хезмәт килешүе туктатылуга юл куелмый.
    21
    0
    0
  • 22 апреля 2018 - 09:59
    Тәрбия нигезе – иман Вакыт-вакыт берәр чара, бәйрәм уздырып, дер селкетеп алмасалар, Бакырчы буламыни соң инде ул?! Шунысы да мактауга лаеклы Бакырчы халкы үз казанында үзе генә кайнамыйча, тирә-як авылларда яшәүчеләрне дә җәлеп итә белә.
    84
    0
    2
  • 22 апреля 2018 - 08:45
    Мошенниклар кесәсенә 110 мең сум салганнар Яшел Үзәндә ике кеше интернет-ялган корбаны булган. Алар мошенниклар кесәсенә икесе бергә 110 мең сум акча салган.
    25
    0
    0
  • 22 апреля 2018 - 07:22
    Төзекләндерү компаниясе башлана Электр компаниясенең төп максаты – кулланучыларны ышанычлы, сыйфатлы һәм арзан электр белән тәэмин итү. Җиһазларны төзек һәм өзлексез эшләрлек халәттә тоту өчен ел саен техник хезмәт күрсәтү, төзекләндерү һәм модернизацияләү буенча планлы эшләр башкарыла.
    30
    0
    0
  • 21 апреля 2018 - 20:37
    Рафил Җәләлиев һәм Эльмира Гыйльфанова: Бу дуэтны махсус оештырмадык Гүя, язгы урманны таң калдырып, парлы сандугачлар сайрый…
    45
    0
    0
  • 21 апреля 2018 - 17:45
    Халык каршы Инде хәбәр иткәнебезчә, узган шимбәдә Осиново бистәсендә «АГК- 1» компаниясе вәкилләре халык белән очрашты.
    77
    0
    0
  • 21 апреля 2018 - 16:22
    ТОТАЛЬ ДИКТАНТ – 2018 14 апрель – гади шимбә генә түгел, «Тоталь диктант» язган көн буларак тарихка кереп калды.
    30
    0
    0
  • 21 апреля 2018 - 15:11
    Куренекле актрисанын йорэге туктады... 83 яшендэ совет халкынын ин яраткан актрисасы вафат булды.
    126
    0
    0
  • 21 апреля 2018 - 14:57
    Үзгәреш елы авырлыклары Хәзер авылларда эш булмагач яшьләр тизрәк читкә китү ягын чамалый.
    45
    0
    0
Реклама
  • 23 октября 2017 - 14:24
    Защити себя!
  • Тормышыгызда нәрсәләрне үзгәртер идегез?
    Проголосовало 5 человек
  • Мин авылны сайлыйм!
  • «Ашыгырга ярамый, без бит балаларны йөртәбез!»
  • Яшел Үзәндә төрле милләт балалары татар телендә шигырьләр укыды
  • «Дуслар чабышы» Маяк спорт комплексында узды
  • Бакырчыда Мәүлид бәйрәме
  • Яшел Үзән пассажир автотранспорт предприятиясендә ничек бәйрәм иттеләр?
  • Авыр атлетлар кабат Яшел Үзәндә
  • Бакырчыда каз өмәсе
  • Яшел Үзән полициясе бәйрәм итте (ФОТОРЕПОРТАЖ)
  • Газовикларның риск зонасына васильеволылар да эләгә
  • 19 апреля 2018 - 13:52
    Сабан туе көннәре билгеле булды
    Быел, халыкның иң яраткан һәм бүгенге көнгә килеп җиткән иң борынгы йола-бәйрәмнәренең берсе булган Сабантуй, Рамазан ае тәмамлангач булачак.
    778
    0
    2
  • 20 марта 2018 - 15:31
    Игътибар! Түбән Урысбага авыл җирлегенә сәркатип кирәк.
  • 1 ноября 2017 - 10:53
    БЕЗ СЕЗНЕ КӨТӘБЕЗ! Белдерүләрегезне 5-67-02 телефоны аша яки Гоголь ур, 23а йортына килеп калдыра аласыз.
Ночной режим